I SA/Wa 1926/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant referent Agnieszka Bieniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2011 r. sprawy ze skargi H.N. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa przez gminę nieruchomości 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego K.P., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych. Minister Infrastruktury, decyzją z [...] lipca 2010 r. nr [...], uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z [...] stycznia 2010 r. nr [...], odmawiającą stwierdzenia nabycia z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa, przez Gminę Miasto L. własności części nieruchomości położonej w L. przy ul. [...] i bez numeru, obręb [...], oznaczonej na mapie z projektem podziału nr ewd. [...] z dnia [...] października 2007 r. jako działki nr [...], [...] i [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowi art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, zgodnie z którym nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Z akt sprawy wynika, że działka nr [...] stanowi część działki nr [...] objętej księgą wieczystą nr [...], w której jako właściciel nieruchomości wpisana jest H.N., będąc również właścicielką na 31 grudnia 1998 r. Natomiast działki nr [...], [...], [...] i [...] objęte zaskarżoną decyzją, odpowiadają działce nr [...]. Poprzednio wydaną decyzją z [...] czerwca 2008 r. Minister Infrastruktury uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. wydaną w sprawie stwierdzenia nabycia własności przedmiotowych działek przez Gminę Miasto L., z dniem 1.01.1999 r., z mocy prawa i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zatem prowadząc ponownie postępowanie organ wojewódzki obowiązany był wyjaśnić kwestie wskazane w poprzedniej decyzji Ministra Infrastruktury z [...] czerwca 2008 r.. Dopiero po tych ustaleniach i w przypadku, gdy w sprawie zostanie ustalone zajęcie pod drogę publiczną, możliwe jest rozpatrywanie przesłanki władztwa publiczno-prawnego sprawowanego na dzień 31 grudnia 1998 r. Natomiast organ wojewódzki skupił się tylko na przesłance władztwa publiczno-prawnego, natomiast całkowicie pominął kwestię zajęcia przedmiotowych działek pod drogę publiczną, na której wyjaśnienie wskazano w decyzji Ministra Infrastruktury z [...] czerwca 2008 r. W świetle powyższych ustaleń organ odwoławczy uznał, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, co uzasadnia uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W skardze na decyzję Ministra Infrastruktury H.N. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając, że została ona wydana z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż Minister Infrastruktury nie orzekł merytorycznie lecz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Wojewodzie [...] mimo, iż materiał dowodowy znajdujący się w aktach postępowania nie wymaga uzupełnienia, a jego analiza prowadzi do wniosku, że istnieją podstawy do odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę Miasto L. prawa własności objętych zaskarżoną decyzją nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 21 marca 2011 r. ustanowiony dla skarżącej z urzędu pełnomocnik zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów art. 12 § 1 oraz art. 138 § 2 kpa. Pełnomocnik podniósł, że w ocenie skarżącej, w niniejszej sprawie istniały wszelkie przesłanki do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy i utrzymanie w mocy decyzji Wojewody [...]. Ze zgromadzonych dokumentów nie wynika aby działki, których dotyczy postępowanie zajęte były pod drogę publiczną. Żaden z dowodów nie wskazuje, że na przedmiotowej nieruchomości były prowadzone prace zmierzające do urządzenia lub utrzymania drogi. Bezsporne jest również, że przedmiotowa droga nie miała ustalonych linii rozgraniczających. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. W sprawie jest bezsporne, że w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r., przez Gminę Miasto L, własności wskazanych w zaskarżonej decyzji nieruchomości wypowiadał się już Minister Infrastruktury, który decyzją z [...] czerwca 2008 r. uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] stycznia 2008 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że brak jest ustalonych linii rozgraniczających dotyczących ulicy [...]. Niezbędne więc było ustalenie faktycznego przebiegu ulicy. Stwierdził także, że z akt sprawy nie wynika, aby w odniesieniu do działki nr [...] została spełniona przesłanka władztwa publicznoprawnego w dniu 31 grudnia 1998 r. W zaskarżonej obecnie decyzji Minister Infrastruktury stwierdził, że organ wojewódzki skupił się tylko na przesłance władztwa publicznoprawnego, natomiast całkowicie pominął kwestię zajęcia przedmiotowych działek pod drogę publiczną, na której wyjaśnienie wskazano w decyzji Ministra Infrastruktury z [...] czerwca 2008 r. Organ odwoławczy tym samym uznał, że prowadząc ponownie postępowanie organ wojewódzki obowiązany jest wyjaśnić kwestie wskazane w poprzedniej decyzji Ministra Infrastruktury z [...].06.2008 r. w odniesieniu do zajęcia przedmiotowych działek pod drogę publiczną. Wynika więc z powyższych wskazań organu odwoławczego, zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że sprawa nie została wyjaśniona w sposób wskazany przez organ odwoławczy w poprzedniej decyzji z [...].06.2008 r., a więc decyzja przez organ I instancji została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 zd. 2 kpa. Z tego względu organ odwoławczy prawidłowo uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, co jest zgodne z art. 138 § 2 kpa. Postępowanie jakie zobowiązany jest przeprowadzić organ I instancji przekracza ramy postępowania o jakim stanowi art. 136 kpa. Z tych też względów nie było możliwe orzeczenie przez organ odwoławczy co do istoty sprawy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Z uwagi na to, że zebrany dotychczas przez organ I instancji materiał dowodowy nie pozwala na rozstrzygnięcie o istocie sprawy organ odwoławczy nie był uprawniony do orzeczenia o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Powyższe wskazuje, że podnoszony przez skarżącą zarzut naruszenia art. 138 § 2 kpa jest nieuzasadniony. Rozpoznając sprawę po raz kolejny organ I instancji obowiązany jest zastosować się do wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w uzasadnieniu decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2008 r. W związku z tymi wskazaniami ustali – w pierwszej kolejności – czy w dacie 31 grudnia 1998 r. przedmiotowe nieruchomości były faktycznie zajęte pod drogę publiczną – ulicę [...] i w jakich granicach. Dotychczas okoliczność ta w ogóle nie była badana i nie wynika z zebranego do tej pory materiału dowodowego. Gdyby ta przesłanka z art. 76 ust. 1 ustawy z 13.10.1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) nie potwierdziła się, to zbędnym byłoby badanie trzeciej przesłanki określonej w tym przepisie, a mianowicie czy w dacie 31 grudnia 1998 r. nieruchomości te pozostawały we władaniu miasta L. Wymaga to sporządzenia mapy sytuacyjnej, na której naniesione byłyby faktyczne granice drogi publicznej – ulicy [...] według jej faktycznego przebiegu w dacie 31 grudnia 1998 r. Wskaże to, czy faktycznie i w jakim zakresie przedmiotowe nieruchomości stanowiące własność skarżącej w tej dacie, były zajęte pod tę drogę. Za dowód dla takich ustaleń należy dopuścić, zgodnie z art. 75 § 1 kpa wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Dowodem mogą być zarówno dokumenty jak i zeznania świadków. Organ winien zwrócić się także do stron – a więc właścicielki nieruchomości H.N. oraz Gminy Miasta L. o wskazanie dowodów na potwierdzenie swojego stanowiska. Trzeba mieć bowiem na uwadze, że w czasie gdy sprawa będzie ponownie rozpoznawana przez organ będzie obowiązywał art. 7 kpa w zmienionym brzmieniu, nadanym przez art. 1 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, która wchodzi w życie 11 kwietnia 2011 r. (Dz. U. Nr 6, poz. 18). Zgodnie z nowym brzmieniem art. 7 kpa organy będą obowiązane do podejmowania wszelkich czynności, niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia statusu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, nie tylko z urzędu ale również na wniosek stron. Przeprowadzenie więc postępowania przez organ zgodnie z art. 7 kpa, przy uwzględnieniu wskazań wynikających z decyzji Ministra Infrastruktury z [...].06.2008 r. oraz z niniejszego wyroku, pozwoli organowi na wydanie decyzji zgodnej z prawem. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. wyroku.