I SA/Wa 1955/13
PostanowienieWSA w Warszawie2017-06-14
Skład orzekający: Justyna Wtulich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy adwokatowi ustanowionemu z urzędu przysługują koszty nieopłaconej pomocy prawnej za czynności podjęte po śmierci strony, która uzyskała prawo pomocy?Ratio decidendi
Prawo pomocy oraz ustanowione w jego ramach pełnomocnictwo wygasają z dniem śmierci strony. Adwokat ustanowiony z urzędu może podejmować jedynie czynności procesowe zmierzające do zawieszenia postępowania po śmierci strony. Czynności podjęte w pozostałym zakresie po śmierci strony, w tym sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, są czynnościami podjętymi bez umocowania, co skutkuje brakiem podstaw do przyznania wynagrodzenia za pomoc prawną.Stan faktyczny
Adwokat M. L. został ustanowiony z urzędu dla skarżącej C. Z. w sprawie dotyczącej odszkodowania za nieruchomość. Po śmierci skarżącej, adwokat wniósł o zawieszenie postępowania. Następnie, po podjęciu postępowania i ustaleniu następców prawnych, adwokat sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej i wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej. Sąd odmówił przyznania tych kosztów, uznając, że czynności podjęte po śmierci strony były wykonane bez umocowania.Rozstrzygnięcie
Odmówiono adwokatowi M. L. przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Justyna Wtulich po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata M. L. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi C. Z. i E. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość postanawia odmówić adwokatowi M. L. przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
Postanowieniem z dnia 14 października 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał skarżącej – C. Z. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Na tej podstawie, po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Rady Adwokackiej
w [...], na pełnomocnika skarżącej został wyznaczony adwokat – M. L.
Wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2014 r. Sąd oddalił skargę oraz przyznał ze środków budżetowych na rzecz adwokata M.L., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji kwotę 295,20 zł.
Pismem z dnia 4 lipca 2014 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o zawieszenie postępowania, z uwagi na śmierć C. Z. w maju 2014 r.
Postanowieniem z dnia 16 października 2014 r. Sąd zawiesił postepowanie międzyinstancyjne, z uwagi na śmierć ww. skarżącej – w dniu [...] maja 2014 r. Postanowieniem z dnia 28 lutego 2017 r. Sąd podjął zawieszone postępowanie sądowe, po ustaleniu następców prawnych po zmarłej skarżącej.
W dniu 8 czerwca 2017 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęła sporządzona przez pełnomocnika z urzędu opinia prawna o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wraz z wnioskiem o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie zapłaconej ani w całości, ani w części, według norm przepisanych.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje :
Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 t.j.) zwanej dalej P.p.s.a. wyznaczony adwokat, radcy prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje obecnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016r.
w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714), które obowiązuje od dnia 2 listopada 2016 r.
Odnosząc się do wniosku pełnomocnika o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu zawartego w opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wskazać należy, że w wyroku z dnia 10 kwietnia 2014 r. Sąd przyznał ze środków budżetowych na rzecz pełnomocnika za pomoc prawną udzieloną z urzędu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji kwotę 295,20 zł.
Kolejny wniosek pełnomocnika o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu zawarty w opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, z uwagi na wygaśnięcie pełnomocnictwa i działanie bez umocowania, nie mógł zostać uwzględniony.
Okolicznością istotną w niniejszej sprawie jest śmierć mocodawczyni, tj. skarżącej C. Z. w dniu [...] maja 2014 r., o czym sam pełnomocnik powiadomił Sąd pismem z dnia 4 lipca 2014 r., wnosząc jednocześnie o zawieszenie postępowania sądowego.
Stosownie do treści art. 43 P.p.s.a. w razie śmierci strony albo utraty przez nią zdolności sądowej pełnomocnictwo wygasa. Jednakże pełnomocnik procesowy działa aż do czasu zawieszenia postępowania. Zgodnie natomiast z treścią art. 251 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy wygasa ze śmiercią strony, która je uzyskała.
W niniejszej sprawie prawo pomocy i udzielone w jego ramach pełnomocnictwo wygasły z dniem 12 maja 2014 r., tj. z dniem śmierci skarżącej. Pełnomocnik miał świadomość śmierci mocodawczyni, gdyż sam o fakcie tym powiadomił Sąd pismem z dnia 4 lipca 2014 r. wnosząc o zawieszenie postępowania sądowego. Pełnomocnik mógł zatem podejmować jedynie czynności procesowe zmierzające do zawieszenia postępowania.
W pozostałym zakresie jego pełnomocnictwo w chwili śmierci mocodawczyni wygasło(por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r. sygn. akt II OSK 1864/06 LEX nr 488285).
W tym stanie rzeczy należało przyjąć, że pełnomocnik sporządzając i wnosząc w dniu 2 czerwca 2017 r. opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego przez Sąd w dniu 10 kwietnia 2014 r. wyroku działał bez umocowania, a zatem brak jest podstaw do przyznania wynagrodzenia za pomoc prawną.
Z powyższych względów, na podstawie art. 250 i 258 § 1 i § 2 pkt 8 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło