I SA/Wa 193/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Sędziowie WSA Gabriela Nowak WSA Tomasz Szmydt Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w formie zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka oddala skargę Wnioskiem z dnia 10 października 2014 r. G. S. (dalej jako skarżący) zwrócił się, do Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] o przyznanie świadczenia w formie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka. Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 48 ust. 3 w zw. z art. 6 ust. 1, art. 15b, art. 24, art. 25, art. 26, art.32, art. 47 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych – dalej jako ustawa, rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 stycznia 2013 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. 2013 r. poz. 3), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. 2012 r. poz. 959), rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 14 września 2010 r. w sprawie formy opieki nad kobietą w ciąży uprawniającej do dodatku z tytułu urodzenia dziecka oraz wzoru zaświadczenia potwierdzającego pozostawanie pod opieką (DZ. U. 2010 Nr 183 poz. 1234) oraz art. 107 § 4 art. 130 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. 2013 r. poz. 167; dalej: kpa) Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej, z upoważnienia Burmistrza miasta [...], odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia. Powodem odmowy było niespełnienie przez wnioskodawcę kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania ww świadczenia. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że dochód przypadający na członka rodziny skarżącego w przeliczeniu na osobę za 2012 r. tj. rok kalendarzowy poprzedzający okres zasiłkowy, w którym urodziło się dziecko, wynosił [...] zł. Przekroczył on określony w ustawie próg w wysokości [...] zł. Stąd w ocenie organu spełniona została negatywna przesłanka, uzasadniająca odmowę przyznania świadczenia. Odwołanie od powyższej decyzji złożył G. S., domagając się uchylenia tej decyzji i przyznania jednorazowego świadczenia. W uzasadnieniu odwołania wskazał, że organ niesłusznie ustalił dochód przypadający na członka rodziny na podstawie danych z 2012 r. Odwołujący się wskazał, że w marcu 2014 r. w wyniku porozumienia zmieniającego warunki umowy o pracę utracił dotychczasowe źródło utrzymania, a uzyskiwany od tego momentu dochód kwalifikuje go do otrzymania świadczenia z tytułu urodzenia dziecka. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza miasta [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 15b ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych – stanowiącym podstawę prawną rozstrzygnięcia sprawy - jednorazowa zapomoga przysługuje matce lub ojcu dziecka, opiekunowi prawnemu albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty [...] zł. Ustalony na podstawie znajdujących się w aktach sprawy zaświadczeń dochód G. i M. S. za 2012 r. wynosił [...] zł netto. Jednocześnie wyjaśniono, że powodem wzięcia pod uwagę dochodów z 2012 r. jest treść definicji dochodu członka rodziny, zawarta w art. 3 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, wedle której jest to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4b. Ustalony powyżej dochód roczny należało, zgodnie z treścią art. 5 ust. 4 ustawy, podzielić na liczbę miesięcy, w których był on uzyskany, a następnie przez ilość osób w rodzinie. Po dokonaniu powyższego kwota miesięcznego dochodu przypadającego na osobę w rodzinie państwa S. wyniosła [...] zł, co przekracza ustawowe kryterium. Stąd Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] za prawidłową uznało decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] i nie znalazło podstaw do jej uchylenia. Odnosząc się do zarzutów strony, organ wskazał, że niesłusznie podnosi on argument o utraconym dochodzie, albowiem nie utracił on zatrudnienia, a jedynie zostały zmienione mu warunki świadczenia pracy. Zatem nie znajduje uzasadnienia zastosowanie art. 5 ust. 4 ustawy, wedle którego w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. G. S. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Uzasadniając skargę, ponownie zarzucił on organowi błędne ustalenie dochodu przypadającego na członka rodziny spowodowane niewłaściwym zakreśleniem okresu, na podstawie którego to uczyniono. Ponadto powtórzył, że w wyniku zmiany warunków zatrudnienia w marcu 2014 r. trwale utracił dochód, a wynagrodzenie otrzymywane po tej zmianie kwalifikuje go do uzyskania świadczenia z tytułu urodzenia dziecka. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: ppsa), przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonych granicach, Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Podstawa prawną decyzji w niniejszej sprawie były przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. 2015 poz. 114 – dalej jako ustawa). Świadczenie w postaci jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka uregulowane jest w art. 15b ww. ustawy. Zgodnie jego z ustępem 2, jednorazowa zapomoga przysługuje matce lub ojcu dziecka, opiekunowi prawnemu albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty [...] zł. Zatem w celu ustalenia, czy wnioskodawcy przysługuje prawo do przedmiotowego świadczenia, należało ustalić dochód członka rodziny. Pojęcie to jest zdefiniowane w ustawie o świadczeniach rodzinnych w art. 3 ust. 2a, który stanowi, że jest to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4b. Dla pełnego wyjaśnienia powyższej definicji koniecznym jest wskazanie, czym jest okres zasiłkowy. Zgodnie z art. 3 ust. 10 ustawy jest to okres od dnia 1 listopada do dnia 31 października następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych. Syn skarżącego urodził się w sierpniu 2014 r., stąd też okres rozliczeniowy w niniejszej sprawie, zgodnie z przywołanym powyżej przepisem, przypada na lata 2013/2014 r. Zatem organy właściwie ustaliły dochód przypadający na członka rodziny państwa S. w oparciu o dochody za 2012 r., albowiem to właśnie jest rok kalendarzowy poprzedzający okres zasiłkowy właściwy w niniejszej sprawie. Stąd nieuzasadnione są zarzuty skarżącego dotyczące błędnego ustalenia dochodów rodziny. Zarówno Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postąpiły w tym zakresie zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z załączonymi do wniosku oświadczeniami - w 2012 r. państwo S. uzyskali dochód w wysokości [...] zł. ([...] zł. + [...] zł. = [...] zł.). Po podzieleniu powyższego dochodu przez liczbę miesięcy, w którym został on uzyskany, kwota miesięcznego dochodu wynosi [...] zł. Tą kwotę należy podzielić na 3, czyli liczbę członków rodziny, co daje wynik [...] zł. Kwota ta przewyższa wskazane wprost w przepisie ustawy minimum określone na [...] zł. W świetle powyższych rozważań bez znaczenia pozostaje argumentacja skarżącego dotycząca jego porozumienia zmieniającego warunki pracy, które zawarto w lutym 2014 r. Po pierwsze, co wyjaśniono już wyżej, okres ten nie był brany pod uwagę przy ustalaniu dochodu członka rodziny. Po drugie zaś, skarżący nieprawidłowo kwalifikuje obniżenie jego wynagrodzenia, do którego doszło w wyniku zawarcia porozumienia z pracodawcą, jako utracony dochód. Termin "utraconego dochodu" został zdefiniowany w ustawie w art. 3 ust. 23 ustawy i zgodnie z jego treścią, oznacza on utratę dochodu spowodowaną: - uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, - utratą prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, - utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło, - utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem rent przyznanych rolnikom w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego, - wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r. poz. 672, z późn. zm.), - utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, - utratą zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do tych świadczeń. Sytuacja skarżącego nie mieści się w powyżej wymienionym katalogu, albowiem de facto nie utracił on pracy, a jedynie zmieniły się warunki jej wykonywania, w tym wynagrodzenie. Jakkolwiek skarżący może istotnie odczuwać obniżenie swoich dochodów jako ich utratę, to nie można jednak obiektywnie uznać, że dochodów on nie posiada. Stąd też nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie art. 5 ust. 4 ustawy, na który skarżący powoływał się w treści swojej skargi. Zmiana sytuacji dochodowej nie stanowi "dochodu utraconego" w rozumieniu art. 3 pkt 23 ustawy i w konsekwencji nie może zostać uwzględniona na zasadzie jej art. 5 ust. 4 przy ustaleniu wysokości dochodu stanowiącego podstawę do ustalenia prawa osoby do zasiłku rodzinnego. Przesłankę dla uznania "utraconego dochodu" stanowić może wyłącznie utrata dochodu spowodowana utratą zatrudnienia, czyli rozwiązaniem lub wygaśnięciem stosunku pracy, nie zaś sama modyfikacja warunków wykonywania tegoż stosunku - czyli zmiana warunków pracy i płacy (wyrok wsa w Gdańsku z dnia 2 kwietnia 2014r. III SA/Gd 122/14, LEX nr 1471506). Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w wyroku.