I SA/Wa 2005/10
WyrokWSA w Warszawie2011-04-15
Skład orzekający: Iwona Kosińska, Małgorzata Boniecka – Płaczkowska, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o sprzedaży lokalu mieszkalnego, wydana na podstawie decyzji o odmowie przyznania byłemu właścicielowi prawa własności czasowej do gruntu (która została uznana za wydaną z naruszeniem prawa, ale nie stwierdzono jej nieważności z powodu nieodwracalnych skutków prawnych), może być uznana za wydaną z naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Decyzja o sprzedaży lokalu mieszkalnego, wydana na podstawie wadliwej decyzji o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu, może być uznana za wydaną z naruszeniem prawa, nawet jeśli pierwotna decyzja odmowna nie została stwierdzona jako nieważna z powodu nieodwracalnych skutków prawnych. Ochrona praw nabytych przez osoby trzecie (nabywców lokali) nie oznacza, że późniejsze decyzje dotyczące obrotu wadliwie nabytym prawem są same w sobie prawidłowe.Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji o sprzedaży lokalu mieszkalnego z 1989 r., argumentując, że została ona wydana na podstawie wadliwej decyzji o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności, uznając, że decyzja o sprzedaży nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ pierwotna decyzja odmowna, choć wydana z naruszeniem prawa, nie została stwierdzona jako nieważna z powodu nieodwracalnych skutków prawnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję SKO, uznając, że późniejsza decyzja o sprzedaży lokalu również mogła być wydana z naruszeniem prawa.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2009 r. nr [...]; stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżących kwotę 457 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi A. R., A. R. i E. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2009 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżących: A. R., A. R. i E. R. solidarnie kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] maja 2009 r., nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu [...] z dnia [...] kwietnia 1989 r., nr [...] o sprzedaży na rzecz W. i D. B. lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w W. przy ul. [...].
Pismem z dnia 20 maja 2009 r. radca prawny A. S. działając w imieniu A. R., E. R. i A. R. złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Po rozpoznaniu w/w wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzję z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] utrzymało w mocy swą poprzednią decyzję z dnia [...] maja 2009 r. W uzasadnieniu organ przedstawił następujący stan sprawy:
Objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) nieruchomość położona przy ul. [...], oznaczona hipotecznie nr [...] przeszła na podstawie art. 1 w/w dekretu z dniem 21 listopada 1945 roku, tj. z dniem jego wejścia w życie, na własność gminy W., a od 1950 roku z chwilą likwidacji gmin na własność Skarbu Państwa.
Następnie z dniem 27 maja 1990 roku przedmiotowa nieruchomość wraz z posadowionymi na niej budynkami, stała się własnością Gminy [...]. Później natomiast na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 marca 1994 roku o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 48, poz. 195) stałą się własnością Gminy [...].
W dniu [...] stycznia 1950 roku Prezydent W., po rozpatrzeniu wniosku A. R. odmówił przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], oznaczonej nr hip. [...]. Odmowę swą uzasadnił faktem, że nieruchomość przedmiotowa przeznaczona została pod budownictwo mieszkaniowe społeczne.
Po rozpatrzeniu odwołania A. R. od w/w orzeczenia administracyjnego Ministerstwo Budownictwa Departament Planowania Miast i Osiedli, decyzją z dnia [...] października 1950 roku, nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone orzeczenie. Następnie Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa decyzją z dnia [...] lutego 1993 roku, nr [...] stwierdził, nieważność powyższej decyzji Ministra Budownictwa oraz orzeczenia Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 1950 roku.
Następnie Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] września 1999 roku nr [...] zmienił za zgodą stron decyzję Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa nr [...] z dnia [...] lutego 1993 roku i stwierdził, że zarówno orzeczenie Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 1950 roku jak i decyzja Ministerstwa Budownictwa z dnia [...] października 1950 roku w części określonej w aktach notarialnych dotyczących sprzedanych lokali nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] w budynku frontowym i oficynie (zlokalizowanych na dz. ew. nr [...] i dz. ew. nr [...]) oraz udziałów przypadających właścicielom tych lokali w częściach wspólnych budynków i ich urządzeniach służących do wspólnego użytku ogółu mieszkańców, a także gruntu (dz. ew. [...] i dz. ew. nr [...]) oddanego w użytkowanie wieczyste nabywcom tych lokali, zostały wydane z naruszeniem prawa, a w pozostałej części stwierdził ich nieważność.
W związku z powyższym Prezydent W. ponownie rozpatrzył wniosek zgłoszony w trybie art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego i decyzją z dnia [...] marca 2006 roku Nr [...] ustanowił na lat 99 użytkowanie wieczyste gruntu o powierzchni [...] m2 oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...]przy ul. [...] na rzecz następców prawnych A. R.: A. R. w 1/3, E. R. w 1/3 i A. R. w 1/3. Decyzja powyższa stała się ostateczna.
Decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu [...] o numerze [...] z dnia [...] kwietnia 1989 roku sprzedano na rzecz W. i D. B. lokal mieszkalny nr [...] położony w W. przy ul. [...].
Wnioskiem z dnia 1 grudnia 2008 r. pełnomocnik spadkobierców A. R. – r.pr. A. S. wniósł o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji.
Rozstrzygając niniejszą sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie znalazło podstaw do stwierdzenia, że decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa na podstawie art. 156 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Organ wskazał, że decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdzająca w części wydanie decyzji z naruszeniem prawa nie usunęła z obrotu prawnego wadliwego orzeczenia. Co idzie za powyższym nie zostały zniesione skutki decyzji o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] w części odnoszącej się lokali nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...]. Zatem w dacie wydawania kwestionowanej decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu [...] o sprzedaży lokalu, Skarb Państwa miał prawo w części rozporządzać przedmiotową nieruchomością.
Pismem z dnia 9 września 2010 r. r.pr. A. S. wniósł za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w imieniu A. R., E. R. i A. R., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...]. W wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji SKO zarzucając organowi naruszenie m.in. przepisu art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 156 kpa, art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Z uwagi na treść art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz.1269) Sąd administracyjny , sprawuje , w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna przesądza, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Tym samym Sąd administracyjny nie jest władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy też , czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy czym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy , kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W sprawie niniejszej, nieruchomość położona w W. przy ul. [...] została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. T. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), w wyniku czego przeszła najpierw na własność Gminy W., a później na własność Skarbu Państwa. Następnie orzeczeniem administracyjnym Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...].01. 1952 r. odmówiono byłym właścicielom nieruchomości przyznania prawa własności czasowej, co zostało utrzymane w mocy decyzją Ministra Budownictwa z dnia [...].10.1950 r.
Decyzją z dnia [...].09.1999 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził, że decyzje te w części dotyczącej sprzedanych lokali mieszkalnych oraz gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste nabywcom tych lokali zostały wydane z naruszeniem prawa, zaś w pozostałym zakresie stwierdził ich nieważność.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wywiodło z powyższego , że decyzją organu nadzoru stwierdzono nieważność jedynie części decyzji Ministra Budownictwa, natomiast w części obejmującej lokale sprzedane decyzjami , na podstawie których zawarto akty notarialne kupna –sprzedaży , wraz z częściami budynku im przynależnymi oraz odpowiadającymi im udziałami w prawie użytkowania wieczystego gruntu, orzeczono o wydaniu decyzji z naruszeniem prawa. W ocenie Kolegium, pełne przywrócenie stanu prawnego nastąpiło zatem jedynie w odniesieniu do części nieruchomości – tej , która dotyczy niesprzedanych lokali oraz praw im przynależnych. W pozostałej części natomiast decyzja Ministra Budownictwa z [...].10.1950r., choć pozbawiona domniemania legalności , pozostała w obrocie i wywołuje skutki prawne. To zaś oznacza, że decyzja o sprzedaży lokali , w tym lokalu nr [...], nie została wydana w warunkach naruszenia prawa , skoro Skarb Państwa w dacie jej wydawania, był władny dysponować nieruchomością.
Stanowisko to Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało także w decyzji wydanej w dniu [...]08.2009r. uzupełniając, że nie znajduje podstaw do uznania zaskarżonej decyzji za wydaną z rażącym naruszeniem prawa lub bez podstawy prawnej.
Poglądu tego nie podzielali skarżący. Tym samym u podstaw sporu legła wątpliwość, czy skutek prawny decyzji dekretowej, którą organ uznał za wydaną z naruszeniem prawa, jest taki sam czy odmienny jak decyzji, której nieważność stwierdzono.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż nieważność decyzji ma miejsce wówczas, kiedy rozstrzygnięcie dotknięte jest tak ciężkimi wadami, że mimo zasady trwałości decyzji ostatecznej, wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a., konieczne jest wyeliminowanie tej decyzji z obrotu prawnego. Jeżeli decyzja jest dotknięta którąś z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. zasadą jest stwierdzenie jej nieważności, gdyż chociaż jest ostateczna, nie może się ostać w obrocie prawnym. Wyeliminowanie z obrotu prawnego takiej decyzji następuje ze skutkiem ex tunc.
Przejawem realizmu prawniczego jest natomiast wprowadzenie w art. 156 § 2 k.p.a. negatywnej przesłanki stwierdzenia nieważności wówczas, gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Nie następuje wtedy stwierdzenie jej nieważności, lecz tylko stwierdzenie, że została ona wydana z naruszeniem prawa. Ideą tego rozwiązania jest ochrona praw nabytych przez osoby trzecie.
Jednak orzeczenie, iż decyzja została wydana z naruszeniem prawa nie powoduje, że przestaje ona być wadliwa – decyzja jest dotknięta ciężką wadą, a tylko nie można jej wyeliminować z obrotu prawnego z powodu okoliczności, o których mowa w ww. przepisie.
Jeżeli bezprawna była decyzja dotycząca nacjonalizacji całego budynku , to zdaniem Sądu w składzie wydającym orzeczenie w sprawie , również obarczone wadą nieważności były wydane w oparciu o tę decyzję późniejsze decyzje zezwalające na sprzedaż lokali w przedmiotowym budynku. Takie stanowisko zaprezentował też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 23 lipca 2008 r., sygn. Akt I SA/Wa 368/08, a także znalazło ono odzwierciedlenie w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 1998 r., sygn. Akt OPK 4/98 i w wyrokach wydanych w sprawach o sygnaturach: I SA/Wa 366/08, I SA/Wa 367/08, I SA/Wa 368/08, I SA/Wa 33/08, I SA/Wa 1984/07 i I SA/Wa 1985/07.
Przede wszystkim zaś Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21.10.2009r. w sprawie sygnatura I OSK 40/09 rozpatrując sprawę w analogicznym stanie prawnym – wskazał, że orzeczenie przez organ nadzoru w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o nieodwracalnym skutku prawnym decyzji – wydanej na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. T. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) – o odmowie przyznania poprzedniemu właścicielowi prawa własności czasowej do gruntu z powodu nabycia praw przez osoby trzecie (art. 156 § 2 k.p.a.), nie może wyłączyć dopuszczalności stwierdzenia, że później wydane decyzje o sprzedaży przez Państwo lokali mieszkalnych znajdujących się w budynku położonym na tym gruncie zostały wydane także z naruszeniem prawa w znaczeniu art. 158 § 2 k.p.a.
W rozpoznawanej sprawie decyzja dekretowa, którą odmówiono byłemu właścicielowi nieruchomości przy ul. [...] przyznania prawa własności czasowej, wydana została z rażącym naruszeniem prawa, jednakże w postępowaniu nieważnościowym organ nadzoru uznał, że na przeszkodzie stwierdzeniu nieważności całej tej decyzji stanęły nieodwracalne skutki prawne, jakie decyzja ta wywołała w odnośnej części. Stwierdzenie wydania tej decyzji w części z naruszeniem prawa nie może jednak prowadzić do wniosku, że ciężka wada, jaką ona była dotknięta w całości, nie ma znaczenia. Art. 158 § 2 k.p.a. stanowi, że jeżeli nie można stwierdzić nieważności decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 156 § 2 k.p.a., organ administracji ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji.
Z przepisu tego wynika wyraźnie, że choć decyzja jest nieważna, bowiem zawiera wadę wymienioną w art. 156 § 1 k.p.a., ale nastąpiły okoliczności z art. 156 § 2 k.p.a. organ nie odmawia stwierdzenia nieważności, ale ogranicza się do stwierdzenia wydania jej z naruszeniem prawa. Okoliczności bowiem wymienione w art. 156 § 2 k.p.a. mają na celu ochronę praw, które zostały nabyte już po wydaniu decyzji nieważnej.
Przenosząc powyższe ogólne rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, iż decyzja o odmowie przyznania byłemu właścicielowi prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] przy ul. [...] jest decyzją nieważną, bowiem wydaną z rażącym naruszeniem prawa, co w ostatecznej decyzji uznał Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, ale ze względu na nieodwracalne skutki prawne tylko w części wyeliminował ją bezpośrednio z obrotu prawnego. Jeżeli zatem nabycie przez Skarb Państwa prawa własności budynku przy ul. [...] dokonało się z rażącym naruszeniem prawa, to także każda następna decyzja w zakresie dysponowania tymi prawami również rażąco naruszała prawo, bowiem wywodziła się z decyzji rażąco wadliwej. Natomiast tylko wzgląd na ochronę praw osób, które prawa te od Skarbu Państwa nabyły, uniemożliwił stwierdzenie nieważności decyzji odmownej w całości. Stwierdzenie, że decyzja o odmowie przyznania byłemu właścicielowi prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] została wydana z naruszeniem prawa w warunkach nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) powoduje, że organ, wydając decyzję dotyczącą obrotu wadliwie nabytym prawem uczynił to wprawdzie skutecznie w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a., jednak wcale nie oznacza, że decyzja ta była niewadliwa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 158 § 2 k.p.a. Decyzje dotyczące obrotu, jak powiedziano wyżej, były tylko skuteczne z punktu widzenia praw nabytych przez osoby trzecie, gdyż wywołały nieodwracalne skutki prawne z powodu właśnie ochrony tych praw.
Z tego też względu błędne jest stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., iż samo nieprzywrócenie w całości stanu pierwotnego oznacza, że organ administracji wydając decyzję o sprzedaży lokalu nr [...] w przedmiotowym budynku nie naruszył prawa.
W skardze słusznie zatem zarzucono organowi dokonanie błędnej wykładni art. 156 § 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu [...] z dnia [...].04.1989r. nie jest obarczona wadą prawną mogącą stanowić przesłankę do stwierdzenia jej nieważności oraz naruszenie treści tegoż przepisu poprzez błędną wykładnię pojęcia " nieważności decyzji administracyjnej " wskutek uznania , że jeśli decyzja o odmowie przyznania prawa własności czasowej została uznana za wydaną z naruszeniem prawa , to niemożliwe jest stwierdzenie , że decyzja o sprzedaży lokalu wydana została z rażącym naruszeniem prawa lecz z uwagi na ochronę praw nabytych nabywców, wywołała nieodwracalne skutki prawne .
Sąd zważył ponadto, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z dnia 16 grudnia 1996 r., sygn. Akt OPS 7/96 (ONSA 1997 r., nr 2, poz. 49) przyjął, że okoliczność, iż nieruchomość obejmująca grunty, które podlegały przepisom dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. T. Warszawy (dalej "dekret o gruntach warszawskich"), znajduje się w użytkowaniu wieczystym osoby trzeciej, sama przez się nie oznacza, że decyzja administracyjna wydana na podstawie przepisów tego dekretu odmawiająca byłemu właścicielowi tych gruntów przyznania prawa własności czasowej, wywołała nieodwracalne skutki prawne. Istota tego stanowiska, jak to wynika z uzasadnienia tej uchwały, sprowadza się do tego, że samo ustanowienie na rzecz osoby trzeciej użytkowania wieczystego gruntów [...] umową zawartą na podstawie decyzji administracyjnej w tym przedmiocie nie powoduje nieodwracalności skutków prawnych decyzji o odmowie przyznania byłemu właścicielowi tych gruntów prawa własności czasowej. Ewentualne stwierdzenie nieważności decyzji odmownej otworzy w powyższej sytuacji możliwość wszczęcia postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji o ustanowieniu na rzecz osoby trzeciej użytkowania wieczystego i tym samym dokonania w tym postępowaniu ustaleń i ocen, czy zawarte na podstawie tej ostatecznej decyzji umowy użytkowania wieczystego i przyznanie tego prawa powoduje, w świetle aktualnego stanu prawnego, nieodwracalność skutków prawnych decyzji o ustanowieniu tego prawa. Skoro istnieje w odrębnym postępowaniu droga administracyjna dla dokonania ustaleń i ocen w powyższej kwestii, to nie można rozpatrywać zagadnienia nieodwracalności, w zakresie związanym z istnieniem tego prawa na rzecz osoby trzeciej, skutków prawnych wcześniejszej decyzji administracyjnej, odmawiającej przyznania byłemu właścicielowi prawa własności czasowej
Jego istota odnosi się także do sytuacji występującej w tej sprawie, w której chodzi o nabycie przez osoby trzecie własności lokali w budynku położonym na "gruntach [...]" wraz z prawem do odnośnego udziału w prawie użytkowania wieczystego tego gruntu, na podstawie decyzji administracyjnej w tym przedmiocie. Okoliczność ta nie stała na przeszkodzie w stwierdzeniu nieważności w całości decyzji o odmowie przyznania byłemu właścicielowi własności czasowej do tych gruntów, gdyż bezpośredni związek nieodwracalności tego skutku prawnego – nabycia praw przez osoby trzecie – zachodzi z decyzją o sprzedaży tym osobom lokali mieszkalnych wraz z odnośnym prawem użytkowania wieczystego gruntów, nie zaś z wcześniejszą decyzją o odmowie przyznania byłemu właścicielowi gruntów prawa własności czasowej do tych gruntów, a tym samym z pozbawieniem go prawa odrębnej własności budynku znajdującego się na tym gruncie. Tak więc, Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, rozpatrując sprawę o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] maja 1952 r. odmawiającej byłemu właścicielowi przyznania prawa własności czasowej do gruntów przy ul. [...], był uprawniony do stwierdzenia nieważności tej decyzji w całości, tj. także w zakresie obejmującym sprzedane lokale mieszkalne w budynku położonym na tych gruntach, bez ograniczania się tylko do deklaratoryjnego stwierdzenia, że w tym zakresie decyzja odmowna została wydana z naruszeniem prawa. Kwestia nieodwracalnego skutku prawnego tej sprzedaży związana była bowiem bezpośrednio z późniejszymi decyzjami o sprzedaży lokali mieszkalnych osobom trzecim wraz z oddaniem im ułamkowych części gruntu w użytkowanie wieczyste i mogła zaktualizować się w postępowaniu o stwierdzenie nieważności tych późniejszych decyzji.
Wobec powyższego, orzeczenie przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast o nieodwracalnym skutku prawnym z powodu nabycia praw przez osoby trzecie na podstawie tych późniejszych decyzji na etapie postępowania o stwierdzenie nieważności "dekretowej decyzji odmownej" Ministra Budownictwa z dnia [...].10.1950 r. nie może wyłączyć dopuszczalności stwierdzenia, że późniejsza decyzja o sprzedaży lokalu nr [...] w tym budynku została wydana z naruszeniem prawa w rozumieniu art. 158 § 2 k.p.a., z tego powodu, że "odmowna decyzja dekretowa" z dnia [...].01.1950 r. została wydana w warunkach nieważności w ramach przesłanki rażącego naruszenia prawa określonej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. rażącego naruszenia art. 7 "dekretu o gruntach warszawskich".
Z uwagi na powyższe pozostałe zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7ust. 2 dekretu warszawskiego w zw. z art. 32 i 77 par.1 Konstytucji RP oraz przepisów art. 6, 7 , 77, 80 i 107 par.3 k.p.a. uznać należy za przedwczesne .
Ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uwzględni stanowisko zaprezentowane powyżej, a w toku postępowania dokona stosownych ocen , co do ewentualnych naruszeń prawa przy wydawaniu decyzji o sprzedaży przedmiotowego lokalu, jeśli uzna zaistnienie ku temu podstaw prawnych.
Mając powyższe na uwadze Sąd , na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło