I SA/Wa 1939/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), sędzia WSA Jolanta Dargas, sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, Protokolant starszy referent Aleksandra Cymerska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 17 sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 13 czerwca 2023 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz M. B. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 z późn. zm./, dalej "kpa" utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...], nr [...], którą odmówiono M. B., dalej "Skarżący", przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką K. B.. Stan sprawy przedstawiał się w sposób następujący. Decyzją z [...] czerwca 2023 r. odmówiono Skarżącemu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 615 z późn. zm.), dalej "ustawa" z tytułu sprawowania opieki nad matką K. B., urodzoną [...] lipca 1929 r. Organ uznał, że rozmiar sprawowanej opieki nie spełnia wymogów ustawowych. Poza tym matka Skarżącego na jeszcze 2 synów na których ciąży obowiązek alimentacyjny a nadto, że niezdolność do samodzielnej egzystencji istnieje od [...] roku a więc niepełnosprawność powstała po ukończeniu przez nią wieku określonego w art. 17 ust. 1b ustawy, co wyklucza przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Od tej decyzji Skarżący złożył odwołanie. Po przeanalizowaniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Samorządowe Kolegium Odwoławcze również uznało, że Skarżący nie spełnia przesłanek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Organ powołał jako podstawę prawną przepisy art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wskazując, że Skarżący zalicza się do kręgu osób zobowiązanych do alimentacji. Odnoście kwestii daty powstanie niepełnosprawności SKO wskazało na wyrok T.K. 38/13 z 21 października 2014 r., w którym stwierdzono o niekonstytucyjności art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstanie niepełnosprawności. Oznacza to, że data powstanie niepełnosprawności nie ma znaczenia przy ocenie przesłanek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Tym samym nie było podstaw do odmowy przyznania świadczenia z uwagi na datę powstania niepełnosprawności. Przesłanką do odmowy przyznania świadczenia był fakt nie spełnienia przez Skarżącego innych ustawowych przesłanek do jego otrzymania. Skarżący jest osobą zobowiązaną do alimentacji (syn). Skarżąca została uznana za osobę niezdolną do samodzielnej egzystencji, co wynika z orzeczenia lekarza orzecznika z [...] kwietnia 2021 r., od [...] marca 2001 r. Wątpliwości organu wzbudziło natomiast spełnienie przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki, biorąc pod uwagę jej zakres. (art. 17 ust. 1 ustawy). Skarżący w oświadczeniu z [...] stycznia 2023 r. stwierdził, że zaprzestał w tym dniu pracować w gospodarstwie rolnym, które na podstawie umowy ustnej przekazał synowi. Jak wynika z wywiadu środowiskowego prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną J. B., synem B. i matką w wieku [...] lat. Zdaniem SKO, opieka świadczona matce nie spełnia kryterium stałości i długotrwałości. Orzecznictwo sądowadministracyjne jednoznacznie wskazuje, że nie spełnia tych kryteriów opieka świadczona nieregularnie. Przepis art. 17 ust. 1 tej ustawy wskazuje na to, że zakres opieki musi wykluczać podjęcie jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Gdy świadczona opieka nie ma cech stałej (ciągłej) lub długotrwałej nie ma związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją z pracy a koniecznością opieki. Matka Skarżącego, jak to wynika z wywiadu, leczy się na [...]. Jest osobą chodzącą, pampersowaną tylko w nocy, w dzień sama korzysta z toalety, nie wymaga karmienia. Skarżący pomaga mamie w przygotowywaniu posiłków, praniu, wykonuje czynności dnia codziennego tj. pomiar cukru, mierzy ciśnienie krwi, robi zakupy, sprząta, raz w miesiącu zawozi do lekarza gdyż tych czynności nie jest w stanie wykonywać sama. Sama natomiast wychodzi na spacer i może sama, wg oświadczenia Skarżącego, zostać w domu na 2 godziny. Oznacza to, zdaniem organu, że Skarżący wspiera matkę w codziennym funkcjonowaniu jednakże opieka ta nie spełnia wymogów o jakich mowa w art. 17 ust. 1 ustawy. Nie można przyjąć, że wykonywane w stosunku do matki czynności pochłaniają cały dzień. Zdaniem organu, Skarżący mógłby podjąć pracę w niepełny wymiarze czasu pracy. Czynności takie jak mierzenie cukru, ciśnienia krwi, przygotowywanie posiłków są czynnościami które mogą być wykonywane rano, przed pójściem do pracy. (tak jak ma to miejsce w sytuacji gdy rodzice opiekują się dziećmi uczęszczającymi do żłobka czy szkoły). Poza tym Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i synem. Czynności te są czynnościami życia codziennego każdego gospodarstwa domowego, tym bardziej że wszyscy zamieszkują w jednym miejscu. Skarżący nie wykonuje w stosunku do matki czynności pielęgnacyjnych ściśle związanych z jej osobą wymagających ciągłej obecności lub też nadzoru z jego strony gdyż matka nie jest osobą obłożnie chorą, leżącą, pampersowaną, nie wymaga karmienia, leczenia odleżyn itp. Poza tym matka skarżącego ma jeszcze 2 synów na których ciąży ustawowy obowiązek alimentacyjny taki sam jak na Skarżącym. Obowiązek alimentacyjny obciąża w równym stopniu osoby zobowiązane do alimentacji. To nie rodzina decyduje kto się ma opiekować osobą niepełnosprawną lecz decyduje o tym prawo. Z akt nie wynika aby istniała przeszkoda uniemożliwiająca rodzinie wykonywania obowiązków alimentacyjnych. Sumując organ stwierdził, że brak jest bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją przez Skarżącego z pracy a koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Wprawdzie matka Skarżącego została uznana za osobę niezdolną na stałe do pracy w gospodarstwie rolnym i niezdolną do samodzielnej egzystencji i ze względu na wiek i liczne schorzenia jest niesamodzielna w niektórych sferach życia ale nie sposób przyjąć, że Skarżący z uwagi na zakres i rozmiar czynności jakie przy niej wykonuje zmuszony był do definitywnego zrezygnowania z pracy w gospodarstwie rolnym, choćby w niewielkim rozmiarze. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Skarżący. Zaskarżonej decyzji zarzucił: -naruszenie prawa materialnego, tj. przepisu art. 17 ust. ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 tej, ustawy poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez Skarżącego, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad matką; -rażące naruszenie art.17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art.- 17 ust. 1a ustawy poprzez przyjęcie, że Skarżącemu nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego mimo że zalicza się on do kręgu osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego będąc jednocześnie opiekunem faktycznym osoby niepełnosprawnej z uwagi na to, że rodzeństwo Skarżącego może partycypować w opiece nad matką podczas gdy funkcjonalna wykładnia ww. przepisów winna skutkować przyznaniem wnioskowanego świadczenia. Wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie mu świadczenia pielęgnacyjnego ewentualnie o uchylenie obu decyzji. W obu przypadkach o zwrot kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji, stanowiły przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 17 ust. 1 tej ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Sąd w pełni akceptuje wywody organu II instancji co do braku podstaw do rozróżniania sytuacji prawnej osób opiekujących się osobami niepełnosprawnymi których niepełnosprawność powstała po ukończeniu przez tę osobę określonego wieku - co wynika z wyroku T.K. z 21 października 2014 r. K 38/13. Kryterium daty powstanie niepełnosprawności musi być pomijane przy rozważaniu podstaw do przyznania świadczenia. Kolegium uznało jednak, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie Skarżącemu wnioskowanego świadczenia. W treści zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że brak jest związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją z pracy i koniecznością opieki. Poza tym obowiązek alimentacyjny obciąża wszystkich zobowiązanych i to nie rodziny a przepisy prawa decydują o tym komu takie świadczenie należy przyznać. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest zapewnienie odpowiednich świadczeń dla członków rodzin osób niepełnosprawnych, którzy rezygnują z zatrudnienia, aby stale się takimi osobami opiekować. W ten sposób Państwo pomaga osobom, które muszą opiekować się osobami bliskim i muszą z uwagi na rozmiar tej opieki zrezygnować z pracy lub jej nie podejmować aby taką niezbędną pomoc świadczyć. Świadczenie pielęgnacyjne stanowi zatem swoisty surogat wynagrodzenia za pracę. Wskazać należy, że przepis art. 17 ust. 1 ustawy stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeśli wnioskodawca nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Przepis ten określa jako przesłankę przyznania świadczenia nie tylko rezygnację z zatrudnienia ale także niepodejmowanie zatrudnienia. Nie tylko rezygnacja z zatrudnienia stanowi o spełnieniu przesłanki niezbędnej do uzyskania świadczenia. Spełnienie tej przesłanki następuje także wówczas, jeżeli wnioskujący nie podejmuje zatrudnienia w zawiązku z koniecznością sprawowania opieki, przy czym cytowany przepis nie wyznacza żadnych ram czasowych dotyczących podejmowania aktywności zawodowej. Ocena spełnienia przesłanek z art. 17 ust. 1 ustawy powinna być dokonywana jako aktualna na datę zgłoszenia wniosku a najpóźniej na datę wydania decyzji. Wtedy bowiem organ rozstrzyga czy spełnione są przesłanki do spełnienia świadczenia. Może się przecież zdarzyć, że dopiero w toku postępowania administracyjnego, np. w związku z pouczeniami organu co do okoliczności jakie wnioskujący musi spełnić aby uzyskać pozytywną dla siebie decyzję, co wynika z art. 7 i 11 kpa. Skarżący złożył wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego gdy matka legitymowała się orzeczeniem o zaliczeniu do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji a więc ten warunek został spełniony (niepełnosprawność i data jej powstania). Z przepisu art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, że osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne musi sprawować opiekę nad osobą niepełnosprawną w takim wymiarze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między obiema tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni związek przyczynowy. Oznacza to, że w każdej sprawie o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego istotna jest ocena, czy zakres i rozmiar sprawowanej przez wnioskodawcę opieki nad osobą niepełnosprawną wypełnia ustawowe przesłanki warunkujące przyznanie tego uprawnienia oraz czy istnieje opisany wyżej związek przyczynowo - skutkowego. Stosownie do treści przepisu art. 3 pkt 21 ustawy o świadczeniach rodzinnych znaczny stopień niepełnosprawności oznacza: a) niepełnosprawność w stopniu znacznym w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, b) całkowitą niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, c) stałą albo długotrwałą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym i do samodzielnej egzystencji albo trwałą lub okresową całkowitą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym i do samodzielnej egzystencji, orzeczoną na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników w celu uzyskania świadczeń określonych w tych przepisach, d) posiadanie orzeczenia o zaliczeniu do I grupy inwalidów, e) niezdolność do samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. Przepis ten odsyła do definicji określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U z 2021 r., poz. 573), zwanej dalej "ustawą o rehabilitacji". W art. 4 ust. 1 ustawy o rehabilitacji określono, iż do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Jednocześnie wydane na podstawie art. 6c ust. 9 ustawy o rehabilitacji rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (t.j. Dz.U. 2018 r., poz. 2027) w § 29 ust. 1 określa standardy w zakresie kwalifikowania do znacznego stopnia niepełnosprawności, które zawierają kryteria określające skutki naruszenia sprawności organizmu powodujące: 1) niezdolność do pracy - co oznacza całkowitą niezdolność do wykonywania pracy zarobkowej z powodu fizycznego, psychicznego lub umysłowego naruszenia sprawności organizmu; 2) konieczność sprawowania opieki - co oznacza całkowitą zależność osoby od otoczenia, polegającą na pielęgnacji w zakresie higieny osobistej i karmienia lub w wykonywaniu czynności samoobsługowych, prowadzeniu gospodarstwa domowego oraz ułatwiania kontaktów ze środowiskiem; 3) konieczność udzielania pomocy, w tym również w pełnieniu ról społecznych - co oznacza zależność osoby od otoczenia, polegającą na udzieleniu wsparcia w czynnościach samoobsługowych, w prowadzeniu gospodarstwa domowego, współdziałania w procesie leczenia, rehabilitacji, edukacji oraz w pełnieniu ról społecznych właściwych dla każdego człowieka, zależnych od wieku, płci, czynników społecznych i kulturowych. W ust. 2 § 29 powołanego wyżej rozporządzenia wskazano, że przez długotrwałą opiekę i pomoc w pełnieniu ról społecznych rozumie się konieczność jej sprawowania przez okres powyżej 12 miesięcy w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i 3. Przy dokonywaniu ustaleń orzeczniczych uwzględniono więc m.in. sprawność psychofizyczną organizmu w zakresie zdolności do samodzielnego zaspakajania podstawowych potrzeb życiowych, konieczność stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w zaspakajaniu podstawowych potrzeb życiowych. Należy więc uznać, że z przepisu art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku osoby wymagającej opieki, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie można wyprowadzić imperatywu sprawowania opieki w odpowiednim zakresie jako przesłanki warunkującej przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, negując wymagania dotyczące sposobu i intensywności opieki nad niepełnosprawną osobą, określone w orzeczeniu o niepełnosprawności właściwego organu (tak wyrok WSA w Gdańsku z dnia 24 marca 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 1045/21, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Treść orzeczenia o niepełnosprawności determinuje charakter i zakres opieki, jakiej wymaga dana osoba legitymująca się takim orzeczeniem. Natomiast do organów administracyjnych należy ustalenie, czy w danej sprawie osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne faktycznie sprawuje nad osobą niepełnosprawną opiekę odpowiadającą warunkom określonym w odpowiednim orzeczeniu o niepełnosprawności. Dla ustalenia, czy w danym przypadku sprawowana opieka nad osobą niepełnosprawną spełnia wymogi z art. 17 ust. 1 tej ustawy, zasadnicze znaczenie ma jej faktyczne sprawowanie w zestawieniu z treścią orzeczenia o niepełnosprawności osoby, której dotyczy opieka (por. zob. wyroki NSA z dnia 27 kwietnia 2022 r., sygn. akt I OSK 1334/21 oraz z dnia 28 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1867/21, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak trafnie wskazuje organ, opieka musi spełniać przede wszystkim cechę stałości i długotrwałości. Niniejsze wyklucza zatem sprawowanie czynności opiekuńczych sporadycznie, co nie oznacza oczywiście, że opieka ta musi być całodobowa i nieprzerwana. To co istotne, to ustalenie czy sprawowanie opieki rzeczywiście uniemożliwia podjęcie lub dalsze wykonywanie pracy zarobkowej, gdyż wskazane świadczenie nie jest wynagrodzeniem za opiekę nad niepełnosprawnym lecz swoistą rekompensatą za brak możliwości w związku z tym podjęcia i kontynuowania działalności zarobkowej (por. wyrok NSA z 13 maja 2015 r., I OSK 2820/13, dostępny https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podczas wywiadu środowiskowego ustalono, że Skarżący świadczy matce pomoc w codziennych czynnościach, przygotowywaniu posiłków, podawaniu leków, mierzeniu ciśnienia i poziomu cukru, praniu, gotowaniu czy sprzątaniu. Umożliwia korzystanie z pomocy lekarskiej. W ocenie Sądu, w świetle tych okoliczności nie sposób w sposób nie stwierdzić, że jest związek pomiędzy niepodejmowaniem przez niego zatrudnienia. Artykuł 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie uzależnia otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego od sprawowania opieki nieustannie przez całą dobę. Opieka ma być stała, w sensie trwałości, a ciągła w sensie rozciągłości w czasie a zakres tej opieki wyznacza orzeczenie o niepełnosprawności. Opiekun osoby niepełnosprawnej nie może być pozbawiony możliwości wyręczenia się choć w minimalnym stopniu z obowiązków względem osoby niepełnosprawnej w celu zaspokojenia swych podstawowych potrzeb bytowych (w tym odpoczynku). Każdy bowiem ma prawo do poszanowania swego życia osobistego. Sporadyczna pomoc choćby jego rodziny (żona, syn) nie niweluje, zdaniem Sądu, w żadnym razie możliwości otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego. Do wyjaśnienia natomiast pozostaje, czy Skarżący dopełnił pozostałe, wymienione w art. 17 b ustawy o świadczeniach, warunki do jego uzyskania. To nie było bowiem przedmiotem ustaleń i oceny organów. Jak się wskazuje w orzecznictwie sądowoadminsitracyjnym przyjmuje się, że w przypadku rolnika, decydujące znaczenie ma oświadczenie o zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego. Trudno bowiem wymagać od rolnika żeby wyzbył się na potrzeby uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego gospodarstwa rolnego. Stanowi o tym wprost art. 17 b ustawy o świadczeniach. Skoro zatem ustawodawca nie nałożył na podmiot ubiegający się o uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego obowiązku przestawienie pisemnej umowy np. dzierżawy, to organ nie może dokonywać wykładni rozszerzającej tego przepisu ustawy. (por. WSA w Gdańsku z 26 lipca 2023 r., II SA/GD 47/23, WSA w Kielcach z 25 kwietnia 2023 r, II SA/Ke 142/23, WSA w Warszawie z 8 lutego 2023 r., I SA/Wa 1350/22). W konsekwencji uznać należy, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa procesowego tj. art. 7, 9, 11, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa i prawa materialnego art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 205 § 2 ppsa w zw. z § 14.1.1.c. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (D.U. 2015, poz. 1800 ze zm.). Rozpoznając ponownie sprawę organ będzie związany oceną prawną i wskazaniami zawartymi w niniejszym uzasadnieniu (art. 153 ppsa).