I SA/Wa 1954/13

PostanowienieWSA w Warszawie2017-06-14

Skład orzekający: Justyna Wtulich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy adwokatowi ustanowionemu z urzędu przysługują koszty pomocy prawnej za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, jeśli strona, dla której pomoc była świadczona, zmarła przed sporządzeniem tej opinii, a postępowanie zostało zawieszone?
Ratio decidendi
Prawo pomocy oraz pełnomocnictwo procesowe wygasają z dniem śmierci strony, która je uzyskała. Pełnomocnik może podejmować jedynie czynności zmierzające do zawieszenia postępowania. W związku z tym, wniosek o zasądzenie kosztów pomocy prawnej za czynności podjęte po wygaśnięciu pełnomocnictwa, w tym za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, nie może zostać uwzględniony.
Stan faktyczny
Sąd rozpoznał wniosek adwokata M. L. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Adwokat został ustanowiony dla skarżącej C. Z. w postępowaniu dotyczącym odszkodowania za nieruchomość. Po śmierci C. Z. w maju 2014 r. postępowanie zostało zawieszone, a następnie podjęte po ustaleniu następców prawnych. Adwokat złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wraz z wnioskiem o zasądzenie kosztów. Starszy referendarz sądowy pierwotnie przyznał koszty, jednak następnie postanowieniem z dnia 18 maja 2017 r. uchylił to postanowienie i odmówił przyznania kosztów.
Rozstrzygnięcie
Uchylono postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 18 maja 2017 r. przyznające adwokatowi M. L. wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną z urzędu oraz odmówiono adwokatowi M. L. przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Justyna Wtulich po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata M. L. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi C. Z. i E. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość postanawia I. uchylić postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 18 maja 2017 r. przyznające adwokatowi M. L. wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną z urzędu; II. odmówić adwokatowi M. L. przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Postanowieniem z dnia 14 października 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał skarżącej – C. Z. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Na tej podstawie, po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...], na pełnomocnika skarżącej został wyznaczony adwokat – M. L. Wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2014 r. Sąd oddalił skargę oraz przyznał ze środków budżetowych na rzecz adwokata M. L., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji kwotę 295,20 zł. Pismem z dnia 4 lipca 2014 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o zawieszenie postępowania, z uwagi na śmierć C. Z. w maju 2014 r. Postanowieniem z dnia 16 października 2014 r. Sąd zawiesił postępowanie międzyinstancyjne, z uwagi na śmierć ww. skarżącej – w dniu [...] maja 2014 r. Postanowieniem z dnia 28 lutego 2017 r. Sąd podjął zawieszone postępowanie sądowe, po ustaleniu następców prawnych po zmarłej skarżącej. W dniu 8 maja 2017 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęła sporządzona przez pełnomocnika z urzędu opinia prawna o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wraz z wnioskiem o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie zapłaconej ani w całości, ani w części, według norm przepisanych. Postanowieniem z dnia 18 maja 2017 r. starszy referendarz sądowy przyznał ze środków budżetowych Sądu na rzecz adwokata M. L. kwotę 147,60 zł, za sporządzenie i wniesienie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W związku z nadesłaniem faktury i formularza dla adwokatów i radców prawnych świadczących pomoc prawną z urzędu sprawę przedstawiono referendarzowi sądowemu. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Stosownie do treści art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 t.j.) zwanej dalej P.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W niniejszej sprawie starszy referendarz sądowy postanowieniem z dnia 18 maja 2017 r. przyznał adwokatowi M. L. ze środków budżetowych Sądu kwotę 147,60 zł za sporządzenie i wniesienie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Kwota ta nie została pełnomocnikowi wypłacona. Okolicznością powodującą konieczność zmiany wydanego w dniu 18 maja 2017 r. postanowienia i odmowy przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu jest śmierć C. Z. w dniu [...] maja 2014 r. Stosownie bowiem do treści art. 43 P.p.s.a. w razie śmierci strony albo utraty przez nią zdolności sądowej pełnomocnictwo wygasa. Jednakże pełnomocnik procesowy działa aż do czasu zawieszenia postępowania. Zgodnie natomiast z treścią art. 251 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy wygasa ze śmiercią strony, która je uzyskała. W niniejszej sprawie prawo pomocy i udzielone w jego ramach pełnomocnictwo dla M. L. wygasło z dniem [...] maja 2014 r., tj. z dniem śmierci skarżącej. Pełnomocnik mógł zatem podejmować jedynie czynności procesowe zmierzające do zawieszenia postępowania. W pozostałym zakresie jego pełnomocnictwo w chwili śmierci mocodawczyni wygasło (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r. sygn. akt II OSK 1864/06 LEX nr 488285). Odnosząc się zatem do wniosku pełnomocnika o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu zawartego w opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wskazać należy, że wniosek pełnomocnika z uwagi na wygaśniecie pełnomocnictwa i działanie bez umocowania, nie mógł zostać uwzględniony. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że brak jest podstaw do przyznania pełnomocnikowi wynagrodzenia. Z tego względu, uchylono wydane w dniu 18 maja 2017 r. postanowienie i odmówiono pełnomocnikowi przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Z powyższych względów, na podstawie art. 165 w zw. z art. 250 i 258 § 1 i § 2 pkt 8 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło