I SA/Wa 1948/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędzia WSA Daniela Kozłowska Protokolant Ewa Szymańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2010 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej oddala skargę. Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] września 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...], która przyznano M. M. zaliczkę alimentacyjną w wysokości [...] zł miesięcznie, w okresie od dnia [...] listopada 2007 r. do dnia [...] lipca 2008 r. i odmówiono przyznania zaliczki alimentacyjnej od dnia [...] sierpnia 2008 r. do dnia [...] września 2008 r. W uzasadnieniu decyzji Kolegium podało, że w dniu [...] listopada 2007 r. M. M. złożyła wniosek o przyznanie zaliczki alimentacyjnej w związku z bezskutecznością egzekucji w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.). Zaliczka alimentacyjna została przyznana decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r., Nr [...] od dnia [...] listopada 2007 r. Wskutek wniesionego przez M. M. odwołania od tej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Kolegium podniosło, że zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 w/w ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. zaliczka alimentacyjna przysługuje uprawnionej osobie do ukończenia 18 roku życia, albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia 24 roku życia, zaś zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 w/w ustawy prawo do zaliczki ustala organ właściwy wierzyciela począwszy od miejsca, w którym został złożony u komornika wniosek wraz z wymaganą dokumentacją do końca okresu zasiłkowego. Ponadto organ II instancji wskazał, że stosownie do treści art. 10 w/w ustawy świadczenie to przyznaje się na okres zasiłkowy, który zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 10 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 139 z 2006 r. poz. 992 ze zm.) trwa od dnia 1 września do dnia 31 sierpnia roku następnego, z tym, że zgodnie z art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz. U. Nr 1 z 2009 r., poz. 7 ze zm.) okres zasiłkowy rozpoczynający się w dniu 1 września 2007 r., na który ustala się prawo do zaliczki alimentacyjnej, przedłuża się do dnia 30 września 2008 r. W ocenie organu I instancji stronie nie może być wypłacona zaliczka alimentacyjna po ukończeniu 24 roku życia, a M. M. ma ukończone 24 lata. W związku z powyższym organ I instancji ustalił w decyzji z dnia [...] lutego 2009 r., że M. M. posiada prawo do zaliczki alimentacyjnej w okresie od dnia [...] listopada 2007 r. do dnia [...] lipca 2008 r. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła M. M. podnosząc, że miesiąc wrzesień należy do poprzedniej zaliczki i jest zaległość świadczenia, nie przyznanie zaś zaliczki za miesiąc wrzesień i październik 2007 r. pogłębiło ubóstwo skarżącej. Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, iż z dniem 1 października 2008 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tj. Dz. U. z 2009 r., Nr 1, poz. 7 ze zm.), która uchyliła ustawę z dnia 22 kwietnia 2003 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, jednakże zgodnie z jej art. 41 sprawy o zaliczki alimentacyjne, do których prawo powstało do dnia wejścia w życie ustawy, podlegają rozpatrzeniu na zasadach i w trybie określonym w przepisach dotychczasowych. Kolegium zaznaczyło, iż w związku z tym, że M. M. w dniu [...] 2008 r. ukończyła 24 lata, zaliczka alimentacyjna może być przyznana tylko do określonego dnia, a nie na cały okres zasiłkowy. W związku z powyższym w ocenie organu II instancji słusznie przyznano prawo do zaliczki alimentacyjnej w okresie od dnia [...] listopada 2007 r. do dnia [...] lipca 2008 r., a decyzja organu I instancji jest prawidłowa i nie narusza przepisów prawa. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2009 r. M. M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podnosząc, iż niesłusznie nie przyznano jej zaliczki alimentacyjnej za miesiąc wrzesień i październik 2007 r., a wniosek u komornika złożyła na początku września 2007 r. i inne dokumenty, a zaświadczenie z uczelni dostarczyła w październiku 2007 r. W ocenie skarżącej ma ona zaległość w pobieraniu zaliczki alimentacyjnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył; co następuje: Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany jednak zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawa prawną. Analiza zebranego w sprawie niniejszej materiału dowodnego wskazuje na niezasadność skargi. Z dniem 1 października 2008 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz. U. Nr 1,z 2009 r., poz. 7 ze zm.), która uchyliła ustawę z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych (Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.), jednakże zgodnie z treścią art. 41 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, sprawy o zaliczki alimentacyjne, do których prawo powstało do dnia wejścia w życie ustawy, podlegają rozpatrzeniu na zasadach i w trybie określonym w przepisach dotychczasowych. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie prowadzone więc było na podstawie przepisów ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Zgodnie z treścią art. 7 i art. 10 ust. 1-5 tej ustawy zaliczka alimentacyjna przysługuje osobie uprawnionej do ukończenia 18 rku życia albo w przypadku, gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia 24 roku życia. Zaliczka przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 583 zł miesięcznie. Prawo do zaliczki ustala organ właściwy wierzyciela począwszy od miesiąca, w którym został złożony u komornika sądowego wniosek wraz z wymaganą dokumentacją, do końca okresu zasiłkowego. Ustalenie prawa do zaliczki następuje na wniosek osoby uprawnionej do zaliczki, jej przedstawiciela ustawowego albo opiekun prawnego. Wniosek o którym mowa składa się za pośrednictwem komornika sądowego prowadzącego postępowanie egzekucyjne na rzecz osoby uprawnionej. Komornik dołącza do wniosku o przyznanie zaliczki zaświadczenie o bezskuteczności prowadzonego postępowania egzekucyjnego, w tym informację o wysokości wyegzekwowanego świadczenia alimentacyjnego. Organ właściwy wierzyciela wydaje decyzję o przyznaniu zaliczki na podstawie wniosku o przyznanie zaliczki, zaświadczenia komornika sądowego o bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych i wysokości wyegzekwowanych świadczeń alimentacyjnych, oświadczenie wnioskodawcy o spełnianiu warunków określonych w ustawie, w tym o niewystąpieniu okoliczności, o których mowa w art. 8 ust. 3 oraz o przekazaniu komornikowi sądowemu wszystkich znanych mu istotnych informacji niezbędnych dla prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec dłużnika alimentacyjnego, informacji osoby, o której mowa w ust. 2, o miejscu zamieszkania, miejscu zatrudnienia i sytuacji ekonomicznej osób zobowiązanych do alimentacji względem osoby uprawnionej, na podstawie ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz innych niezbędnych dokumentów określonych w przepisach o świadczeniach rodzinnych. Z akt sprawy wynika, iż skarżąca kwestionuje, że wniosek przez nią został złożony dopiero w dniu [...] listopada 2007 r., twierdząc, iż złożyła go na początku miesiąca września 2007 r. Rzeczywiście w aktach sprawy znajduje się wniosek o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej złożony w dniu [...] sierpnia 2007 r. u komornika sądowego, który wpłynął do Ośrodka Pomocy Społecznej w P. w dniu [...] września 2007 r. wraz z zaświadczeniem o bezskuteczności prowadzonego postępowania egzekucyjnego oraz o wysokości wyegzekwowanego świadczenia alimentacyjnego, jednakże wniosek ten nie został przez skarżącą wypełniony i nie zawierał niezbędnych załączników. W związku z powyższym Ośrodek Pomocy Społecznej w P. zwrócił się do skarżącej pismem z dnia [...] września 2007 r. o stawienie się w Ośrodku celem usunięcia braków formalnych wniosku poprzez dostarczenie zaświadczenia o dochodach z urzędu Skarbowego za rok 2006, zaświadczenia od komornika o bezskutecznej egzekucji w roku 2006, zaświadczenia z uczelni o kontynuowaniu nauki, zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy, uzupełnienie wniosku w części I, II i IV, wypełnienie oświadczenia o braku innych dochodów oraz wypełnienie oświadczenia o osobach zobowiązanych do dalszej alimentacji w nieprzekraczalnym terminie 30 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania. Wezwanie powyższe doręczono skarżącej w dniu [...] września 2007 r. (k. 62 akt administracyjnych). Następnie Ośrodek Pomocy Społecznej w P. pismem z dnia [...] października 2007 r. poinformował skarżącą o pozostawieniu złożonego przez nią wniosku z dnia [...] sierpnia 2007 bez rozpoznania wobec niezastosowania się do wezwania z dnia [...] września 2007 r. Pismo powyższe zostało przez skarżącą odebrane osobiście w dniu [...] października 2007 r. (k. 63 akt administracyjnych). Kolejny wniosek został złożony przez skarżącą u komornika sądowego w dniu [...] listopada 2007 r. (k. 64 akt administracyjnych). Oznacza to, że niezależnie od powodów, dla których skarżąca nie złożyła wniosku we wcześniejszym terminie, organ nie miał żadnej prawnej możliwości przyznania tego świadczenia wcześniej niż od dnia 1 listopada 2007 r. Obowiązek taki wynika bowiem bezpośrednio z treści przywołanego art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Skarżąca co prawda zarówno w skardze jak i na rozprawie w dniu [...] marca 2010 r. kwestionowała jedynie decyzję organu w części dotyczącej przyznania jej zaliczki alimentacyjnej od dnia [...] listopada 2007 r. zamiast od dnia [...] września 2007 r., to jednak z uwagi na niejasne sformułowania zawarte w skardze, należy podnieść, iż organy obu instancji prawidłowo odmówiły przyznania zaliczki alimentacyjnej od dnia [...] sierpnia 2008 r. do dnia [...] września 2008 r. z uwagi na fakt ukończenia przez skarżącą w dniu [...] 2008 r. 24 roku życia, a zgodnie z treścią przywołanego art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. zaliczka alimentacyjna przysługuje osobie uprawnionej do ukończenia 18 roku życia albo w przypadku, gdy się uczy w szkole lub szkole wyższej, do ukończenia 24 roku życia. Co prawda zgodnie z treścią art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów okres zasiłkowy rozpoczynający się w dniu 1 września 2007 r., na który ustala się prawo do zaliczki alimentacyjnej, przedłuża się do dnia 30 września 2008 r., jednakże w ocenie Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo uznały, iż zaliczka alimentacyjna osobie uprawnionej nie może zostać przyznana po ukończeniu przez nią 24 roku życia, gdyż stanowiłoby to naruszenia art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. Dodatkowo należy podnieść, iż organ I instancji pozostawiając wniosek skarżącej o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej złożony w dniu [...] sierpnia 2007 r. bez rozpatrzenia prawidłowo zastosował § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. nr 105, poz. 881 ze zm.), zgodnie z którym w przypadku złożenia wadliwie wypełnionego wniosku podmiot realizujący wzywa pisemnie osobę ubiegającą się o świadczenia rodzinne do poprawienia lub uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania. Niezastosowanie się do wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. Przepis ten został uchylony przez § 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 1 lipca 2009 r. (Dz. U. Nr 114, poz. 50) zmieniającego rozporządzenie w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne z dniem 4 sierpnia 2009 r., jednakże obowiązywał w dacie rozpatrywania przez organ I instancji wniosku skarżącej z dnia [...] sierpnia 2007 r. Podstawę zaś prawną do zastosowania ww. rozporządzenia stanowił art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, zgodnie z którymi w sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy o świadczeniach rodzinnych, jeżeli nie są sprzeczne z niniejszą ustawą, a także przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 – Kodeks postępowania administracyjnego. W związku z powyższym Sąd uznał, że organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i dokonały jej właściwej oceny prawnej. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.