I SA/Wa 1926/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie: sędzia WSA Magdalena Durzyńska sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2019 r., nr [...], zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości położonej poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, wszczęte na wniosek [...][...]. Przyczyną zawieszenia postępowania była śmierć wnioskodawczyni i brak możliwości wezwania jej spadkobierców do udziału w postępowaniu, gdyż ich krąg nie został ustalony w sposób nie pozostawiający wątpliwości. Pismem z dnia [...] marca 2019 r. (data wpływu) [...][...] złożyła zażalenie na ww. postanowienie organu wojewódzkiego. Postanowieniem z [...] lipca 2019 r. nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez [...][...] zażalenia na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2019 r. W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ odwoławczy wskazał, że na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Art. 101 § 3 k.p.a. mówi, że na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania służy stronie zażalenie, ale zgodnie z art. 141 § 2 k.p.a. termin siedmiodniowy określony w tym przepisie jest dla strony terminem zawitym. A zatem jego uchybienie wywołuje skutek w takiej postaci, iż czynność procesowa podjęta przez stronę po jego upływie jest bezskuteczna. W sytuacji zaś stwierdzenia przez organ odwoławczy, iż zażalenia zostało wniesione po terminie, stosownie do treści art. 134 k.p.a. obowiązany jest stwierdzić tę okoliczność w ostatecznym postanowieniu. Z akt niniejszej sprawy wynika, iż zaskarżone postanowienie Wojewody [...] z dnia [....] marca 2019 r., zostało odebrane w dniu [...] marca 2019 r. przez [....][...]. Zgodnie z art. 141 § 2 k.p.a. termin 7 dni na wniesienie zażalenia na postanowienie upływał wraz z końcem dnia [...] marca 2019 r. Zażalenie od ww. postanowienia, zostało nadane w placówce pocztowej w dniu [...] marca 2019 r. (data stempla pocztowego na kopercie zawierającej zażalenie), a więc po upływie 7-dniowego terminu przewidzianego do złożenia środka zaskarżenia. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu. Nawet nieznaczne przekroczenie obowiązującego terminu stanowi jego uchybienie i obliguje organ odwoławczy do wydania postanowienia w tym zakresie. Oznacza to, że [....][...] uchybiła terminowi do wniesienia zażalenia i nie może ono zostać rozpatrzone przez organ II instancji z przyczyn formalnych. Skargę na powyższe postanowienie wniosła [...][...]. W skardze wniosła o uchylenie postanowienia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2019 r. z powodu naruszenia art. 2 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej oraz uchylenia postanowienia Wojewoda [...] z dnia [...] marca 2019 r., z powodu naruszenia art. 8 §1, 9,12§1, 35 § 1 i 3, 36 § 1, 58 § 1 i 2, art. 97 § 1 i art. 99 kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Badając zgodność z przepisami prawa zaskarżonego postanowienia, Sąd nie stwierdził podstaw do jego wyeliminowania z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 141§ 1 i 2 k.p.a. zażalenie wnosi się do właściwego organu odwoławczego, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. Z kolei w myśl art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność zażalenia oraz uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej postanowienie Wojewody [...] z [...] marca 2019 r. wynika, że została ona doręczona [...][...] w dniu [...] marca 2019 r. W efekcie siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu [...] marca 2019 r. Zażalenie skarżącej na powyższe postanowienie zostało przez nią nadane za pośrednictwem poczty do organu odwoławczego [...] marca 2019 r. (pieczęć poczty na kopercie), a więc bezsprzecznie jeden dzień po siedmiodniowym terminie określonym w art. 141§2 k.p.a. Organ odwoławczy prawidłowo zatem stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W sytuacji, gdy zażalenie strony zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu, organ odwoławczy nie ma innej możliwości, jak tylko stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia środka zaskarżenia, co wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej przepisu art. 134 k.p.a. (organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania). Przepis ten stosuje się również do zażaleń na postanowienia w związku z art. 144 k.p.a., który stanowi, że w sprawach nieuregulowanych w rozdziale dotyczącym zażaleń zastosowanie mają odpowiednie przepisy dotyczące odwołań. Rozstrzygnięcie w tym przedmiocie nie jest zależne od swobodnego uznania organu odwoławczego. Rozpoznanie zażalenia wniesionego z uchybieniem terminu zawitego z art. 141 § 2 k.p.a., który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym rozstrzygnięcia ostatecznego, a zatem korzystającego z ochrony trwałości. Po upływie terminu do wniesienia zażalenia postanowienie organu pierwszej instancji staje się ostateczne, a wniesione zażalenie jest z mocy prawa bezskuteczne i to bez względu na przyczyny spóźnienia. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, nawet nieznaczne przekroczenie obowiązującego terminu, stanowi jego uchybienie i obliguje organ odwoławczy do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do jego wniesienia (por. wyrok NSA z 24 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2402/10 – dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro w przedmiotowej sprawie przedmiotem oceny organu odwoławczego była jedynie kwestia zachowania terminu do wniesienia zażalenia, nie mogą odnieść skutku zarzuty podniesione w skardze, a dotyczące prawidłowości czynności podejmowanych przez organy obu instancji w ramach postępowania administracyjnego. Jedynie na marginesie można podnieść, że skoro prawa do spadku po [...][...] zostało już wykazane odpowiednim dokumentem, stronie przysługuje prawo do złożenia wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 ww ustawy. Stanowi on, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty (...). Taka sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie.