I SA/Wa 1932/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie WSA Dariusz Chaciński (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2017 r. sprawy ze skargi D. Z. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 stycznia 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 732/15 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezydenta W. na rzecz D. Z. kwotę 700 (siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skargę na niewykonanie przez Prezydenta W. prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 stycznia 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 732/15 złożyła D. Z., reprezentowana przez adwokata O. S.. Wskazanym powyżej orzeczeniem Sąd w pkt 1 zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], w terminie trzech miesięcy, licząc od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Ponadto w pkt 2 i 3 tego orzeczenia stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W skardze skarżąca wniosła o: 1. wymierzenie Prezydentowi W. grzywny, 2. uznanie istnienia obowiązku organu do ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i jego korelatu w postaci uprawnienia skarżącej do otrzymania ww. odszkodowania; 3. wymierzenie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej, na podstawie art. 154 § 7 ppsa w kwocie 19.498 zł. Strona skarżąca uzasadniła, że termin wyznaczony przez Sąd upłynął, a wyrok nie został wykonany, mimo iż skarżąca wezwała organ do jego wykonania, pismem z dnia 9 sierpnia 2016 r. Ponadto do dnia wniesienia skargi organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie do wykonania wyroku. Wniosek o przyznanie sumy pieniężnej wynika zaś z faktu uporczywego ignorowania przez organ terminów procesowych oraz niewywiązywanie się z ustawowych obowiązków. Odpowiadając na skargę Prezydent W. wniósł o oddalenie skargi. Uzasadnił, że w związku z trudnościami w ustaleniu daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania działką wystąpiono ponownie do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w Dzielnicy [...] oraz do Delegatury Biura Administracji i Spraw Obywatelskich w Dzielnicy [...], zaś pismem z dnia 14 listopada 2016 r. strony zostały poinformowane o stanie sprawy oraz o przewidywanej dacie jej zakończenia postępowania na dzień 28 lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 ppsa. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego uprzednio przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę (wydanym na podstawie art. 149 ppsa.) i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie zaś, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie - w ocenie Sądu - obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 stycznia 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 732/15 uwzględnił skargę, zobowiązując Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], w terminie trzech miesięcy, licząc od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Ponadto w pkt 2 i 3 tego orzeczenia stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Odpis prawomocnego wyroku z dnia 21 stycznia 2016 r., wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy został doręczony Prezydentowi W. w dniu 14 kwietnia 2016 r., co wynika z akt sądowych o sygn. I SAB/Wa 732/11 (k. 34). Oznacza to, że termin załatwienia sprawy, wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, upłynął w dniu 14 lipca 2016 r. Pomimo jednak upływu zakreślonego przez Sąd terminu i wezwania skarżącej do wykonania powołanego wyroku – organ nie wydał rozstrzygnięcia i to pomimo pism kierowanych do organu administracji przez pełnomocnika strony, już po zwrocie prawomocnego wyroku, zawierających, m.in. stanowisko w sprawie oraz materiał dokumentacyjny, dotyczący w ocenie strony, faktycznego władania gruntem oraz skierowania prośby o zainteresowanie się sprawą. Prezydent po zwrocie wyroku w kwietniu 2016 r. dopiero w listopadzie 2016 r. wystąpił do innych jednostek organizacyjnych Urzędu W. o nadesłanie informacji niezbędnych do załatwienia sprawy. Poinformował też skarżącą o przewidywanym terminie zakończenia przedmiotowego postępowania do dnia 28 lutego 2017 r. Stosownie do art. 154 § 6 ppsa. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 16 lutego 2016 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2015 r. w drugim półroczu 2015 r., przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w 2015 r. wyniosło 3 408,62 zł. W przedstawionych okolicznościach sprawy - biorąc pod uwagę przekroczenie terminu, wyznaczonego przez Sąd na załatwienie sprawy oraz to, że przedmiotowa grzywna może być wymierzana kilkakrotnie - Sąd uznał, iż grzywna w wysokości 1.000 złotych jest adekwatną sankcją dla Prezydenta W. za niewykonanie wyroku z dnia 21 stycznia 2016 r. Wskazać także należy, że rozpoznając sprawę, Sąd jednocześnie - stosownie do art. 154 § 2 ppsa - stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Sąd stanął na stanowisku, że w przedmiotowej sprawie zaistniała bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa, gdyż organ wielokrotnie przekroczył termin wyznaczony przez Sąd. Zastrzeżenia budzi sytuacja, w której organ dopiero po około pół roku od zwrotu akt administracyjnych sprawy podejmuje w sprawie czynności, zmierzające do zakończenia postępowania. W ocenie Sądu takie prowadzenie przez Prezydenta postępowania uzasadnia uznanie jego działania za rażąco naruszające prawo i to pomimo tego, że Sądowi znany jest z urzędu fakt, iż sprawy gruntów [...] należą, z uwagi na swój historyczny charakter, do spraw trudnych i skomplikowanych. Sąd wziął także pod uwagę, że jest okolicznością powszechnie znaną bardzo duża liczba spraw, które prowadzone są aktualnie przez organ. Powyższe nie usprawiedliwia jednak tak opieszałego działania organu. Zwłaszcza, że Sąd już w niewykonanym wyroku ocenił bezczynność organu w rozpoznaniu powyższego wniosku, jako rażące naruszenie prawa. Sąd oddalił wniosek skarżącej w pozostałym zakresie, uznając że żądanie przyznania od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej jest nieuzasadnione. W ocenie Sądu przyznanie przedmiotowej kwoty mogą uzasadniać jedynie szczególne okoliczności sprawy, tj. wyjątkowo rażący charakter zwłoki w rozpoznaniu sprawy, jak też obawa, że bez przyznania tej kwoty na rzecz skarżącego wyrok Sądu nadal nie zostanie wykonany. W niniejszej sprawie Sąd stanął na stanowisku, że takie okoliczności nie wystąpiły. Organ choć z dużym opóźnieniem podjął w sprawie działania zmierzające do załatwienia sprawy, a ponadto wykonał obowiązek wynikający z art. 36 kpa. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 2 w związku z art. 154 § 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1, 2 sentencji wyroku. Sąd oddalił wniosek skarżącego o przyznanie sumy pieniężnej w oparciu o art. 151 wskazanej ustawy (pkt 3 sentencji). W przedmiocie kosztów sądowych (pkt 4 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 tej ustawy.