I SA/Wa 1998/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska – Jaroszewicz WSA Bożena Marciniak Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania J. G., decyzją z dnia [...] września 2015 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] o odmowie przyznania zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] Prezydent [...] odmówił J. G. przyznania zasiłku rodzinnego na dziecko A. G. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego. W uzasadnieniu organ wskazał, że J. G. wnioskiem z dnia [...] września 2014 r. wystąpiła do Prezydenta [...] o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na syna A. G. i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego. Do wniosku skarżąca załączyła decyzję ZUS z dnia [...] czerwca 2013 r. o przyznaniu renty socjalnej dla A. G. od dnia 5 października 2010 r. na stałe z informacją o wyrównaniu należności od dnia 5 października 2010 r. do dnia 30 czerwca 2013 r. w wysokości [...] zł; po odliczeniu zaliczki na podatek i składki na ubezpieczenie zdrowotne przekazano w dniu 23 lipca 2013 r. kwotę [...] zł. Wysokość renty socjalnej od dnia 1 lipca 2013 r. wynosi miesięcznie [...] zł. Załączono zaświadczenie z Urzędu Skarbowego o wysokości dochodu A. G. uzyskanego w 2013 r. w kwocie [...] zł; po odliczeniu należnego podatku w wysokości [...] zł oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości [...] zł dochód ten wynosi [...] zł. W aktach sprawy znajduje się także oświadczenie A. G. o dochodzie w wysokości [...] zł niepodlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych osiągniętym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Załączono również zaświadczenie z Urzędu Skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w 2013 r. przez J. i K. G. w kwocie [...] zł. Podstawę prawną rozpoznania wniosku J. G. stanowi ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 114 ze zm.) – zwana dalej "uśr". Zgodnie z art. 5 ust. 2 uśr w przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 664 zł. Organ I instancji podał, iż łączny miesięczny dochód rodziny za 2013 r. wyniósł [...] zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniosło [...] zł i przekracza kryterium dochodowe uprawniające do zasiłku rodzinnego (664 zł). Z racji powyższego zasiłek rodzinny oraz wnioskowany dodatek nie przysługują. Od powyższej decyzji J. G. złożyła odwołanie. Nie zgadza się z doliczeniem do dochodu rodziny renty socjalnej, wypłaconej w 2013 r. z wyrównaniem za okres od 5 października 2010 r. do 30 czerwca 2013 r., co znacznie zwiększyło dochód rodziny w 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] września 2015 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...]. Organ II instancji uznał, że jak wynika z zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] maja 2014 r. nr [...], A. G. w roku 2013 uzyskał dochód brutto w wysokości [...] zł. Podatek należny wynosił [...] zł, a składka na ubezpieczenie zdrowotne wynosiła [...] zł. Dochód z tego źródła pomniejszony o podatek należny i składkę na ubezpieczenie zdrowotne wyniósł [...] zł. Zdaniem organu II instancji dochód miesięczny z tego źródła w wysokości [...] zł miesięcznie ([...] zł podzielone przez 6 miesięcy) - organ I instancji ustalił nieprawidłowo, dzieląc dochód przez 6 miesięcy, a nie przez 12 miesięcy (art. 5 ust. 4a ustawy), uznając za dochód uzyskany, przy czym zauważyć należy, że w przypadku podzielenia dochodu z tego źródła przez 12 miesięcy, kryterium dochodowe w niniejszej sprawie i tak byłoby przekroczone. Łączny miesięczny dochód rodziny, obliczony prawidłowo przez organ II instancji wynosi zatem [...] zł. Kwota [...] zł podzielona przez 12 daje kwotę [...] zł. Z kolei [...] zł + [...] zł + [...] zł daje kwotę [...] zł, która podzielona przez liczbę osób w rodzinie daje kwotę [...] zł. Zdaniem Kolegium organ I instancji, mimo błędnego wyliczenia dochodu rodziny skarżącej, słusznie uznał, że przekracza on kryterium dochodowe uprawniające do świadczeń rodzinnych, tj. 664 zł. Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie J. G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu wskazała, że zaliczenie jednorazowego wyrównania renty socjalnej do dochodu pozbawia ją prawa do otrzymania zasiłku rodzinnego. Zarzuciła również błędne wyliczenie dochodu organowi I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało prezentowane w sprawie stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył ,co następuje. Skarga jest nieuzasadniona. Kluczową kwestią w niniejszej sprawie jest ocena prawidłowości wyliczenia przez organ wysokości dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie celem ustalenia, czy J. G. przekracza kryterium dochodowe uprawniające ją do wnioskowanych świadczeń rodzinnych. Podstawowym warunkiem przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku jest tzw. kryterium dochodowe, nieprzekraczające kwoty 664 zł w przeliczeniu na osobę, w sytuacji, gdy członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne w stopniu umiarkowanym lub znacznym przez co rozumie się także osobę całkowicie niezdolną do pracy (art. 5 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 lit. b i pkt 21 lit. b uśr). Za dochód uważa się - po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób - przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne (art. 3 pkt 1 lit. a uśr). Takie dochody udokumentowali w zaświadczeniach nr [...] i [...] skarżąca, jej mąż i syn. Pojęcie dochodu rodziny zostało szczegółowo zdefiniowane w art. 3 pkt 2 uśr i oznacza to sumę dochodów członków rodziny. Z kolei art. 3 pkt 2a wskazuje, że dochód członka rodziny, to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4b. Kwestie dotyczące obliczania dochodu uprawniającego do świadczeń rodzinnych regulują art. 5 ust. 3 -11 uśr. W niniejszej sprawie istotne znaczenie mają przepisy art. 5 ust. 3 i 4b uśr. Z ust. 3 wynika, że w przypadku, gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje. Natomiast z ust. 4b wynika, że w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, dochodu osoby uczącej się lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych. Istotne jest też to dla obliczenia dochodu na osobę w rodzinie istotny jest, aby wysokość podstawowego dochodu rodziny lub członków rodziny uzyskanego przez rodzinę lub członków rodziny pochodziła z roku kalendarzowego poprzedzającego okres zasiłkowy (art. 23 ust. 5a pkt 2 uśr). Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie organy obu instancji zasadnie uznały, że wysokość dochodu na osobę w rodzinie J. G. jest za wysoka i wobec tego nie uprawnia skarżącej do wnioskowanych świadczeń rodzinnych. Z akt sprawy wynika, że dochód A. G. uzyskany w 2013 r. w kwocie [...] zł, po odliczeniu należnego podatku w wysokości [...] zł oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości [...] zł wyniósł [...] zł. W aktach sprawy znajduje się także oświadczenie A. G. o dochodzie w wysokości [...] zł niepodlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych osiągniętym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Załączono również zaświadczenie z Urzędu Skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w 2013 r. przez J. i K. G. w kwocie [...] zł. Łączny miesięczny dochód rodziny za 2013 r., wyliczony przez organ I instancji, wyniósł [...] zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniosło [...] zł i przekracza kryterium dochodowe uprawniające do zasiłku rodzinnego (664 zł). Z racji powyższego zasiłek rodzinny oraz wnioskowany dodatek nie przysługują. Organ II instancji wyraźnie zaznaczył w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że organ I instancji błędnie obliczył miesięczny dochód opodatkowany A. G., bowiem podzielił go przez 6 miesięcy, a nie przez 12 tak jak wskazuje art. 5 ust. 4a ustawy. Kolegium wskazało jednocześnie, że błędne obliczenie dochodu miesięcznego przez organ I instancji nie miało wpływu na końcowe rozstrzygnięcie, ponieważ kryterium dochodowe na jednego członka rodziny, uprawniające do otrzymania zasiłku rodzinnego (664 zł) zostałoby przekroczone nawet przy zastosowaniu prawidłowych obliczeń. Kwota [...] zł podzielona przez 12 daje kwotę [...] zł. Z kolei [...] zł + [...] zł + [...] zł daje kwotę [...] zł, która podzielona przez liczbę osób w rodzinie daje kwotę [...] zł. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd zwraca uwagę, że J. G. nie ma racji twierdząc, że wyrównanie renty socjalnej syna nie powinno być wliczane do dochodu rodziny. Z przepisu art. 3 pkt 24d wynika w sposób jednoznaczny, że ilekroć w uśr jest mowa o uzyskaniu dochodu - oznacza to uzyskanie dochodu spowodowane uzyskaniem m.in. renty socjalnej. Prezydent [...] i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. jako organy administracji publicznej orzekające w niniejszej sprawie były tym przepisem związane, skutkiem czego były zobligowane do wydania decyzji odmawiającej przyznania skarżącej wnioskowanych świadczeń rodzinnych (zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem). Zgodnie bowiem z przepisem art. 7 Konstytucji RP i art. 6 Kpa organy administracji publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. W tej sytuacji nie można zarzucić organom działania sprzecznego z prawem. Organy administracji publicznej stosując jasny w swej treści przepis art. 3 pkt 24d uśr nie były uprawnione do odstąpienia od jego zastosowanie w niniejszej sprawie. Gdyby tak uczyniły ich decyzje byłyby obciążone wadą nieważności jako rażąco naruszające prawo (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa). Przepisy uśr nie dają organowi orzekającemu w sprawie możliwości pominięcia wymogów związanych z tzw. kryterium dochodowym, uprawniającym do przyznania świadczeń rodzinnych i orzekania w sprawie wedle kryterium słuszności, czy celowości przyznania świadczenia wnioskodawcy. Wobec tego takie okoliczności jak trudna sytuacja osobista rodziny skarżącej, wysokie wydatki na leczenie i ciężki stan zdrowia syna nie miały wpływu na odmowę przyznania skarżącej wnioskowanych świadczeń rodzinnych. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku