I SA/Wa 1911/07
WyrokWSA w Warszawie2008-03-07
Skład orzekający: Daniela Kozłowska, Maria Tarnowska, Iwona Kosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa prawidłowo zinterpretowała wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, uznając, że prawo zarządu P. Spółki Akcyjnej do nieruchomości wyklucza jej komunalizację z mocy prawa, mimo braku jednoznacznych dowodów na podstawę tego zarządu i status własnościowy nieruchomości w dacie 27 maja 1990 r.?Ratio decidendi
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa niewłaściwie zinterpretowała wyrok WSA, przyjmując, że prawo zarządu P. S.A. do nieruchomości wyklucza jej komunalizację z mocy prawa. Sąd wskazał, że organ odwoławczy nie zbadał wystarczająco kwestii podstawy prawnej zarządu P. S.A. nieruchomością oraz jej statusu własnościowego w dacie 27 maja 1990 r., co było niezbędne do prawidłowego rozpatrzenia sprawy zgodnie z oceną prawną zawartą w poprzednim wyroku WSA. Brak tych ustaleń stanowi naruszenie przepisów postępowania, skutkujące uchyleniem decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy nabycia z mocy prawa przez Gminę W. własności nieruchomości, która według Wojewody Dolnośląskiego przeszła na własność gminy. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uchyliła decyzję Wojewody i odmówiła stwierdzenia nabycia, opierając się na odwołaniu P. Spółki Akcyjnej, która twierdziła, że nieruchomość stanowiła infrastrukturę kolejową i nie podlegała komunalizacji. Po uchyleniu przez WSA decyzji KKU umarzającej postępowanie, KKU ponownie rozpoznała sprawę i wydała decyzję odmawiającą komunalizacji, uznając prawo zarządu P. S.A. Gmina W. zaskarżyła tę decyzję, argumentując, że KKU błędnie zinterpretowała poprzedni wyrok WSA i nie wyjaśniła podstaw zarządu P. S.A. oraz statusu własności nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] sierpnia 2007 r. oraz stwierdza, że decyzja ta nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Daniela Kozłowska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Maria Tarnowska asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant Marta Maciejkowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2008 r. sprawy ze skargi Gminy W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nabycia mienia państwowego z mocy prawa przez gminę 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
I SA/Wa 1911/07
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, po rozpatrzeniu odwołania P. Spółki Akcyjnej od decyzji Wojewody Dolnośląskiego dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...] stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez Gminę Miejską W. prawa własności nieruchomości położonej w W., oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie [...] jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, uchyliła decyzję Wojewody w całości i odmówiła stwierdzenia nabycia, z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 roku, przez Gminę W. własności tej nieruchomości.
Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym sprawy:
Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...], Wojewoda Dolnośląski stwierdził nabycie z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę W. z mocy prawa własności nieruchomości oznaczonej, jako działka nr [...].
Od decyzji odwołanie złożyła Spółka Akcyjna P. podnosząc, że nieruchomość oznaczona w ewidencji gruntów jako działka nr [...] w części (działka nr [...]) stanowi czynną linię kolejową do stacji [...] i infrastrukturę kolejową, jest integralnie związana z przylegającą nieruchomością (działki nr [...], [...] i [...]) - kontynuacją linii kolejowej do stacji [...]. W odwołaniu podkreślono również, że wskazany grunt nie może podlegać komunalizacji ponieważ nie zostały spełnione ustawowe przesłanki do nabycia mienia z mocy prawa przez właściwą gminę, bowiem przedmiotem skarżonej decyzji były składniki mienia ogólnonarodowego państwowego, które nie stały się mieniem komunalnym, gdyż należały do przedsiębiorstwa państwowego P., wykonującego zadania o charakterze ogólnokrajowym. Odwołująca podkreśliła również, że organ pierwszej instancji pominął obowiązujące w Polsce powojennej regulacje prawne dotyczące mienia poniemieckiego oddanego przedsiębiorstwu P. Będącą przedmiotem kwestionowanej decyzji nieruchomość P. przejęły w zarząd i użytkowanie po kolejach niemieckich, jako stanowiącą cześć kompleksu stacji kolejowej, w związku z czym działka ta służyła wraz z infrastrukturą kolejową przedsiębiorstwu państwowemu P.
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] września 2006 r., nr [...], po rozpoznaniu odwołania P. Spółki Akcyjnej, umorzyła postępowanie odwoławcze przyjmując, że skoro Przedsiębiorstwo Państwowe P. nie legitymowało się prawem zarządu, to nie przysługuje mu prawo strony w postępowaniu komunalizacyjnym. Stronami takiego postępowania są w szczególności Skarb Państwa i właściwa gmina oraz ewentualnie osoba legitymująca się prawem własności do przedmiotowego mienia. Przedsiębiorstwu P. nie przysługiwał też tytuł prawny do przedmiotowej nieruchomości w postaci prawa użytkowania lub zarządu, który uzasadniałby jego udział w charakterze strony. Zgodnie z art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99) państwowe jednostki organizacyjne uzyskiwały grunty państwowe w zarząd na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej albo na podstawie zawartej, za zezwoleniem tego organu, umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, bądź umowy o nabyciu nieruchomości. Odwołująca się nie wykazała, że w dniu 27 maja 1990 r. nieruchomość ta znajdowała się w zarządzie jej poprzednika prawnego Przedsiębiorstwa Państwowego P., zaś decyzja o ustanowieniu opłat nie może w postępowaniu komunalizacyjnym stanowić dowodu na ustanowienie zarządu.
Skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] września 2006 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Spółka Akcyjna P., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 lutego 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 2108/06 uchylił decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] września 2006 r.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że dla skutecznego wniesienia odwołania wystarczające jest przyjęcie tzw. subiektywnej wersji legitymacji procesowej strony, a zatem skuteczne powinno być odwołanie wniesione na podstawie przekonania podmiotu, że decyzja organu pierwszej instancji dotyczy jego praw i obowiązków. Jeżeli twierdzenie podmiotu nie zostanie przez organ odwoławczy pozytywnie zweryfikowane, to wydaje on decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego. Jednakże wydanie decyzji o umorzeniu postępowania wymaga analizy, czy istotnie nie istnieją podstawy do uznania, że wnoszący odwołanie nie posiada przymiotu strony. Analiza taka powinna być przeprowadzona przez organ odwoławczy na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz wykładni przepisów prawa.
Sąd podniósł też, iż wymagało wyjaśnienia, na jakiej podstawie P. władały przedmiotową nieruchomością w dacie 27 maja 1990 r. Kwestia ta nie została jednoznacznie wyjaśniona. W aktach sprawy brak jest nawet odpisu z księgi wieczystej, który zawierałby wskazanie podstawy nabycia przedmiotowej nieruchomości przez Skarb Państwa, a także mógłby zawierać wpisy odnośnie władania lub zarządu nieruchomością. Ustalenia dotyczące statusu mienia pozostającego we władaniu skarżącej spółki organy obu instancji oparto jedynie na wypisach z ewidencji gruntów bez odniesienia się na jakiej podstawie mienie pozostawało we władaniu P., szczególnie w sytuacji, gdy organem założycielskim tego przedsiębiorstwa był naczelny organ administracji państwowej, a status przedsiębiorstwa był regulowany ustawowo.
Organy orzekające w sprawie nie wzięły pod uwagę ustawodawstwa powojennego, a mianowicie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 1949 r. w sprawie przekazywania nieruchomości niezbędnych do realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz .U. Nr 47, poz. 354) oraz uchwały Prezydium Rządu z dnia 27 września 1950 r. w sprawie rozdysponowania mienia nierolniczego na obszarze Ziem Odzyskanych i b. Wolnego Miasta Gdańska. Według przepisów tego rozporządzenia przekazanie nieruchomości, gdy polega ono na oddaniu w zarząd i użytkowanie bez zobowiązania do dokonania inwestycji zastępczych dokonywało się w formie protokołu zdawczo – odbiorczego, a w pozostałych przypadkach w drodze umowy zawartej w formie prawem przewidzianej.
Należy też zwrócić uwagę na przepisy ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 3, poz.17) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa (Dz. U. Nr 16, poz. 62). W kontekście powyższych uregulowań prawnych zasadny jest zarzut skargi, że organ odwoławczy pominął regulacje prawne w oparciu, o które kolej przejmowała majątek byłych kolei niemieckich, co ma szczególne znaczenie dla ustalenia interesu prawnego skarżącej w niniejszym postępowaniu.
Skoro według akt sprawy przedmiotowa nieruchomość znajdowała się w dacie komunalizacji we władaniu P., a dodatkowo według twierdzeń skarżącej, część tej nieruchomości była zagospodarowana jako czynna linia kolejowa, to obowiązkiem organów orzekających w sprawie było odniesienie się do tych twierdzeń. Organ powinien zatem ustalić, czy sporna nieruchomość była poprzednio częścią kolei niemieckiej i kiedy została objęta przez władze polskie oraz kiedy i w jaki sposób nastąpiło objęcie jej we władanie przez P.
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa w decyzji z dnia [...] września 2006 r. czyniąc rozważania, czy P. S.A. posiadały tytuł prawny do sprawowania zarządu poprzestała na stwierdzeniu, że zarząd mógł być ustanawiany w drodze decyzji terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego albo za zezwoleniem tego organu na podstawie umowy o przekazanie nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, bądź umowy o nabycie nieruchomości. Nie zostało natomiast wzięte pod uwagę przez organ odwoławczy, że tytuł prawny do konkretnej nieruchomości mógł powstać także na mocy przepisów regulujących powstanie oraz funkcjonowanie tej jednostki. W dniu wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej z dnia 10 maja 1990 r. obowiązywała ustawa z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym " Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 26, poz.138 ze zm.), która w art.16 stanowiła, że : " PKP gospodarując wydzielonym mu i nabytym mieniem, zapewnia jego ochronę (ust. 1). Orzekając o umorzeniu postępowania organ odwoławczy nie rozważył, czy uregulowania zawarte w powyższej ustawie, odnoszące się do mienia skarżącej, nie mają wpływu na ocenę jej legitymacji w postępowaniu komunalizacyjnym. Ponadto organ nie zbadał, czy przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa w dniu 27 maja 1990 r.
Po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lutego 2007 r. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. uchyliła decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] czerwca 2006 r. w całości i odmówiła stwierdzenia nabycia, z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 roku, przez Gminę W., własności przedmiotowej nieruchomości.
W uzasadnieniu decyzji podano, że Komisja związana oceną prawną Sądu, po ponownym rozpoznaniu odwołania P. Spółki Akcyjnej od decyzji Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] czerwca 2006 r. stwierdza jego zasadność. Organ stwierdził, że "zgodnie ze stanowiskiem Sądu skarżącemu przysługuje legitymacja strony". Ponadto wskazał, że z ustaleń Sądu wynika, iż P. Spółce Akcyjnej w dniu 27 maja 1990 r. przysługiwało prawo zarządu do spornej nieruchomości, które nabyła z mocy prawa na podstawie rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 września 1926 r., aktualizowanego w ustawie z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym Polskie Koleje Państwowe. Organ podniósł, iż prawo to eliminuje możliwość komunalizacji przedmiotowej nieruchomości z mocy prawa. Podał, że jest związany ustaleniami Sądu i nie może powołać się skutecznie na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2006 r. w sprawie o sygn. I OSK 1259/05, w którym stwierdzono, że Przedsiębiorstwo Państwowe P. nie uzyskało przed dniem 27 maja 1990 r. prawa zarządu mieniem pozostającym tylko w faktycznym władaniu tego Przedsiębiorstwa, z mocy przepisów o jego utworzeniu i funkcjonowaniu, ani takie mienie nie podlega wyłączeniu z komunalizacji następującej z mocy prawa w oparciu o art. 11 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy "komunalizacyjnej" z dnia 10 maja 1990 r.
Skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] sierpnia 2007 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Gmina W., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W skardze zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.). W uzasadnieniu skargi wskazano, iż wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lutego 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 2108/06 zawierał jedynie dyspozycje dla organu drugiej instancji niezbędne do ustalenia stanu prawnego tej nieruchomości, a nie jak wskazała Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, jednoznacznie ustalenia czy przedmiotowa nieruchomość pozostawała w zarządzie P. w dniu 27 maja 1990 r. Zdaniem skarżącego w wyroku Sąd wskazał, że wyjaśnienia wymaga kwestia na jakiej podstawie P. władały przedmiotową nieruchomością w dniu 27 maja 1990 r. i mając to na uwadze wskazał na przepisy, które winien wziąć pod uwagę organ drugiej instancji przy ustaleniu stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości. Gmina W. podniosła, że przekazanie nieruchomości na podstawie ustawodawstwa powojennego wskazanego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lutego 2007 r. wymagało przekazania nieruchomości w stosownej formie tj. protokołu albo umowy. W tym przypadku istotne jest orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2006 r. sygn. akt I OSK 1259/05, którym stwierdzono, że Przedsiębiorstwo P. nie uzyskiwało przed dniem 27 maja 1990 r. prawa zarządu mieniem pozostającym w faktycznym władaniu tego Przedsiębiorstwa z mocy przepisów o jego utworzeniu i funkcjonowaniu. Z ogólnych przepisów nie wynikały bowiem uprawnienia do konkretnie określonych działek o określonych powierzchniach i zapisach ewidencyjnych. Takie uszczegółowienie mogło się znaleźć tylko w odpowiednich dokumentach świadczących o przekazaniu danej nieruchomości w użytkowanie i zarząd.
Natomiast z decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] sierpnia 2007 r. nie wynika, aby P. legitymowały się stosownym dokumentem w tej sprawie. Również w odniesieniu do powołanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie § 15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 1949 r., określającego przypadek szczególny, gdy Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania mógł w wyjątkowych wypadkach, uzasadnionych potrzebami inwestycyjnymi, upoważnić wykonawcę do objęcia nieruchomości przed wydaniem orzeczenia o przekazaniu, nie podano w zaskarżonej decyzji czy taki przypadek miał miejsce. Nie wskazane zostało również w zaskarżonej decyzji czy sporna nieruchomość była poprzednio częścią kolei niemieckich i kiedy została objęta przez władze polskie oraz kiedy i w jaki sposób nastąpiło objęcie jej we władanie przez P., na co również zwrócił uwagę Sąd w wyroku z dnia 16 lutego 2007 r. Ponadto Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wskazała w zaskarżonej decyzji, że Sąd w powołanym wyroku zajął merytoryczne stanowisko w przedmiotowej sprawie i uznał, że utworzonemu na podstawie rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1926 r. (Dz. U. z 1948 r., nr 43, poz. 312) przedsiębiorstwu P. przysługiwał zarząd do przedmiotowej nieruchomości. Powyższe Przedsiębiorstwo na podstawie tego rozporządzenia prowadziło eksploatacje wszystkich linii kolejowych, zarządzanych dotychczas przez polskie Ministerstwo Komunikacji. Wobec tego skarżąca zwróciła uwagę, że przedmiotowa nieruchomość w chwili utworzenia przedsiębiorstwa P. nie była użytkowana przez polskie Ministerstwo Komunikacji, a zatem nie mogła stanowić mienia na podstawie wskazanego rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1926 r. W świetle powyższego skarżąca podniosła, iż zaskarżona decyzja jest wadliwa, a z tego wynika, że skarga jest uzasadniona.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że skarżący polemizuje z ustaleniami Sądu zawartymi w wyroku z dnia 16 lutego 2007 r. w sprawie I SA/Wa 2108/06, które są wiążące dla Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej. Ze sformułowań cytowanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wynika, że w ocenie Sądu zarząd P. na przedmiotowej nieruchomości powstał z mocy prawa, przez fakt oddania tej nieruchomości do eksploatacji przez P. Skarżący powołuje się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 września 2006 r. I OSK 1259/05, w którym stwierdzono, że przedsiębiorstwo P. nie uzyskiwało przed 27 maja 1990 r. prawa zarządu mieniem pozostającym w faktycznym władaniu tego przedsiębiorstwa, z mocy przepisów o jego utworzeniu i funkcjonowaniu, jednak to powołanie jest nieskuteczne wobec ustaleń, jakich dokonał WSA w wyroku z dnia 16 lutego 2007 r. W tym stanie rzeczy Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o nieuwzględnienie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :
Na wstępie wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę, pod względem zgodności z prawem, zaskarżonych aktów, czynności organów administracji publicznej, przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznawania sprawy organy administracji nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd uznał, że miało miejsce tego rodzaju naruszenie prawa, które skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Skarga jest uzasadniona.
Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 16 lutego 2007 r. organ odwoławczy powinien przeprowadzić na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz wykładni przepisów prawa oceny czy P. Spółce Akcyjnej przysługuje przymiot strony w postępowaniu.
Z akt sprawy wynika, że Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa nie zbadała kwestii, na których wyjaśnienie zwrócił uwagę Sąd w powyższym wyroku i nie dokonała analizy stanu prawnego by na tej podstawie określić, czy P. Spółka Akcyjna jest stroną postępowania komunalizacyjnego. Organ przyjął, że P. Spółce Akcyjnej przysługuje legitymacja strony, bowiem nabyła ona z mocy prawa zarząd przedmiotową nieruchomością. Dalej organ powołał się na związanie wyrokiem Sądu. Ze stanowiskiem takim nie można się zgodzić, gdyż jest to niewłaściwe zrozumienie treści powyższego wyroku, który niczego nie przesądza a jedynie zawiera zalecenia dla organu. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa całkowicie pominęła tę część uzasadnienia, która odnosi się do konieczności ustalenia, czy sporna nieruchomość była częścią kolei niemieckiej i kiedy została objęta przez władze polskie oraz kiedy i w jak sposób nastąpiło jej objęcie we władanie P.
Nadal w aktach sprawy brak jest odpisu z księgi wieczystej, który zawierałby wskazanie podstawy nabycia przedmiotowej nieruchomości przez Skarb Państwa, a także mógłby zawierać wpisy odnośnie władania lub zarządu nieruchomością. Organ obowiązany był zbadać, czy przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki komunalizacji określone w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, a więc czy w dniu 27 maja 1990 r. stanowiła własność Skarbu Państwa i mogła podlegać komunalizacji. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa tych przesłanek w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości nie zbadała, pomimo wskazówek i oceny prawnej zawartej w wyroku z dnia 16 lutego 2007 r. Z akt sprawy wynika, że dokumentem, w oparciu o który organy obu instancji poczyniły ustalenia, że sporna nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa jest wypis z ewidencji gruntów sporządzony według stanu na dzień 28 sierpnia 2003 r. Tymczasem zgodnie z ustawą z dnia 10 maja 1990 r. decydujący dla rozstrzygnięcia sprawy z wniosku o komunalizację mienia jest stan faktyczny istniejący w dniu wejścia w życie tej ustawy, czyli w dniu 27 maja 1990 r. Organ II instancji powinien ze szczególną wnikliwością wyjaśnić, czy przedmiotowa nieruchomość według stanu na dzień 27 maja 1990 r. stanowiła grunt będący własnością Skarbu Państwa.
Co prawda Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismem z dnia 20 czerwca 2007 r. zwróciła się do Wojewody Dolnośląskiego o przesłanie odpisu z księgi wieczystej, który zawierałby postawy nabycia działki nr [...] w W., jednak pismo to jest tak ogólne, że nie wiadomo kto miałby być nabywcą tej działki. Wojewoda pismem z dnia 3 lipca 2007 r. zwrócił się do Prezydenta W. o nadesłanie odpisu jak powyżej. Prezydent W. w piśmie z dnia 17 lipca 2007 r. podał, że dla przedmiotowej nieruchomości nie jest prowadzona księga wieczysta. Wskazał, iż w aktualnym stanie prawnym podstawą stwierdzenia własności Skarbu Państwa jest orzeczenie o przejściu przedsiębiorstwa na własność Państwa wydane przez właściwego ministra ze względu na rodzaj przedsiębiorstwa oraz protokół zdawczo odbiorczy przejęcia nieruchomości. Jednak nie załączono ani orzeczenia ani protokołu. Prezydent stwierdził też, że podjęcie działań co do zakresu założenia księgi wieczystej i ujawnienia w niej prawa Skarbu Państwa lub gminy będzie możliwe po zakończeniu postępowania komunalizacyjnego. Z pisma tego wynika, że nie jest ustalony właściciel przedmiotowej nieruchomości, a ma to zasadnicze znaczenie bowiem komunalizacji podlegają tylko grunty , które w dniu 27 maja 1990 r. stanowiły własność Skarbu Państwa.
Z akt sprawy wynika, że pomimo wyroku z dnia 16 lutego 2007 r. nadal nie zostało wyjaśnione przez organ odwoławczy, czy i na jakiej podstawie przedsiębiorstwo państwowe P. władało przedmiotową nieruchomością w dacie 27 maja 1990 r.
Zasadny jest zarzut skargi, że organ odwoławczy pominął regulacje prawne w oparciu, o które kolej przejmowała majątek byłych kolei niemieckich, co ma szczególne znaczenie w kontekście ustalenia interesu prawnego skarżącej w niniejszym postępowaniu.
Skoro według akt sprawy przedmiotowa nieruchomość znajdowała się w dacie komunalizacji we władaniu P., a dodatkowo według twierdzeń w/w spółki, część tej nieruchomości była zagospodarowana jako czynna linia kolejowa, to obowiązkiem organów orzekających w sprawie było odniesienie się do tych twierdzeń. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa powinna zatem ustalić, czy sporna nieruchomość była poprzednio częścią kolei niemieckiej i kiedy została objęta przez władze polskie oraz kiedy i w jaki sposób nastąpiło objęcie jej we władanie przez P.
Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe okoliczności organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję nie rozpatrzył sprawy z uwzględnieniem oceny prawnej zawartej w wyroku z dnia 16 lutego 2007 r. – do czego obliguje go treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi a co się z tym wiąże nie przeprowadził w sposób należyty postępowania dowodowego, czym naruszył art. 7, 28 i 77 § 1 kpa, przy czym uchybienia te miały istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia w sprawie.
Mając powyższe na uwadze Sąd z mocy art.145 §1 pkt 1 lit. c w związku z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło