I SA/Wa 2009/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Sędziowie WSA Magdalena Durzyńska WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uroszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 maja 2016 r. sprawy ze skargi P. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku oddala skargę P. S. pismem z dnia 27 lipca 2015 r. (data wpływu do organu) wniósł o udostępnienie i przesłanie uwierzytelnionych kopii postępowań prowadzonych przez Ośrodek Pomocy Społecznej [...] o sygnaturach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. [...], [...] i [...]. W uzasadnieniu wskazał, że kopie powyższych akt spraw są mu niezbędne dla potrzeb aktualnie prowadzonych przez niego postępowań prawnych. Prezydent [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...], w pkt 1 na podstawie art. 62 k.p.a. połączył ww. wnioski w jedno postępowanie, a w pkt 2 na podstawie art. 74 § 2 k.p.a. odmówił uwzględnienia powyższego wniosku. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 62 k.p.a. w sprawach, w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony. Wszystkie wnioski złożone zostały przez tę samą stronę, a prawa strony wynikają z tego samego stanu faktycznego i z tej samej podstawy prawnej. Zatem, w ocenie organu, połączenie tych wniosków jest zgodne z treścią ww. przepisu. Odnosząc się do merytorycznej treści żądania organ wskazał, że stosownie do treści art. 73 § 1 k.p.a. strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Natomiast zgodnie z § 1a, czynności określone w § 1 są dokonywane w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu. W myśl § 2 ww. przepisu strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. W ocenie organu, zgodnie z treścią art. 73 § 1 k.p.a. na organie ciążą dwa obowiązki: umożliwienie stronie przeglądania akt sprawy oraz sporządzania notatek i odpisów z akt sprawy, przy czym organ nie ma obowiązku sporządzania na żądanie strony takich odpisów w formie uwierzytelnionej. Zdaniem Prezydenta, strona nie może więc domagać się w sposób wiążący dla organu udostępnienia jej akt sprawy poprzez sporządzenie kserokopii dokumentów lub w innej wskazanej formie. To organ decyduje, w jakiej formie ma możliwość wywiązania się z obowiązku udostępnienia stronie akt sprawy. Organ wskazał, że należy odróżnić nakazaną prawem czynność organu udostępnienia stronie akt sprawy (art. 73 § 1 k.p.a.) od czynności udostępnienia akt sprawy we wskazanej przez stronę formie (art. 73 § 2 k.p.a.), tym bardziej, że zgodnie z treścią art. 73 § 1a k.p.a. czynności udostępnienia akt sprawy odbywają się w lokalu organu i to w obecności pracownika. Przepis art. 73 § 2 k.p.a. nie przewiduje doręczania drogą pocztową uwierzytelnionych kopii akt spraw, jak zażądano we wniosku. Od powyższego postanowienia skarżący złożył zażalenie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem z dnia z dnia [...] października 2015 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie, podtrzymując w całości argumentację organu I instancji. Dodatkowo Kolegium wskazało, że wnioskodawca może osobiście udać się do siedziby Ośrodka Pomocy Społecznej [...] i wykonać odpisy interesujących go dokumentów, które mogą wtedy zostać uwierzytelnione. Nieuzasadnione jednak jest żądanie zamieszczone w jego wniosku w myśl którego organ samodzielnie powinien wykonać uwierzytelnione kopie z akt sprawy, a następnie po ich wykonaniu wysłać na adres skarżącego. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył P. S., wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu skargi wskazał, że kwestionowane postanowienie jest niezgodne z obowiązującymi przepisami prawnymi, a w szczególności z kodeksem postępowania administracyjnego. Odpowiadając na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej: P.p.s.a.). Jednocześnie zgodnie z treścią art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozpoznaje sprawę w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zarówno zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie organu I instancji nie naruszają prawa. Kontroli Sądu podlega postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2015 r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...], którym w pkt 1 organ na podstawie art. 62 k.p.a. połączył wnioski skarżącego w jedno postępowanie, a w pkt 2 na podstawie art. 74 § 2 k.p.a. odmówił uwzględnienia wniosku skarżącego o udostępnienie uwierzytelnionych kopii akt sprawy. Odnosząc się do pkt 1 ww. rozstrzygnięcia wskazać należy, że zastosowanie miał art. 62 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm., zwana dalej k.p.a.) - zgodnie z którym w sprawach, w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony. Wprawdzie art. 62 k.p.a. mówi tylko o możliwości prowadzenia jednego postępowania dotyczącego więcej niż jednej strony (jeśli spełnione są warunki w nim określone), jednakże tym bardziej zasadne jest prowadzenie jednego postępowania dotyczącego tej samej sprawy (np. patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lutego 1999 r. sygn. akt I SA 630/98, ONSA 2000/1/25, LEX 39211). Ponadto, zdaniem składu orzekającego, zastosowanie powyższego przepisu przez organy było również celowe ze względu na treść art. 12 k.p.a., który mówi że organy publiczne powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (tzw. ekonomika procesowa). Odnosząc się do merytorycznej treści żądania skarżącego, wskazać należy, że uregulowania zawarte w art. 73 k.p.a. ustanawiają zasadę względnej jawności akt sprawy administracyjnej, gdyż prawo do ich przeglądania służy stronie. Zasada określona w art. 73 k.p.a. sprowadza się do obowiązku organu umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek i odpisów w każdym stadium postępowania (§ 1 tego artykułu). Natomiast zgodnie z § 1a, czynności określone w § 1 są dokonywane w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu, a nadto możliwości uwierzytelnienia sporządzonych przez nią odpisów z akt sprawy lub wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony (§ 2 tego artykułu). Wskazać należy, iż powyższy przepis przyznający stronom, obok możliwości przeglądania akt, także prawo sporządzania z nich notatek i odpisów, pozostawia im te uprawnienia do własnej realizacji. Rola organu administracji kończy się tu jedynie na zapewnieniu stronom możliwości skorzystania z tych uprawnień, w tym utrwalenia na własny użytek wiadomości (materiałów) zawartych w aktach przez ich notowanie czy wykonywanie odpisów. Podkreśla się przy tym możliwość sporządzania notatek lub odpisów z wykorzystaniem kserokopiarek lub innych nowoczesnych urządzeń kopiujących (por. wyrok NSA z dnia 29 marca 2001 r. sygn. akt II SA 2580/00). Strona postępowania nie może jednak żądać, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie aby takie kserokopie wykonywał organ administracji. Innymi słowy nie ma on takiego obowiązku, gdyż sporządzanie notatek czy odpisów z akt postępowania przepis pozostawił stronie, niezależnie od rodzaju użytych do tego środków technicznych. Tym samym wyraźnie zostały rozgraniczone obowiązki organu administracji (umożliwienie przeglądania akt i sporządzania z nich notatek i odpisów) i uprawnienia strony (do przeglądania akt oraz sporządzania notatek i odpisów) (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2005 r., sygn. akt GSK 898/04 Legalis, wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 lipca 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 776/06 Legalis, wyrok NSA z dnia 29 marca 2001 r., sygn. akt II SA 2580/00 nie publ.). W tym stanie rzeczy skoro organ nie miał obowiązku sporządzenia uwierzytelnionych kopii akt sprawy, o które wnosił skarżący, to organ zasadnie zastosował w niniejszej sprawie art. 74 § 2 k.p.a., nie uwzględniając wniosku skarżącego. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 powołanej ustawy, który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym.