I SA/Wa 1982/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. S. na uchwałę Rady Gminy Jabłonna Lacka z dnia 30 września 2025 r. nr XVII/103/2025 w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działanie Wójta Gminy Jabłonna Lacka postanawia: odrzucić skargę. L. S. (dalej jako ,,skarżący") pismem z 4 listopada 2025 r. wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy Jabłonna Lacka z 30 września 2025 r. nr XVII/103/2025 w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działanie Wójta Gminy Jabłonna Lacka. W treści skargi zarzucił naruszenie przepisów prawa administracyjnego, jak i karnego. Skarżący oparł swoją skargę na podstawie art. 101 ust 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 z późn. zm.), dalej jako ,,u.s.g.", wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej uchwały, stwierdzenie bezczynności Rady Gminy i zobowiązanie organu do przekazania całości materiałów do właściwych organów ścigania w trybie art. 304 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 46 z późn. zm.). W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Jabłonna Lacka wniosła o oddalenie skargi wskazując, że jest ona niezasadna oraz o zasądzenie od skarżącego ewentualnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego według norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że każde merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co prowadzi do jej odrzucenia. Kognicja sądów administracyjnych określona została w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143), dalej jako ,,p.p.s.a.", który zawiera szczegółowy katalog spraw objętych właściwością rzeczową sądów administracyjnych. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia, opinie i akty w nim wymienione (pkt 1-7) oraz na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, jak również na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 t.j., powoływanej dalej jako ,,K.p.a.") oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760) jak również postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 8-9). Sądy administracyjne orzekają również w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i 3 p.p.s.a.). Skarga w niniejszej sprawie jest wyrazem skorzystania przez skarżącego z konstytucyjnego prawa do składania skarg na działalność m.in. organów administracji publicznej, w ramach której zakwestionował uchwałę Rady Gminy w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działalność wójta gminy. Skargę taką należy zakwalifikować jako złożoną w trybie art. 227 K.p.a., tj. w ramach instytucji skargi powszechnej, o której mowa w Dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego zatytułowanym ,,Skargi i wnioski". Zgodnie ze wskazanym powyżej przepisem przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwienie spraw (art. 227 K.p.a.). Skarga, która została w tym trybie wniesiona uruchamia jednoinstancyjne postępowanie administracyjne uproszczone, które nie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej czy postanowienia, lecz zawiadomieniem wnoszącego o sposobie rozpatrzenia skargi (art. 238 K.p.a.), tj. czynnością materialno-techniczną niedającą podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego lub postępowania sądowoadministracyjnego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy podkreślenia wymaga, że objęta skargą uchwała Rady Gminy nie stanowi decyzji, postanowienia lub aktu, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Nie jest również aktem, ani czynnością, dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Akt lub czynność, o których mowa w ww. przepisie muszą bowiem rodzić określone skutki po stronie adresata. Tymczasem załatwienie skargi przez Radę Gminy, nawet w formie uchwały, nie rodzi żadnych uprawnień ani obowiązków po stronie skarżącego, wynikających z przepisów prawa. Przedmiotowa uchwała nie może być również uznana za akt prawa miejscowego lub inny akt organu jednostki samorządu terytorialnego podjęty w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a.). Zaskarżona uchwała Rady Gminy Jabłonna Lacka została wydana na podstawie art. 18 b ust. 1 u.s.g. w zw. z art. art. 229 pkt 3 K.p.a., art. 229 pkt 3 K.p.a., art. 237 § 3 K.p.a. oraz art. 238 § 1 K.p.a. W myśl przepisu art. 229 pkt 3 K.p.a., jeżeli przepisy szczególne nie określają innych organów właściwych do rozpatrywania skarg, organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności wójta (burmistrza lub prezydenta miasta) i kierowników gminnych jednostek organizacyjnych, z wyjątkiem spraw określonych w pkt 2 - jest rada gminy. Uzupełnienie tego przepisu stanowi art. 18 b ust. 1 u.s.g., stanowiący o tym, że rada gminy rozpatruje skargi na działania wójta i gminnych jednostek organizacyjnych; wnioski oraz petycje składane przez obywateli; w tym celu powołuje komisję skarg, wniosków i petycji. Należy wskazać, że choć załatwienie skargi powszechnej w myśl art. 238 K.p.a. przybiera formę zawiadomienia o sposobie załatwienia skargi, to w przypadku organu kolegialnego, którym jest Rada Gminy, załatwienie skargi powszechnej przybiera formę uchwały, co jednak nie zmienia jej istoty. Uchwała taka nie może być traktowana jako uchwała z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 5 lub 6 p.p.s.a. czy też art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Skoro czynność ta nie jest formą działania organu administracji publicznej, która podlega zaskarżeniu na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-9 p.p.s.a., zatem skargi do sądu administracyjnego w jej przedmiocie nie można uznać za dopuszczalną. W orzecznictwie panuje niekwestionowany pogląd, w pełni akceptowany również przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie, zgodnie z którym, w sprawach dotyczących postępowania skargowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Poglądu tego w żaden sposób nie zmienia fakt, że zaskarżona czynność przybrała formę uchwały - wynika to bowiem tylko i wyłącznie z faktu, że uchwała jest właściwą formą dla działania organu kolegialnego, jakim jest rada gminy. Uchwała podjęta przez radę gminy w trybie postępowania skargowego regulowanego przepisami K.p.a. nie może być w żadnym wypadku kwalifikowana jako akt podlegający zaskarżeniu na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Sąd zdaje sobie sprawę, że skarga na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym nie ma charakteru actio popularis (skargi powszechnej, obywatelskiej, natomiast samo wskazanie przez skarżącego w skardze art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, jako podstawy jego żądania, nie przesądza o obowiązku rozpoznania skargi w oparciu o ten przepis. Decydujące znaczenie bowiem ma tutaj treść zaskarżonego aktu i podstawa prawna jego wydania. Skoro zaskarżona uchwała została wydana w oparciu o przepisy K.p.a., w tym o art. 229 pkt 3, art. 237 § 3 oraz art. 238 § 1 K.p.a., które to przepisy mieszczą się w dziale VIII K.p.a., to nie sposób uznać, że skarga podlega zaskarżeniu na podstawie przepisów o samorządzie gminnym. Na marginesie Sąd wskazuje, że nawet gdyby przyjąć podstawę prawną zaskarżenia uchwały wskazaną w skardze, to uchwała nierozstrzygająca w żaden sposób władczo o prawach czy obowiązkach skarżącego nie może podlegać zaskarżeniu na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (por. wyrok WSA w Gliwicach z 29.10.2025 r., II SA/Gl 986/25, LEX nr 3945107.). Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.