I SA/Wa 1979/14

Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2014 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy materialnej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący M. S. w wypełnionym formularzu PPF z dnia [...] lipca 2015 r. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2014 r. przedmiocie odmowy przyznania pomocy materialnej. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący jest osobą bezrobotną, nie przysługuje mu ani emerytura ani renta, jak też zasiłek z pomocy społecznej. Wnioskodawca zadeklarował, że nie posiada oszczędności. Oświadczył, że zamieszkuje samotnie w mieszkaniu o powierzchni [...] m². Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Istotna dla rozstrzygnięcia o zasadności żądania przyznania prawa pomocy pozostaje w sprawie ta okoliczność, która ma związek z tym, że rozpoznawany wniosek skarżącego o przyznania prawa pomocy jest kolejnym żądaniem wniesionym w niniejszym postępowaniu sądowym dotyczącym legalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2014 r. Uwzględnić bowiem należy, że skarżący na poprzednim etapie postępowania wystąpił już o przyznanie prawa pomocy, niemniej jego wniosek został oddalony jako niezasadny postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 października 2014 r. sygn. I SA/Wa 1979/14, a zażalenie skarżącego na to postanowienie oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2015 r. sygn. I OZ 64/15. W orzeczeniu tym Sąd wskazał, że istotne znaczenie dla kierunku rozstrzygnięcia o żądaniu przyznania prawa pomocy przypisać należy temu, iż wnioskodawca uprawniony jest do świadczenia rentowego z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, przy czym renta ta nie jest przez ubezpieczonego pobierana. Łączna kwota zgromadzonego świadczenia za okres od [...] października 1998 r. do [...] stycznia 2014 r. wynosi [...] zł brutto (1 strona decyzji SKO z dnia [...] marca 2014 r.). Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że w świetle możliwości uzyskania przez skarżącego środków finansowych (przede wszystkim wynikających z przysługującego mu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy), sytuacja materialna wnioskodawcy pozwala mu na ponoszenie kosztów zastępstwa adwokackiego bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Niepobieranie przez stronę przysługującego mu świadczenia rentowego i niekorzystanie ze znacznej kwoty zgromadzonej z tego tytułu na rachunku ZUS bezpośrednio rzutuje bowiem na sytuację finansową skarżącego, co powinno być uwzględnione przy rozpoznawaniu wniosku. Mając na uwadze powyższe, rozpoznawany wniosek o prawo pomocy kwalifikować należy jako żądanie zmiany postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy ze względu na zmianę okoliczności (art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Uwzględnić w tym zakresie należy, że skarżący, wskazując na podstawy przyznania mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu podczas rozprawy w dniu 15 kwietnia 2015 r. wyjaśnił, że od złożenia poprzedniego wniosku o ustanowienie pełnomocnika jego sytuacja majątkowa nie zmieniła się. Zasadniczą przyczyną wystąpienia z nowym wnioskiem jest w dalszym ciągu postrzeganie siebie jako osoby "bez środków do życia" (k. 70 akt). W tych warunkach za zasadne należało uznać, że skarżący w nowym wniosku nie wykazał, by jego sytuacja finansowa uległa jakiejkolwiek zmianie. Konsekwencją tego jest stwierdzenie, że oceną możliwości partycypowania skarżącego w kosztach postępowania w dalszym ciągu powinna pozostawać ocena wyrażona w tym zakresie przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 4 lutego 2015 r. Nie straciła ona bowiem swojej aktualności, skoro istotnym elementem obecnego, jak również poprzednio ustalonego stanu faktycznego sprawy pozostaje pula należących do strony środków pochodzących z przyznanych lecz niepobieranych świadczeń rentowych. Należy zauważyć, że niepobrane przez skarżącego świadczenia przekraczają kwotę [...] zł i nawet jeżeli w świetle treści art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm.) pozostające faktycznie w dyspozycji wnioskodawcy środki muszą być uważane za niższe, to i tak pozwalają skarżącemu pokryć koszty udziału w postępowaniu sądowym samodzielnie. Wobec przysługującego skarżącemu z mocy prawa zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (art. 239 pkt 1 lit a p.p.s.a.) rozpoznawany w niniejszym postępowaniu wniosek został zakwalifikowany jako wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu (adwokata), pomimo że skarżący, wypełniając formularz PPF, zaznaczył, że chciałby ubiegać się również o zwolnienie od kosztów sądowych. W tych warunkach, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.