I SA/Wa 199/17
WyrokWSA w Warszawie2018-02-22
Skład orzekający: Iwona Kosińska, Elżbieta Lenart, Joanna Skiba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nabycie z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną może zostać wydana, jeśli wcześniej wydano inną decyzję w tej samej sprawie, odmawiającą stwierdzenia nabycia własności?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji publicznej naruszyły zasady postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę związania organu własnymi decyzjami (art. 110 k.p.a.) oraz zasadę zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.). Wydanie sprzecznych decyzji w tej samej sprawie, dotyczącej tej samej nieruchomości, stanowiło istotne naruszenie prawa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Ponadto, organy nie poczyniły wszystkich niezbędnych ustaleń faktycznych i nie rozpatrzyły całości materiału dowodowego, co naruszyło art. 7 i 77 § 1 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa utrzymującej w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nabycie z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów KPA, w tym nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i błędne zastosowanie przepisów ustawy o drogach publicznych oraz przepisów wprowadzających reformę administracji publiczną. Kluczowym zarzutem było również to, że wcześniej wydano inną decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nabycia własności tej samej nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody. Zasądził od Ministra Inwestycji i Rozwoju solidarnie na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Iwona Kosińska, Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lenart, sędzia WSA Joanna Skiba (spr.), Protokolant referent stażysta Agata Abramowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2018 r. sprawy ze skarg B. P., D. i E. P. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Inwestycji i Rozwoju solidarnie na rzecz B. P., D. i E. P. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...].
Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Wojewoda [...], działając na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., stwierdził nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa przez województwo [...] prawa własności nieruchomości położonej w M., oznaczonej jako działka nr [...].
Od powyższej decyzji odwołanie złożyli B. P., D. i E. P.
Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...]. Organ powołując treść art. 73 ust. 1 ww. ustawy z dnia 13 października 1998 r. wskazał, że nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie tego przepisu nastąpiło jeżeli w dniu 31 grudnia 1998 r. spełnione zostały łącznie następujące przesłanki:
- nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego,
- nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną,
- nieruchomość pozostawała we władaniu Skarbu Państwa bądź jednostek samorządu terytorialnego.
W toku prowadzonego postępowania ustalono, że droga nr [...] na dzień 31 grudnia 1998 r., zgodnie z Uchwałą Nr 192 Rady Ministrów z dnia 2 grudnia 1985 r. (M.P. z 1986 r. Nr 3, poz. 16 ze zm.) stanowiła drogę krajową. Z dniem 1 stycznia 1999r. stała się drogą wojewódzką nr [...], natomiast na mocy Zarządzenia nr 10 Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych z dnia 22 sierpnia 2000 r. w sprawie nadania numerów dla dróg wojewódzkich ww. drodze wojewódzkiej nr [...] na odcinku [...], nadano nr [...].
Ponadto z akt sprawy wynika, iż działka nr [...], z której następnie wydzielono działkę nr [...], stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własność B. P. i E. P. Zatem przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. nie stanowiła własności Skarbu Państwa, ani jednostki samorządu terytorialnego. Aktualnie właścicielem nieruchomości jest D.
Zdaniem organu odwoławczego, z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że działka nr [...], powstała z podziału działki nr [...], która w dniu 31 grudnia 1998 r. zajęta była pod pas drogowy drogi krajowej [...], co znajduje potwierdzenie w protokole ustalenia granicy zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną wg. stanu na dzień 31 grudnia 1998 r., sporządzonym przez geodetę uprawnionego D. R. w dniu [...] sierpnia 2010 r., wraz z załącznikiem - szkicem granicznym nr 1, jak i wykazie zmian gruntowych sporządzonym w dniu [...] lutego 2011 r. Z ww. protokołu wyraźnie wynika, iż na dzień 31 grudnia 1998 r. nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną. Na zajęcie ww. nieruchomości pod drogę publiczną wskazuje również mapa nieruchomości zajętych pod drogę wojewódzką sporządzona przez geodetę uprawnionego J. B. w dniu [...] listopada 2010 r., przyjęta do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] lutego 2011 r. pod nr [...]. Powyższe ustalenia potwierdził również [...] Zarząd Dróg Wojewódzki w W. w oświadczeniu z dnia 4 października 2011 r. wskazując że działka [...] leżała w ciągu drogi nr [...], stanowiąc część pasa drogowego.
Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika również, że w dniu 31 grudnia 1998 r. nad przedmiotową nieruchomością sprawowane było władztwo publicznoprawne.
Minister Infrastruktury i Budownictwa wskazał, że do spełnienia omawianej przesłanki nie jest konieczne udowodnienie przez podmiot publicznoprawny posiadania nieruchomości (w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego), a jedynie wykazanie faktycznego władania nią, nawet wbrew woli jej właściciela. W niniejszej sprawie poświadczenie powyższego faktu potwierdzają następujące dokumenty:
decyzja Nr [...] Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych z dnia [...] października 1998 r. ustalająca opłatę za zajęcie pasa drogowego,
dokument z dnia 23 października 1998 r. zawierający informacje o ustaleniu opłaty za korzystanie z pasa drogowego przez inwestora wydany przez Dyrektora Okręgowego Dróg Publicznych,
-decyzja Naczelnego Dyrektora Okręgu Dróg Publicznych w W. z dnia [...] lipca 1998 r. o wyrażeniu zgody na montaż kanalizacji ogólnospławnej,
-decyzja nr [...] Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych z dnia [...] grudnia 1998 r. wyrażająca zgodę na wykonanie robot w pasie drogowym,
-dokument z dnia 22 grudnia 1998 r. zwierający informacje o opłacie za zajecie pasa drogowego,
-decyzja nr [...] Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych z dnia [...] grudnia 1998 r. na wykonanie robót w pasie drogowym.
Sprawowanie władztwa publicznoprawnego zostało ponadto poświadczone w piśmie [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich z dnia [...] października 2011 r., w którym wskazano, że działka nr [...] na dzień 31 grudnia 1998 r. leżała w ciągu drogi krajowej nr [...] i była przedmiotem władania publicznoprawnego przez Skarb Państwa a władanie polegało przede wszystkim na wykonywaniu czynności związanych z utrzymaniem i eksploatacją drogi. Powyższe dokonywane było przez Dyrekcję Okręgową Dróg Publicznych, Zarząd Dróg w W., działającą w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa.
Biorąc pod uwagę zebrany w sprawie materiał dowodowy należy stwierdzić, że wszystkie przesłanki z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. zostały spełnione i w sposób prawidłowy udokumentowane.
W dalszej części uzasadnienia organ odniósł sie do zarzutów podniesionych w odwołaniu uznajac je za niezasadne. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowo- administracyjnym dla wykazania władania publicznego wystarczające są dokumenty, z których wynikałby np. remont nawierzchni ulicy, prace konserwacyjne, czy zimowe utrzymanie ulicy w skład, której weszła przedmiotowa nieruchomość. Ponadto podkreślił, iż wykonywanie pewnych czynności władczych nad przedmiotową nieruchomością przez właścicieli nieruchomości (bądź inne osoby), nie wyklucza władania publicznego drogą przez podmiot publicznoprawny, a w konsekwencji nie wyłącza możliwości uznania, iż zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji potwierdzającej nabycie nieruchomości w trybie ustawy z dnia 13 października 1998 r. Zaznaczył również, iż na gruncie przedmiotowej sprawy brak jest dowodów, które mogłyby przesądzać, iż podmioty publicznoprawne zostały pozbawione możliwości wykonywania w stosunku do ww. działki czynności zarządczych. Tym samym zarzut podniesiony przez skarżących dotyczący błędnie przyjętego stanu faktycznego nie znajduje uzasadnienia, gdyż jak wykazano wyżej, zarówno treść oświadczenia [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich jak i znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja jednoznacznie przesądzają o sprawowaniu władzi wa publicznoprawnego przez podmiot publicznoprawny.
Wątpliwości Ministra Infrastruktury i Budownictwa budziła również argumentacja skarżących, którzy utrzymują, iż na działce nr [...] z której wydzielono działkę nr [...] od 1993 r. znajdował się punkt komunikacyjny stacji, przez co na dzień 31 grudnia 1998r. nie mogła stanowić nieruchomości zajętej pod drogi. Jak wynika z akt sprawy a przede wszystkim z pisma z listopada 1988 r. adresowanego do Urzędu Miasta M., skarżąca E. P. wniosła o podział działki nr [...] na działki nr [...] z czego działka nr [...] przeznaczona miała być pod drogę [...]. Decyzją z dnia [...] kwietnia 1989 r. Nr [...] Naczelnik Miasta M. zatwierdził projekt podziału nieruchomości stanowiącej działkę [...], zgodnie z wnioskiem ww. E. P. Również inne, powołane powyżej dokumenty, wskazują, że działka nr [...] znajdowała się w ciągu drogi krajowej nr [...]. Zatem powyższy zarzut nie znajdował poparcia w przedstawionym materialne dowodowym.
W końcowej części uzasadnienia deczyji organ odwoławczy odniósł się do faktu ustanowienia służebności drogi koniecznej, na mocy postanowienia Sądu Rejonowego [...] na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości położonej w M. sianowiącej działki ewidencyjne nr [...]. Zatem na dzień 31 grudnia 1998 r. służebność drogi koniecznej nic była ustanowiona a tym samym jej ustanowienie w 2006 r. w żaden sposób nie miało wpływu na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2015r.
Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy nie znalazł przesłanek uzasadniających konieczność uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2015r.
Skargi na powyższą decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] listopada 2016r. złożyli B. P., D. i E. P.
B. P., D. i E. P. zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:
art. 7 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, położenia tychże rowów, które są rzekomo na wywłaszczanym obszarze oraz dojazdów do działki [...] a także zakresu wiedzy geodety o tym co w dniu 31.12.1998 było na tej działce a w szczególności zabrakło wyjaśnienia, od kiedy zjazd na prywatną stację paliw i wyspa rozgraniczająca ruch między zjazdem a wyjazdem (symbol oznaczeń drogowych P21a) przestała być drogą prywatną pomimo zbudowania jej i wyasfaltowania własnym kosztem i staraniem, niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności niewyjaśnienia okoliczności dzierżawy gruntu oraz złożonych relacji z dzierżawcą;
art. 77 § 1 kpa poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący i rozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności, decyzji wydanej przez Burmistrza Miasta M. nr [...] z dnia [...] listopada 1997r. zezwalającej na budowę dróg wewnętrznych na terenie Stacji S. wraz z włączeniami do [...];
art. 80 kpa, poprzez uznanie za okoliczność udowodnioną przesłanki władania przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego na podstawie pism i decyzji podczas gdy, decyzje te jak i pisma nie dotyczą działki [...] ani też działek sąsiadujących, a działek oddalonych nawet o 800 metrów, znajdujących się w innym mieście bo w Z;.
art. 2a ust. 1 i 2 i art. 4 ust 1, 2 i 8 ustawy o drogach publicznych w zw. art. 73 ust. 1 przepisów wprowadzających ustawy reformujące administrację publiczną poprzez stwierdzenie nabycia z dniem 1 stycznia 1999r. z mocy prawa przez województwo [...] własności nieruchomości położonej w M., oznaczonej jako działka nr [...], podczas gdy 31 grudnia 1998r. działka nie stanowiła drogi publicznej, a Skarb Państwa ani właściwa jednostka samorządu terytorialnego nią nie władała ponieważ czynsz dzierżawny pobierał i pobiera właściciel, a umowa dzierżawy ujawniona jest w księdze wieczystej;
art. 16 § 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2015r. stwierdzającej nabycie z dniem 1 stycznia 1999r. z mocy prawa własności nieruchomości położonej w M., oznaczonej jako działka nr [...] podczas gdy sprawa ta została już rozstrzygnięta decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2005r. która stała się ostateczna w dniu 29 lipca 2005r., co skutkuje, że zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą nieważnościową, res iudicata w art. 156 § 1 pkt 3 kpa;
W konkluzji skarg wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji ewntualnie o uchylenie obu decyzji w całości.
W odpowiedzi na skargi Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o oddalenie skarg, bowiem w jego ocenie podniesione zarzuty nie zawierają nowych okoliczności, które nie byłyby uwzględnione przy rozpatrywaniu sprawy. Odnosząc się do kwestii wydania uprzednio decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2005 r. odmawiającej stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości położonej w M., oznaczonej jako projektowana działka nr [...]. Minister wskazał, że nie stanowi ona o wadliowści decyzji wojewody [...] z [...] sierpnia 2015 r., ze względu na brak tożsamości podmiotowej i przedmiotowej.
Na podstawie postanowienia z dnia [...] grudnia 2017 r. skargi B. P., D. i E. P. zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2017 r. Dz. U. poz. 1369, ze zm. dalej ppsa) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skarg.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, ze zm.).
Zgodnie z tą regulacją prawną nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Powołany przepis określa normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że określone w nim grunty stały się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego. Przesłanki te to: władanie w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego gruntami zajętymi pod drogi publiczne, niestanowiącymi ich własności. Powołany art. 73 nie zawiera definicji drogi publicznej. W związku z tym należy w tym względzie posiłkować się ustawą z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (w brzmieniu obowiązującym w 1998 r.) i w jej przepisach szukać wyjaśnienia pojęcia drogi publicznej. W rozumieniu art. 1 tej ustawy za drogę publiczną może być uznana droga spełniająca dwa warunki. Po pierwsze, musi to być droga zaliczona do jednej z kategorii dróg publicznych. Po drugie, z drogi tej może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych.
W niniejszej sprawie nie jest kwestionowany fakt, że Skarb Państwa ani też właściwa jednostka samorządu terytorialnego nie byli w dniu 31 grudnia 1998 r. właścicielami spornej nieruchomości. W rozpatrywanej sprawie sporny pozostaje fakt zajętości przedmiotowej nieruchomości pod drogę publiczną, a w konsekwencji również pozostawania w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowej nieruchomości we władaniu ww. podmiotów.
Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, wyrok może być wydany również na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym, o ile ustawa tak stanowi. Orzekanie "na podstawie akt sprawy", o którym mowa w art. 133 § 1 p.p.s.a. oznacza, że sąd przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają. Akta sprawy, o których mowa w art. 133 § 1 p.p.s.a., obejmują akta postępowania administracyjnego oraz akta sądowe. (por. wyrok NSA z dnia 27.10.2016 r. sygn. II GSK 3031/16, publik. www.nsa.gov.pl.). Do skargi E. P. dołączona została decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] odmawiająca stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieurchomosći położonej w M., oznaczonej jako działka nr [...]. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że przedstawione przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad dokumenty nie wskazują na fakty zdarzenia lub okoliczności, które wskazywałyby na faktyczne władztwo zarządcy drogi do dnia 31 grudnia 1998 r. w odniesieniu do działki nr [...]. Dokumenty przedłożone przez współwłaścicieli nieruchomości wskazują, że od 1989 r. prowadza na niej działalność gospodarczą, uzyskali pozwolenie na budowę stacji paliw, a układ dróg wewnętrznych stacji paliw został wybudowany przez dzierżawcę terenu firmę [...] w oparciu o decyzję Burmistrza Miasta M. nr [...] z [...] listopada 1997 r. W konkluzji organ wojewódzki stwierdził, że grunt oznaczony jako działka nr [...] nie jest zajęty pod drogę krajową nr [...], a stanowi część układu drogowego stacji paliw. Z adnotacji na decyzji wynika, że stała się ostateczna ona z dniem 29 lipca 2005 r.
Zdaniem sądu, fakt wydania przez Wojewodę [...] ww. decyzji ma istotne znaczenie. Niniejsze postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem z 28 listopada 2011 r. Zarządu Województwa [...], który wniósł o wydanie decyzji potwierdzającej nieodpłatne nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r. działki nr [...]. Do wniosku została dołączona m.in. mapa z dnia [...] listopada 2010 r. sporządzona przez geodetę J. B., z której wynika, że działka [...] powstała z podziału działki nr [...]. Z kolei działka nr [...] powstała z podziału działki nr [...]. Z numeracji obu działek oraz obrębu w jakim się znajdują wynika, że przedmiotowa działka jest częściowo tożsama z działką nr [...], będącej przedmiotem rozstrzygnięcia w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2005 r. Zatem organ I instancji częściowo w odniesieniu do tego samego gruntu zajał diametralnie różne stanowiska: w decyzji z [...] lipca 2005 r. odmówił stwierdzenie nabycia przez Skarb Państwa w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. działki nr [...], zaś w decyzji z dnia [...] sierpnia 2015 r. stwierdził nabycie przez Województwo [...] z dniem 1 stycznia 1999 r. w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. nieruchomości położonej w M. oznaczonej jako dziłka nr [...].
W wyniku reformy z czerwca 1998 r. utworzone zostały (i uwłaszczone) nowe jednostki samorządu: powiaty i województwa, które dopiero z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się właścicielami m.in. nieruchomości zajętych pod drogi publiczne, a w dniu 31 grudnia 1998 r. będących we władaniu Skarbu Państwa. Z akt sprawy wynika, że droga nr [...] na dzień 31 grudnia 1998 r., zgodnie z Uchwałą Nr 192 Rady Ministrów z dnia 2 grudnia 1985 r. (M.P. z 1986 r. Nr 3, poz. 16 ze zm.) stanowiła drogę krajową. Z dniem 1 stycznia 1999r. stała się drogą wojewódzką nr [...], natomiast na mocy Zarządzenia nr 10 Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych z dnia 22 sierpnia 2000 r. w sprawie nadania numerów dla dróg wojewódzkich ww. drodze wojewódzkiej nr [...] na odcinku [...], nadano nr [...]. Zgodnie z art. 103 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. zarząd drogi powiatowej lub wojewódzkiej, który przejął właściwe drogi, jest następcą prawnym dotychczasowego zarządu drogi. Województwo [...] może zatem swoje uprawnienia do nabycia przedmiotowej nieruchomości wywieść jedynie z uprawnień Skarbu Państwa, którego właściwa jednostka organizacyjna mogłaby sprawować ewentualne władztwo nad przedmiotową nieruchomością przed 1 stycznia 1999 r.
Niezasadne jest zatem stanowisko Ministra zawarte w odpowiedziach na skargi, ze brak jest tożsamoaści podmiotowej i przedmiotowej pomiędzy decyzjami Wojewody [...] z [...] lipca 2005 r. i z [...] sierpnia 2015 r.
W tym miejscu Sąd zobowiązany jest wskazać, iż przepisy kodeksu postępowania administracyjnego zawierają szereg zasad które maja na celu unikanie takich sytuacji jak powyższa. W pierwszym rzędzie wskazać należy tu na wynikającą z art. 110 k.p.a. zasadę związania organu wydawanymi przez siebie decyzjami, w kolejnym zaś wynikającą z art. 8 k.p.a. zasadę zaufania obywateli do organów państwa. Zgodnie bowiem z art. 110. § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Jak tymczasem wskazuje liczne orzecznictwo sądów administracyjnych, z uregulowanej w art. 110 k.p.a. zasady związania organu wydawanymi przez siebie w sprawie decyzjami wynika obowiązek powstrzymania się przez organ od formułowania w tożsamym stanie faktycznym i prawnym odmiennych poglądów niż uprzednio przez niego przyjęte. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażany w orzecznictwie sądów, iż zmienność poglądu organu stanowi naruszenie art. 8 k.p.a., gdyż może spowodować uzasadnione podważenie zaufania obywateli do organów państwa oraz wpływać ujemnie na kulturę prawną obywateli (por. wyroki NSA: z 13.01.2011 r. sygn. akt II GSK 19/10 Lex nr 952834, z 15.03.2012 r. sygn. akt II OSK 2539/10). W demokratycznym państwie prawnym jednostka ma wszak prawo oczekiwać od organu administracji publicznej, działającego wyłącznie na podstawie i w granicach obowiązującego prawa, stałości formułowanych na tle określonego stanu faktyczno-prawnego poglądów.
Reasumując, zdaniem Sądu, organy nie poczyniły wszystkich niezbędnych ustaleń odnośnie występowania przesłanek z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, przez co przed podjęciem rozstrzygnięcia nie wyjaśniły dokładnie sprawy i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego. Oznacza to, że zapadłe decyzje wydane zostały z naruszeniem przepisów art. 7 i 77 § 1, 80 i art. 110 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Decyzja ta ma bowiem charakter deklaratoryjny i może być wydana jedynie w sytuacji jednoznacznego potwierdzenia, że dana nieruchomość z mocy prawa przeszła na własność jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa. Wydanie takiej decyzji w sytuacji braku jednoznacznych dowodów świadczących o zaistnieniu z mocy prawa takiego skutku jest w ocenie Sądu wadliwe. Formułując takie stanowisko, Sąd orzekający ma na względzie wywłaszczeniowy charakter omawianej regulacji prawnej oraz fakt, że wszczynane po dniu 31 grudnia 2005 r. przez jednostki samorządu terytorialnego lub Skarb Państwa postępowania w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, wobec upływu terminu do składania wniosków o odszkodowanie, prowadzą do wywłaszczenia byłych właścicieli z ich prawa własności bez odszkodowania.
W tej sytuacji przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ, biorąc pod uwagę ocenę i zalecenia Sądu zawarte w niniejszym wyroku, powinien uzupełnić materiał dowodowy o akta postępowania zakończonego wydaniem przez Wojewodę [...] decyzji z dnia [...] lipca 2005 r., przeanalizować ponownie całość zgromadzonego materiału dowodowego i ustalić, czy na jego podstawie jest w stanie ocenić spełnienie przesłanek wynikających z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną w stosunku do działki stanowiącej przedmiot postępowania.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zarówno zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] jako że dotknięta jest wadami tożsamymi z wadami występującymi w decyzji organu odwoławczego. O kosztach orzeczono na podsawie art. 200 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło