I SA/Wa 1995/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: WSA Agnieszka Miernik WSA Maria Tarnowska (spr.) Protokolant starszy referent Agnieszka Bieńkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] maja 2009 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I. Stan faktyczny 1. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania J. C. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w sprawie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie art. 4 ust. 13 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. 2. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podało, że Prezydent W. decyzją z dnia [...] maja 2009 r. po rozpoznaniu wniosku J. C. z dnia 20 marca 2000 r., orzekł o odmowie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej położonej w W. przy ul. [...], o pow. [...], oznaczonej jako działka ew. nr[...], twierdząc w uzasadnieniu, że w sprawie nie może mieć zastosowania art. 4 ust. 13 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459 ze zm.), zgodnie z którym: "Jeżeli nie wcześniej niż w okresie ostatnich dwóch lat przed dniem złożenia wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości była dokonana aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, dla ustalenia opłaty, o której mowa w ust. 1, przyjmuje się wartość nieruchomości określoną dla celów tej aktualizacji". Po rozpatrzeniu odwołania J. C., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. uchyliło decyzję Prezydenta W. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny [w Warszawie], po rozpoznaniu skargi J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., wyrokiem z dnia 14 stycznia 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1309/09, uchylił zaskarżoną decyzję, twierdząc w uzasadnieniu, że zebrany w sprawie materiał dokumentacyjny jest wystarczający do podjęcia merytorycznej decyzji, a organ odwoławczy nie wykazał, aby rozstrzygniecie sprawy wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części przez organ pierwszej instancji; nie było zdaniem Sądu przesłanek do zastosowania art. 138 § 2 kpa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało więc, że obecnie pozostaje ponownie do rozpoznania odwołanie J. C. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] maja 2009 r. w sprawie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności z zastosowaniem art. 4 ust. 13 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. 3. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości J. C. złożył dnia 20 marca 2000 r. wniosek o zastosowanie art. 4 ust. 13 ustawy wywodząc z faktu, że Zarząd Dzielnicy Z. w dniu [...] listopada 1998 r. podjął uchwałę nr [...] w przedmiocie wypowiedzenia J. C. z dniem [...] grudnia 1998 r. wysokości dotychczasowej opłaty za użytkowanie wieczyste nieruchomości położonej przy ul. [...], a dla dokonania wypowiedzenia była dokonana wycena nieruchomości. Zdaniem organu, w sprawie należy uwzględnić wyrok Sądu Rejonowego [...] wydany po rozpoznaniu powództwa W. przeciwko J. C. o zapłatę opłat rocznych za użytkowanie wieczyste; jako podstawę żądania Miasto W. wskazało uchwałę nr [...]. Zdaniem Sądu, powód – W., nie dowiódł, że pozwanego wiąże uchwała nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że zgodnie z przepisami ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości organ rozpoznający wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego we własność winien ustalić czy w ciągu dwóch lat przed złożeniem wniosku o przekształcenie była dokonywana aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego i w przypadku ustalenia, że taki fakt miał miejsce, winien przyjąć wartość nieruchomości określoną dla celów tej aktualizacji. Podstawą ustalenia opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości jest więc wartość nieruchomości określona przez uprawnionego biegłego, określona dla celów aktualizacji opłaty rocznej. Zatem, jeżeli Zarząd Dzielnicy Z. nie wypowiedział skutecznie wysokości opłaty rocznej za wieczyste użytkowanie w 1998 r. w związku z czym J. C. od dnia pierwszego stycznia roku następującego po roku, w którym wypowiedziano wysokość dotychczasowej opłaty nie uiszczał opłaty rocznej zaproponowanej w wypowiedzeniu, nie można twierdzić, że została dokonana aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, a więc podstawą ustalenia opłaty za przekształcenie nie może być wartość nieruchomości określona w operacie szacunkowym z 1998 r. II. Zarzuty zawarte w skardze i stanowisko organu 1. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył J. C. zarzucając decyzji naruszenie prawa. Skarżący podniósł, że zespołowi orzekającemu w dniu 24 sierpnia 2011 r. przewodniczyła ta sama osoba, która przewodniczyła zespołowi orzekającemu przy wydawaniu decyzji z dnia [...] lipca 2009 r., wbrew art. 24 § 1 pkt 5 kpa, który stanowi, że pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w sprawie w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji; po wydaniu decyzji z dnia [...] lipca 2009 r. sprawą zajmował się Wojewódzki Sąd Administracyjny - sygn. akt. I SA/Wa 1309/09, tak więc w myśl tego przepisu ta sama osoba nie powinna przewodniczyć zespołowi orzekającemu w dniu 24 sierpnia 2011 r. Skarżący przytoczył również fragmenty uzasadnień I C upr 93/07 i I C 1103/06, w których, jak twierdzi skarżący, Sądy wskazały, że uchwałę nr [...] skarżący otrzymał w dniu 21 grudnia 1998 r., a odwołanie wniósł 14 stycznia 1999 r. - a więc w przewidzianym w prawie terminie. Skarżący podniósł również, że w piśmie z dnia 3 czerwca 2003 r. nr GK/WN-V-9561-T1-AC/2003 stwierdzono, że dla przedmiotowej nieruchomości wycena aktualizująca opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste została sporządzona w dniu [...] października 1998 r., natomiast wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności został złożony w dniu 20 marca 2000 r. W związku z faktem, iż pomiędzy datą dokonania wyceny, a datą złożenia wniosku nie upłynął okres dwóch lat, do ustalenia opłaty za przekształcenie zostanie przyjęta wartość nieruchomości określona w operacie szacunkowym z dnia [...] października 1998 r. Podkreślił, że wycena przekształcenia prawa użytkowania wieczystego we własność winna być dokonana na podstawie art. 4 ust. 13 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. 2. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wskazało również, że zarzut naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 kpa jest niezasadny, ponieważ Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. działało jako organ drugiej instancji. Podniosło, że ponieważ Zarząd Dzielnicy Z nie wypowiedział skutecznie wysokości opłaty rocznej za wieczyste użytkowanie w 1998 r., w związku z czym J. C. od dnia pierwszego stycznia roku następującego po roku, w którym wypowiedziano wysokość dotychczasowej opłaty nie uiszczał opłaty rocznej zaproponowanej w wypowiedzeniu, nie można twierdzić, że została dokonana aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, a więc podstawą ustalenia opłaty za przekształcenie nie może być wartość nieruchomości określona w operacie szacunkowym z 1998 r., sporządzonym do nieskutecznego wypowiedzenia dokonanego uchwałą nr [...]. III. Uzasadnienie prawne Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 2. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia z dnia [...] maja 2009 r. w sprawie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej położonej w W. przy ul. [...] - na podstawie art. 4 ust. 13 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są słuszne. 3. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459 z późn. zm.), osoby fizyczne i prawne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Zgodnie natomiast z art. 3 ust. 2 tej ustawy, prawo użytkowania wieczystego przekształca się w prawo własności nieruchomości z dniem, w którym decyzja, o której mowa w ust. 1, stała się ostateczna. Decyzja ta stanowi podstawę wpisu do księgi wieczystej. Z art. 4 ust. 1 tej ustawy wynika zaś, że osoba, na rzecz której zostało przekształcone prawo użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, jest obowiązana do uiszczenia dotychczasowemu właścicielowi opłaty z tytułu tego przekształcenia. Z akt sprawy wynika, że wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości J. C. złożył w dniu 20 marca 2000 r., a następnie wniosek o zastosowanie art. 4 ust. 13 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości wywiódł z faktu, że Zarząd Dzielnicy Z w dniu [...] listopada 1998 r. podjął uchwałę nr [...] w przedmiocie wypowiedzenia mu z dniem [...] grudnia 1998 r. wysokości dotychczasowej opłaty za użytkowanie wieczyste nieruchomości położonej przy ul. [...], a dla dokonania wypowiedzenia była dokonana wycena nieruchomości. Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] maja 2009 r. odmawiającej przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości –stwierdził, że nieruchomość spełnia przesłanki do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu, nie są jednak możliwe warunki do jego dokonania na zasadach określonych w art. 4 ust. 13 tej ustawy. Odnosząc przytoczone wyżej przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości do niniejszej sprawy stwierdzić więc należy, że skoro skarżący złożył wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, to wniosek ten powinien zostać rozpoznany. Jeśli zaś spełnione zostały przesłanki przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, to obowiązkiem organu będzie następnie ustalenie stosownej opłaty. 4. Wskazać należy, że art. 78 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j. t. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.) określa procedury, jakie należy stosować przy aktualizowaniu opłat rocznych za użytkowanie wieczyste. Aby dokonać aktualizacji tych opłat, zgodnie z art. 78 ust. 1 tej ustawy, organ reprezentujący właściciela gruntu powinien w jego imieniu złożyć użytkownikowi wieczystemu na piśmie wypowiedzenie dotychczasowej opłaty rocznej wraz z propozycją wysokości nowej opłaty. Wypowiedzenie i propozycja dotyczą tylko wysokości opłaty, a nie mogą zmieniać stawki procentowej tej opłaty. Doręczenie oświadczenia o wypowiedzeniu wysokości dotychczasowej opłaty rocznej powinno nastąpić do dnia 31 grudnia roku, który ma być ostatnim rokiem wnoszenia opłaty w dotychczasowej wysokości (od dnia 1 stycznia roku następnego ma obowiązywać opłata w nowej, zaktualizowanej wysokości). Niedotrzymanie tego terminu powoduje, że opłata w nowej wysokości będzie ewentualnie obowiązywała dopiero od dnia 1 stycznia kolejnego roku. Wypowiedzenie zaś, które nie spełnia warunków podanych w art. 78 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, i w świetle przepisów kpa nie zostało prawidłowo doręczone, zostanie w razie złożenia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego uznane za nieskuteczne. Jeżeli użytkownik wieczysty nie zakwestionuje wypowiedzenia opłaty, to ofertę uznaje się za przyjętą, i od dnia 1 stycznia następnego roku użytkownik wieczysty wnosi opłatę roczną w nowej wysokości. Jeśli natomiast użytkownik wieczysty zakwestionuje wypowiedzenie dotychczasowej opłaty rocznej wnosząc odwołanie, to oznacza, że wypowiedzenie było nieskuteczne. 5. Rację ma Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uznając za niezasadny zarzut naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 kpa, ponieważ Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. działało jako organ drugiej instancji, a przepis ten dotyczy wyłączenia pracownika organu administracji publicznej od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji. 6. Ponownie rozpoznając sprawę, organ będzie miał na uwadze powyższe. 7. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.