I SA/Wa 201/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie WSA Dorota Apostolidis WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant specjalista Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2018 r. sprawy ze skargi W. G. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 568/16 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 1500 (tysiąc pięćset) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta W. na rzecz W. G. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrokiem z dnia 17 października 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 568/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi W. G. na bezczynność Prezydenta W., zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...]- w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Skargą z 16 stycznia 2018 W. G. wniosła po raz kolejny o wymierzenie Prezydentowi W. grzywny w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 568/16. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż pismem z 9 stycznia 2018 r. skarżąca wezwała Prezydenta W. do wykonania wyroku. Podała również, że z tytułu niewykonania wyroku z dnia 17 października 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 568/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzał już Prezydentowi W. grzywnę wyrokiem z dnia 8 września 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 863/17. Prezydent W., odpowiadając na skargę podał, że akta sprawy wraz z w/w wyrokiem z 8 września 2017 r. zostały zwrócone do organu w dniu 10 stycznia 2018 r., zaś kolejna skarga W. G. została złożona 6 dni później t.j. 16 stycznia 2018 r. Wskazano, że złożenie kolejnej skargi przez stronę nakłada na organ obowiązek ponownego przekazania całości akt sprawy do WSA i uniemożliwia prawidłowe procedowanie nad sprawą. Ponadto wskazano, iż opóźnienia w rozpatrywaniu spraw są spowodowane bardzo dużą ilością wpływającej do organu korespondencji w sprawach odszkodowawczych. Waga tych spraw, stopień ich skomplikowania oraz złożoność okoliczności, które powinny być ustalone w toku tych postępowań, nie pozwala na dotrzymanie ustawowych terminów przewidzianych na ich rozpatrzenie. Z uwagi na powyższe organ administracyjny wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie rozważyć należy kwestię dopuszczalności przedmiotowej skargi, stanowiącej zgodnie z jej treścią skargę na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2016 r. Tryb postępowania w tym zakresie uregulowany jest w art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 – dalej ppsa), zgodnie z którym, w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Powyższe oznacza, iż warunkiem złożenia skargi w trybie art. 154 §1 ppsa jest pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca pismem z dnia 9 stycznia 2018 r. wezwała organ do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2016r. Tym samym dochowany został warunek konieczny do złożenia skargi na niewykonanie wyroku Sądu. W związku z powyższym stwierdzić należy, iż zasadniczą kwestią w przedmiotowej sprawie jest ocena, czy Prezydentowi W. można zarzucić niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2016 r., w którym Sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Z akt sądowych wynika, że akta administracyjne zostały zwrócone do organu w dniu 25 stycznia 2017 r. (k. 33 akt o sygn. I SAB/Wa 568/16) i od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a., rozpoczął swój bieg wyznaczony wyrokiem termin w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna być rozpoznana. Zatem termin wyznaczony przez Sąd upłynął w dniu 25 maja 2017 r. W zakreślonym przez Sąd terminie organ nie rozpoznał powyższego wniosku o przyznanie odszkodowania za przejęcie przedmiotowej nieruchomości, a zatem nie wykonał powołanego wyżej wyroku Sądu. Wyrokiem z dnia 8 września 2017r., sygn. akt I SA/Wa 863/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 500 zł w związku z niewykonaniem wyroku tego Sądu z dnia 17 października 2016 r. , sygn. akt I SAB/Wa 568/16. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta W. w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wyrok ten wraz z aktami sprawy Prezydent W. otrzymał w dniu 10 stycznia 2018 r., co wynika z akt administracyjnych sprawy. Skarga o wymierzenie grzywny jest zatem zasadna. Niekwestionowaną okolicznością jest przy tym, że do dnia podjęcia niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania przez stronę do wykonania powyższego wyroku, jak też wymierzenia Prezydentowi W. z tytułu zaistniałej zwłoki w jego wykonaniu grzywny (vide wyrok z 8 września 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 863/17), organ zawisłej przed nim sprawy administracyjnej nie rozstrzygnął. Zważyć również należy, że niewykonywanie wyroków sądów godzi w samą istotę zasady praworządności, którą organy administracji publicznej są bezwzględnie związane (art. 7 Konstytucji RP, art. 6 k.p.a.) i w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja bowiem prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Oznacza to, że od prawie roku organ pozostaje przy wykonywaniu powyższego wyroku w stanie bezczynności, która w tych okolicznościach przybiera postać kwalifikowaną, a więc rażąco narusza prawo, w tym przede wszystkim narusza w ten sposób przepisy art. 153 p.p.s.a. i art. 286 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 12 k.p.a. Nie sposób bowiem usprawiedliwić zwłoki w wykonaniu prawomocnego wyroku i to mimo wymierzenia już z tego tytułu organowi grzywny li tylko skomplikowanym charakterem zawisłej przed nim sprawy administracyjnej, czy ilością analogicznych spraw rozpoznawanych przez organ. To z kolei czyni żądanie wymierzenia mu z tego tytułu kolejnej grzywny zasadnym. Zważywszy na skalę przekroczenia na dzień orzekania wyznaczonego wyrokiem terminu załatwienia sprawy, jak też wymiaru uprzednio orzeczonej z tego tytułu grzywny, skład orzekający ocenił, iż adekwatną do skali owego przekroczenia będzie obecnie grzywna w wysokości 1500 złotych. Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, Sąd nie uznał natomiast za zasadne i celowe wymierzenie organowi dodatkowej sankcji w postaci zasądzenia na rzecz skarżącej sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 7 p.p.s.a. Wyjaśnić należy, że suma pieniężna przyznawana na rzecz strony skarżącej ma charakter prewencyjny i kompensacyjny. Z treści omawianego przepisu wyraźnie wynika, że ustawodawca sądowi pozostawił ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia stronie skarżącej za oczekiwanie na rozpoznanie jej sprawy, czy też zdyscyplinowania organu, który dopuszcza się niewykonania wyroku Sądu. Powinien być zatem stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu, to jest wówczas, gdy brak jest obiektywnie weryfikowalnych okoliczności, które ten stan rzeczy mógłby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi. Taka zaś sytuacja w rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, nie zachodzi. Należy również zauważyć , że o ile grzywna ma charakter obligatoryjny, to ustawodawca pozostawił sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia skarżącemu za oczekiwanie na rozpoznanie i zakończenie jego sprawy, zwłaszcza gdy organ dopuszcza się niewykonania wyroku sądu (por. wyrok NSA z 26 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 343/17; orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tego względu formułowane w tym względzie żądanie skargi nie zostało uwzględnione, a co za tym idzie skarga w tej części podlegała oddaleniu. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie p.p.s.a. orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku, a na podstawie art. 151 powołanej ustawy jak w punkcie 3 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego (pkt 4 sentencji) orzeczono natomiast na podstawie art. 200 w zw. art. 205 § 2 powołanej ustawy .