I SA/Wa 1943/05
WyrokWSA w Warszawie2006-02-23
Skład orzekający: Daniela Kozłowska, Mirosław Gdesz, Marta Laskowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy decyzję o odmowie przyznania zasiłku rodzinnego, prawidłowo ustaliło podmiot właściwy do wypłaty świadczenia oraz czy rozpoznało wszystkie kwestie merytoryczne dotyczące prawa do zasiłku?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja narusza prawo, ponieważ Samorządowe Kolegium Odwoławcze nieprawidłowo ustaliło podmiot właściwy do wypłaty zasiłku rodzinnego, błędnie stosując przepis dotyczący okresu, który już minął. Ponadto, organ odwoławczy nie rozpoznał merytorycznie kwestii przyznania samego zasiłku rodzinnego, ograniczając się jedynie do dodatku, co stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności i przepisów Kpa dotyczących uzasadnienia decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie urlopu wychowawczego. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na niewłaściwy podmiot do wypłaty (pracodawca męża wnioskodawczyni) oraz niespełnienie przesłanki minimalnego okresu zatrudnienia przed urlopem wychowawczym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Kodeksu pracy dotyczących wliczania okresu pozostawania bez pracy do stażu zatrudnienia.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy w C. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie asesor WSA Mirosław Gdesz (spr.) asesor WSA Marta Laskowska Protokolant Maciej Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2006 r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] września 2005 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. N. od decyzji Wójta Gminy w C. z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] o odmowie przyznania J. N. zasiłku rodzinnego i dodatku do tegoż zasiłku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że po rozpatrzeniu wniosku J. N. z dnia [...] kwietnia 2005 o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na córkę A. oraz dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu, Wójt Gminy w C. decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] odmówił przyznania tego świadczenia. Organ pierwszej instancji wskazał, że J. N. nie spełnia przesłanek określonych w art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) uprawniających do przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatku do tego zasiłku, ponieważ zgodnie z treścią art.48 ust. 2 pkt 2 lit a powołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych podmiotem właściwym do wypłaty świadczenia w tym przypadku jest pracodawca męża wnioskodawczyni. Natomiast dodatki do zasiłku nie należy się z uwagi na treść art. 10 ust. 5 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który stanowi, że dodatek nie przysługuje osobie, o której mowa w ust. 1, jeżeli bezpośrednio przed uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego pozostawała w zatrudnieniu przez okres krótszy niż 6 miesięcy.
J. N. wniosła odwołanie od tej decyzji, podnosząc w nim, że w organ I instancji w ogóle nie uwzględnił treści art. 51 § 1 Kodeksu pracy, który stwierdza że pracownikowi, który podjął pracę w wyniku przywrócenia do pracy, wlicza się do okresu zatrudnienia okres pozostawania bez pracy, za który przyznano wynagrodzenie. Natomiast w świetle tego przepisu okres pozostawania bez pracy, za który nie przyznano wynagrodzenia nie uważa się za przerwę w zatrudnieniu. Zdaniem J. N. organ wydając orzeczenie nie wziął pod uwagę wcześniejszego okresu zatrudnienia przed wniesieniem sprawy do sądu pracy, a więc od dnia 1 grudnia 1999 roku.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] września 2005 r. utrzymało w mocy powołaną decyzję Wójta Gminy w C. z dnia [...] lipca 2005 r. Organ drugiej instancji wskazał, że skoro J. N. była zatrudniona w S. do dnia 31 grudnia 2004 r. a później po wygaśnięciu tej umowy wskutek ugody sądowej, została zatrudniona dopiero od dnia 14 marca 2005 r. (ugoda – Sąd Rejonowy w P. Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych protokół z dnia [...] marca 2005 r.) to w związku z tym uznać należy, że pozostawała w zatrudnieniu przez okres krótszy niż 6 miesięcy. Dodatkowo organ stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania art. 51 Kp o przywróceniu do pracy i brak jest ciągłości.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi J. N. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze powtórzono podniesiony w odwołaniu zarzut naruszenia art. 51 Kodeksu pracy. Zdaniem skarżącej organ odwoławczy nie uwzględnił reguł wykładni obowiązujących w prawie pracy, które wyraźnie wskazują że na korzyść pracownika winno się zastosować wykładnię rozszerzającą przepisów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona, ponieważ zaskarżona decyzja narusza prawo.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany granicami skargi.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że podstawą uznania przez organ pierwszej instancji, że podmiotem właściwym do wypłaty zasiłku rodzinnego był pracodawca męża J. N. stanowił art. 48 ust. 2 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Jednak przepis ten określa podmiot zobowiązany do wypłaty zasiłku wyłącznie w okresie od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 31 sierpnia 2005 r. natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. zaskarżoną decyzję wydawało już po tej dacie tj. w dniu [...] września 2005 r. Dlatego też obowiązkiem organu było ustalenie podmiotu zobowiązanego do wypłaty świadczenia rodzinnego. W szczególności Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno był ustalić czy w sprawie ma zastosowanie art. 49 ustawy o świadczeniach rodzinnych wskazujący pracodawcę jako podmiot właściwy do wypłaty zasiłku rodzinnego i wymienionych w tym przepisie dodatków do tego zasiłku. Tymczasem organ rozpatrując sprawę w wyniku wniesionego odwołania w ogóle tej kwestii nie zbadał.
Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i orzec w sprawie rozstrzygniętej decyzją organu I instancji. Organ ten nie może zatem ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji i to w tylko częściowym zakresie. Wynika to z art. 138 Kpa, który przyznaje organowi II instancji kompetencje do merytorycznego rozstrzygania sprawy, czego procesowym wyrazem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, a nie oddalenie odwołania, bądź uchylenie i zmiana zaskarżonej decyzji. W rozpoznawanej sprawie przedmiot postępowania sprowadza się w istocie do kwestii przyznania świadczenia rodzinnego, tymczasem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie ma nawet wzmianki dotyczącej ustalenia czy J. N. przysługuje prawo do zasiłku rodzinnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odnosi się wyłącznie do kwestii przyznania dodatku do zasiłku, pomijając w ogóle kwestię samego zasiłku. Tak wąsko zakreślony przedmiot sporu wynika z treści odwołania od decyzji organu I instancji. Jednak organ II instancji, zgodnie z omówioną na wstępie jego rolą w postępowaniu ciążyło dokładne rozważenie wyjaśnień całej sprawy. Z tego obowiązku organ odwoławczy nie wywiązał się.
W tym miejscu należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 107 § 3 Kpa uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uwzględniając powyższe uwagi należy stwierdzić, że organ drugiej instancji w uzasadnieniu swojej decyzji nie ustosunkował się do treści art. 49 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Brak uwzględnienia tej kwestii stanowi naruszenie art. 7, art. 16, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 Kpa, które miało istotny wpływ na wynik postępowania. Z tego względu zaskarżoną decyzja i poprzedzająca ją decyzji organu pierwszej instancji podlegają uchyleniu.
Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.
Powołane przepisy
art. 138 § 1 pkt 1 Kpart. 17 ustawyart.48 ust. 2 pkt 2art. 10 ust. 5 pkt 2 ustawyart. 51 § 1art. 51 Kpart. 51art. 1 ustawyart. 134 § 1 ustawyart. 48 ust. 2 pkt 2art. 49 ustawyart. 138 Kp
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło