I SA/Wa 1940/23

WyrokWSA w Warszawie2024-01-18

Skład orzekający: sędzia WSA Bożena Marciniak, sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.), asesor WSA Anna Milicka-Stojek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która pełniła funkcję sołtysa przez dwie kadencje, ale krócej niż 8 lat, spełnia warunek przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa?
Ratio decidendi
Świadczenie pieniężne z tytułu pełnienia funkcji sołtysa przysługuje osobie, która pełniła tę funkcję przez co najmniej dwie kadencje ORAZ nie mniej niż przez 8 lat. Spełnienie obu tych warunków jest obligatoryjne. Jeśli okres pełnienia funkcji sołtysa, mimo że obejmuje dwie kadencje, jest krótszy niż 8 lat, świadczenie nie przysługuje.
Stan faktyczny
Skarżący T. K. złożył wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa, dołączając oświadczenia i zaświadczenia potwierdzające pełnienie funkcji przez okres od 12 lutego 2003 r. do 4 lutego 2011 r. Organ odmówił przyznania świadczenia, uznając, że okres ten wynosi 7 lat, 11 miesięcy i 23 dni, co jest krótsze niż wymagane 8 lat. Skarżący podniósł w skardze, że brak 7 dni do 8 lat wynika z niekorzystnego zbiegu okoliczności związanych z datami wyborów sołtysów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bożena Marciniak, sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.), asesor WSA Anna Milicka-Stojek, Protokolant starszy referent Aleksandra Cymerska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 12 września 2023 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa oddala skargę. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego decyzją z 12 września 2023 r. nr [...] utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z 24 sierpnia 2023 r. nr [...] odmawiającą przyznania T. K. prawa do świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa. Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: T. K. 3 lipca 2023 r. wystąpił do Placówki Terenowej KRUS w [...] z wnioskiem o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa. Do wniosku dołączył oświadczenie o niekaralności za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe popełnione w związku z pełnieniem funkcji sołtysa, dwa zaświadczenia Urzędu Gminy w [...] z 3 lipca 2023 r. stwierdzające, że T. K. pełnił funkcję sołtysa w okresie od 12 lutego 2003 r. do 4 lutego 2011 r. w sołectwie [...]. Celem ustalenia przesłanek uzasadniających przyznanie świadczenia organ przeprowadził postępowanie, w wyniku którego ustalono, że T. K. pełnił funkcje sołtysa w sołectwie [...] od 12 lutego 2003 r. do 25 stycznia 2007 r., a następnie od 25 stycznia 2007 r. do 4 lutego 2011 r. - dwie pełne kadencje. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego decyzją z 24 sierpnia 2023 r. odmówił przyznania prawa do świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa powołując się na art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o świadczeniu pieniężnym z tytułu pełnienia funkcji sołtysa (Dz. U. z 2023 r. poz. 1073), który stanowi, że świadczenie pieniężne z tytułu pełnienia funkcji sołtysa przysługuje osobie, która spełnia łącznie następujące warunki: 1) pełniła funkcję sołtysa na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 40 i 572) przez okres co najmniej dwóch kadencji, nie mniej niż przez 8 lat; 2) osiągnęła wiek: a) w przypadku kobiet- 60 lat, b) w przypadku mężczyzn- 65 lat. Organ stwierdził, że T. K. nie legitymuje się wymaganym okresem pełnienia funkcji sołtysa przez co najmniej dwie kadencje, nie mniej niż przez 8 lat, a jedynie 7 lat, 11 miesięcy i 23 dni, w związku z tym brak jest podstaw do przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia. T. K. wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Prezes KRUS rozpoznając ponownie sprawę powołał art. 2 ust. 1 ustawy o świadczeniu pieniężnym z tytułu pełnienia funkcji sołtysa i podkreślił, że skarżący udowodnił okres pełnienia funkcji sołtysa przez co najmniej dwie kadencje, ale krócej niż 8 lat. Pełnił tę funkcję jedynie 7 lat, 11 miesięcy i 23 dni. Tym samym nie legitymuje się on wymaganym okresem pełnienia funkcji sołtysa i w związku z tym brak jest podstaw do przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia. T. K. wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podnosząc, że jest ona wadliwa. Skarżący zaznaczył, że pełnił funkcję sołtysa przez dwie kadencje, a fakt że brakuje mu 7 dni do 8 lat wynika z niekorzystnego zbiegu okoliczności. Daty wyborów sołtysów ustala bowiem Gmina. Prezes KRUS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: ppsa) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ppsa sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa), zaś jedynym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 ppsa, zgodnie z którym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ppsa). Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem brak jest podstaw do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów prawa. Przedmiotem kontroli Sądu jest w sprawie niniejszej ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Prezesa KRUS z 12 września 2023 r. nr [...], odmawiającej skarżącemu prawa do świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji stanowi art. 2 ust. 1 uśp, zgodnie z którym świadczenie pieniężne z tytułu pełnienia funkcji sołtysa przysługuje osobie, która spełnia łącznie następujące warunki: 1) pełniła funkcję sołtysa na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2023 r. poz. 40 i 572) przez okres co najmniej dwóch kadencji, nie mniej niż przez 8 lat; 2) osiągnęła wiek: a) w przypadku kobiet - 60 lat, b) w przypadku mężczyzn - 65 lat. Z powołanego przepisu art. 2 ust. 1 uśp wynika zatem, że przyznanie świadczenia z tytułu pełnienia funkcji sołtysa uzależnione jest od spełnienia kumulatywnie następujących przesłanek. Po pierwsze, zależne jest od stwierdzenia, czy wnioskodawca pełnił funkcję sołtysa przez co najmniej dwie kadencje. Po wtóre, koniecznym jest ustalenie, że pełnienie funkcji sołtysa trwało nie mniej niż 8 lat. Po trzecie, wnioskodawca powinien osiągnąć odpowiedni wiek (kobieta 60 lat a mężczyzna 65 lat). W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do stwierdzenia czy skarżący spełnił przesłankę dotyczącą pełnienia funkcji sołtysa przez okres nie mniej niż 8 lat. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że skarżący pełnił funkcję sołtysa przez okres jedynie 7 lat, 11 miesięcy i 23 dni. Powyższe ustalenie organ oparł na znajdującym się w aktach sprawy zaświadczeniu wystawionym przez Wójta Gminy [...] z 25 lipca 2023 r., w którym wskazano, że skarżący pełnił funkcję sołtysa w sołectwie [...] od 12 lutego 2003 r. do 25 stycznia 2007 r., a następnie od 25 stycznia 2007 r. do 4 lutego 2011 r. Treść wskazanego zaświadczenia nie budzi wątpliwości Sądu. Jak wynika z treści skargi, okres pełnienia przez skarżącego funkcji sołtysa nie jest przez niego kwestionowany. Powyższe oznacza, że organ prawidłowo ocenił, iż brak było podstaw do przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia, bowiem Skarżący nie legitymuje się wymaganym okresem 8 lat pełnienia funkcji sołtysa, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1 uśp. O możliwości przyznania omawianego świadczenia pieniężnego przesądza okoliczność czy wnioskodawca pełnił funkcję sołtysa przez dwie kadencje, jednak nie mniej niż przez 8 lat. Takie rozumienie omawianego przepisu wynika wprost z jego treści, bowiem w pierwszym zdaniu art. 2 ust. 1 uśp wskazano, że warunki przyznania świadczenia muszą być spełnione łącznie. Tymczasem ze znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia wynika, że skarżący pełnił funkcję sołtysa przez dwie kadencje, jednak jedynie przez okres 7 lat, 11 miesięcy i 23 dni, czyli poniżej wymaganego przez uśp okresu 8 lat. W takiej sytuacji świadczenie skarżącemu nie przysługuje, co prawidłowo ocenił organ w zaskarżonej decyzji. Skarżący wskazał, że pełnienie przez niego funkcji sołtysa przez dwie kadencje nie obejmowało łącznie 8 lat z przyczyn od niego niezależnych, bowiem wynikało z ustalonych terminów wyborów sołtysów. Okoliczność ta pozostają bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Nie stanowi bowiem przesłanki do przyznania wnioskowanego świadczenia. Subiektywne przekonanie skarżącego o krzywdzącym określeniu przesłanki sprawowania funkcji sołtysa przez nie mniej niż 8 lat, tj. wykluczającym przyznanie świadczenia osobie, która nie legitymuje się pełnym okresem 8 lat pełnienia funkcji, pomimo sprawowania funkcji przez dwie kadencje, nie stanowi zatem o wydaniu zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa. Stwierdzić zatem należy, że zaskarżona decyzja z 12 września 2023 r. odmawiająca skarżącemu przyznania prawa do świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa nie narusza prawa, co przesądza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Mając to na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło