I SA/Wa 1924/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.) Sędziowie: WSA Maria Tarnowska WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Kinga Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2013 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania A. Z., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta L. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] odmawiającą przyznania zasiłku rodzinnego na dziecko M. Z. i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka oraz zasiłku rodzinnego na dziecko B. Z. i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego do 5 roku życia. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu [...] maja 2012 r. wpłynął do Urzędu Miasta w L. wniosek A.Z. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, następnie uzupełniony podaniem z dnia [...] maja 2012 r., do którego załączony został prawidłowo wypełniony wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na dzieci: B. Z. urodzonego w dniu [...] stycznia 2008 r. i M. Z. urodzonego w dniu [...] marca 2012 r. oraz zaświadczenie nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. wydane przez Urząd Skarbowy w G. o dochodzie członka rodziny podlegającemu opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c i art. 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, uzyskanym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, ksero dowodu osobistego, odpisy aktów urodzenia dzieci, oświadczenie członka rodziny o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, osiągniętym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy dotyczące P. Z. z dnia [...] marca 2012 r., oświadczenie o wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy z dnia [...] marca 2012 r., oświadczenie członka rodziny rozliczającego się na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym z dnia [...] marca 2012 r., oświadczenie członka rodziny o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych dotyczące A. Z. z dnia [...] marca 2012 r., oświadczenie o wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne dotyczące A. Z. z dnia [...] marca 2012 r., oświadczenie członka rodziny o dochodzie niepodlegającemu opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych osiągniętym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy dotyczące A. Z. z dnia [...] marca 2012 r., oświadczenie dotyczące formy wpłacanego świadczenia z dnia [...] marca 2012 r., orzeczenie o niepełnosprawności z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] dotyczące B. Z., wydane na okres do dnia 6 maja 2012 r., ksero wyrejestrowania z ubezpieczenia społecznego z dnia 16 maja 2012 r. Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] Burmistrz Miasta L. odmówił przyznania zasiłku rodzinnego na dziecko M. Z. (ur. [...] marca 2012 r.) i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka oraz zasiłku rodzinnego na dziecko B. Z. (ur. [...] stycznia 2008 r.) i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zasiłek rodzinny przysługuje osobom, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na jednego członka rodziny nie przekracza kwoty 504 zł. Podniósł, że w niniejszej sprawie miesięczny dochód na osobę w rodzinie wyniósł [...] zł i przekracza kwotę 504 zł uprawniającą rodzinę do zasiłku rodzinnego. Jednocześnie organ zaznaczył, że do akt sprawy dołączono orzeczenie o niepełnosprawności dotyczące B. Z., którego termin ważności upłynął w dniu 6 maja 2012 r. Niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem A. Z. złożyła odwołanie, w którym podniosła, że wydana decyzja jest krzywdząca i jest następstwem błędu MOPS w L. Opisując drogę wysłania wniosku o ustalenie świadczenia rodzinnego i powołując się na przepisy kodeksu administracyjnego wskazała, że w dniu składania wniosku było ważne orzeczenie o niepełnosprawności. Zaznaczyła, że powinno się liczyć ważność orzeczenia w dniu składania wniosku lub wysłania go przez operatora pocztowego, a nie w dniu jego rozpatrzenia. Po wyliczeniu dochodu na osobę w rodzinie podkreśliła, że świadczenie rodzinne powinno być przyznane, gdyż nie korzystała z przepisów art. 5 i art. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W złożonym odwołaniu podkreśliła również, że już w kwietniu była w Urzędzie, ale nie otrzymała kompletu dokumentów druków wniosków, co uważa za utrudnianie jej złożenia dokumentów - tylko druk na becikowe ogólne (jednorazową zapomogę), które należy się bez względu na dochody. Podkreśliła, że została wprowadzona w błąd, gdyż rzekomo dochody jej rodziny przekraczały kryterium dochodowe, aby uzyskać zasiłek rodzinny i dodatki. Wskazała również, że w jej sprawie zabrakło art. 7, art. 8 i art. 9 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 31 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Jednocześnie wniosła o zmianę decyzji i wyrównanie wypłaty świadczeń za miesiąc marzec, kwiecień i maj 2012 r. Po rozpoznaniu powyższego odwołania decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta L. z dnia [...] czerwca 2012 r. W uzasadnieniu organ stwierdził, że dla uzyskania świadczeń rodzinnych w obecnym okresie zasiłkowym istotny jest dochód członków rodziny w roku 2010. Natomiast jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie rodzina A. Z. na dzień złożenia wniosku o ustalenie prawa do wnioskowanych świadczeń składa się z [...] osób, uzyskała dochód w wysokości [...] zł (którego wysokość została obliczona na potrzeby ustawy o świadczeniach rodzinnych z uwzględnieniem odliczeń w postaci należnego podatku, składek na ubezpieczenie zdrowotne i społeczne), jej miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na jedną osobę wyniósł [...] zł. Uwzględniając zatem fakt, iż B. Z. nie legitymuje się już orzeczeniem o niepełnosprawności (przedmiotowe orzeczenie z dnia [...] maja 2008 r. utraciło swą ważność w dniu 6 maja 2012 r. organ zauważył, że jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego skarżąca nie wystąpiła o wydanie ponownego orzeczenia, kryterium dochodowe uprawniające rodzinę A. Z. do otrzymania zasiłku rodzinnego wynosi 504 zł. Organ podniósł, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Wskazał, że przedmiotowy wniosek przesłany za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 5 maja 2012 r., jak też uzupełniony, złożony osobiście w MOPS w L. w dniu [...] maja 2012 r., dotyczył tego samego miesiąca. Zdaniem Kolegium kwestią sporną w przedmiotowej sprawie jest termin ważności orzeczenia o niepełnosprawności dziecka, które upłynęło wraz z dniem 6 maja 2012 r. Powołując się na treść art. 24 ust 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym w przypadku ustalania prawa do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności osoby, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W tym przypadku prawo do świadczeń rodzinnych ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia, nie dłużej jednak niż do końca okresu zasiłkowego. Natomiast w przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności i ponownego ustalenia niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności stanowiącego kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, jeżeli osoba spełnia warunki uprawniające do nabycia tych świadczeń oraz złożyła wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności w terminie miesiąca od dnia utraty ważności poprzedniego orzeczenia i prawa do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności w terminie trzech miesięcy od dnia wydania orzeczenia. W związku z powyższym organ stwierdził, że z akt sprawy wnika, iż odwołująca się nie złożyła ponownego wniosku o ustalenie niepełnosprawności dziecka, a w dniu 16 maja 2012 r. dokonała wyrejestrowania ubezpieczenia społecznego z ZUS. Z notatki urzędowej pracownika socjalnego wynika, iż przed wydaniem zaskarżonej decyzji kontaktowano się z Zespołem do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G. i ustalono, że wniosek taki nie został złożony. Zatem w ocenie organu odwoławczego Burmistrz prawidłowo przyjął, iż kryterium kwalifikującym do przyznania wnioskowanych świadczeń jest kwota 504 zł na jednego członka rodziny. Jednocześnie uznając, że w przedmiotowej sprawie nie ma też zastosowania art. 5 ust 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organ wskazał, że na podstawie § 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2009 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę do ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych wynosi 68 zł, zatem dochód A. Z. wynoszący [...] zł przy zastosowaniu kryterium dochodowego w kwocie 504 zł przekracza kwotę najniższego zasiłku rodzinnego. Zaznaczył również, że przepisy dotyczące zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku nie pozostawiają organom administracji państwowej swobody w ich przyznawaniu. Konstrukcja tego przepisu oparta jest na uzależnieniu przyznania prawa do zasiłku rodzinnego od uzyskiwania dochodu w przeliczeniu na osobę w rodzinie niższego niż kwota wskazana w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Z uwagi na fakt, iż członkiem rodziny nie jest dziecko legitymujące się aktualnym orzeczeniem o niepełnosprawności, organ stwierdził, że nie ma wskazania do zastosowania kwoty 583 zł. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. A. Z. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wskazując, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 24 § 3a, na który powołuje się organ odwoławczy, ale ma zastosowanie art. 5 § 3, art. 24 § 2, art. 24 § 3, art. 24 § 4, i art. 24a ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz art. 57 § 5 pkt 2 i art. 57 § 4 kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi podniosła, że będąc w kwietniu 2012 r. w MOPS w L. nie otrzymała druków wniosku o świadczenia rodzinne, a jedynie wnioski o jednorazową zapomogę (becikowe), którą dostają wszystkie rodziny bez względu na dochody. W dniu 5 maja 2012 r. nadała w placówce Poczty Polskiej w L. wniosek o świadczenia rodzinne i dodatki, pobrany z innego ośrodka pomocy społecznej, ponieważ MOPS w L. nie ma strony internetowej. Stwierdziła, że dopiero podczas kolejnej wizyty w MOPS, otrzymała prawidłowy druk wniosku o świadczenia rodzinne i dodatki, który to ponownie uzupełniła i złożyła, niestety wraz z, jak wymagał tego Ośrodek, nowymi dokumentami, mimo że komplet dokumentów był już w posiadaniu Urzędu od jesieni 2011 r. Zdaniem skarżącej na dzień złożenia wniosku orzeczenie było ważne. Skarżąca podniosła, że nieprawdą jest, iż wyrejestrowała się z ZUS, a w dniu 16 maja 2012 r. w Ośrodku podano jej druk do podpisu ze względu na to, iż orzeczenie już utraciło ważność. Stwierdziła, że podpisała to pismo z przeświadczeniem, iż zostanie wyrejestrowana z ZUS od 1 czerwca 2012 r., bo świadczenie pielęgnacyjne powinna otrzymać za cały miesiąc maj, jak to zostało przyznane jej decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...]. Jednocześnie podniosła, że wbrew jej przeświadczeniu (informację powzięła z decyzji SKO) wyrejestrowano ją z ZUS-u z dniem 16 maja 2012 r. i świadczenie pielęgnacyjne otrzymała tylko za 6 dni maja, zamiast za cały miesiąc. Skarżąca przedstawiła także szczegółowe wyliczenia dochodu rodziny, z których wynika, że miesięczny dochód na osobę w rodzinie wynosi [...] zł (przy kryterium [...] zł), a miesięczny dochód jej rodziny wynosi [...] zł (przy kryterium [...] zł). Jednocześnie podniosła, że MOPS kontaktował się z PCPR poza granicami prawa, z tego względu, że art. 24 § 3a nie ma zastosowania w jej sprawie, ponieważ przyznanie świadczeń za maj 2012 r. w żaden sposób nie było uzależnione od przedłużenia orzeczenia o niepełnosprawności. Natomiast przedmiotowa sprawa dotyczy miesięcy marzec, kwiecień, maj 2012 r., a nie czerwca i następnych. W ocenie skarżącej biorąc pod uwagę datę wysłania tj. 5 maja 2012 r. i datę wpływu dokumentów do MOPS, tj. 7 maja 2012 r., zachowując przepisy art. 57 k.p.a. przedmiotowy wniosek dostarczony został w określonym prawem czasie, zatem na dzień złożenia wniosku orzeczenie było ważne. Jednocześnie podniosła, że na dzień 5 i 7 maja 2012 r. jej rodzina spełniała warunki do otrzymania świadczeń rodzinnych z dodatkami oraz świadczenia pielęgnacyjnego za cały miesiąc maj. Orzeczenie kończyło się 6 maja 2012 r., a więc za kryterium dochodowe na osobę w rodzinie skarżącej organ powinien był uznać 651 zł. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego: na dziecko M.Z. (ur. [...].03.2012r.), dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka oraz zasiłku rodzinnego na dziecko B. Z. (ur. [...].01.2008r.). Podstawę materialno-prawną świadczeń rodzinnych stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2006r, Nr 139, poz. 992 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Następnie art. 24 ust 3 stanowi, że w przypadku ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności osoby, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, chyba, że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W tym przypadku prawo do świadczeń rodzinnych ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia, nie dłużej jednak niż do końca okresu zasiłkowego. Skarżąca wniosek zgodny z dyspozycja art. 24 ust 2 ustawy złożyła w dniu 16 maja 2012 roku, bowiem prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Przedmiotowy wniosek skarżąca przesłała za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 5 maja 2012 r. Natomiast uzupełniony, złożyła osobiście w MOPS w L. w dniu 16 maja 2012 r. i dotyczył tego samego miesiąca. Kwestią sporną i zasadniczą dla rozstrzygnięcia jest właściwe ustalenie kryterium dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie w rozumieniu ustawy, co ma związek z terminem ważności orzeczenia o niepełnosprawności dziecka M.Z. Przesłanka orzeczenia o niepełnosprawności dziecka ma wpływ na wysokość ustawowego dochodu rodzinny w przeliczeniu na osobę jako przesłanki przyznania świadczeń. Syn skarżącej, B. Z. legitymował się orzeczeniem o niepełnosprawności [...] z dnia [...] maja 2008r., którego termin ważności minął w dniu 6 maja 2012 roku. Skarżąca wniosek uzupełniony złożyła w dniu 16 maja 2012r. i w dacie złożenia wniosku organ nie dysponował aktualnym orzeczeniem o niepełnosprawności. Nie został też złożony wniosek o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności na kolejny okres. Przepis art. 24 ust. 3 ustawy określa jedynie, do jakiej daty ustala się prawo do świadczeń rodzinnych (do ostatniego dnia miesiąca, w którym upłynie termin ważności orzeczenia, nie dłużej niż do końca okresu zasiłkowego). Natomiast przesłanki do przyznania świadczenia, w tym załączenie aktualnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności powinny występować w dacie złożenia wniosku. W przedmiotowej sprawie termin ważności orzeczenia już upłynął a zatem ustalenie prawa do świadczenia za ten okres było niemożliwe. Nie znajdują przy tym żadnego odzwierciedlania w materiale dowodowym sprawy zarzuty skarżącej, co do nieprawidłowości w działaniu organów. Zatem należy je uznać jedynie za wyraz niezadowolenia z treści zaskarżanych decyzji. Zgodnie z zasadą ogólną wyrażoną w art. 5 ust 1 ustawy zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodzinny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza 504 zł. W sytuacji skarżącej dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie wynosił 637,22 zł i przekracza kwotę 504 zł, uprawniającą daną rodzinę do zasiłku rodzinnego. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), orzekł jak w sentencji.