I SA/Wa 2011/12
PostanowienieWSA w Warszawie2013-09-05
Skład orzekający: Elżbieta Lenart
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy wnioskodawca ponownie składa wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, a jego sytuacja materialna nie uległa znacznemu pogorszeniu w stosunku do sytuacji ocenianej w poprzednim, prawomocnie rozpoznanym wniosku, sąd powinien przyznać prawo pomocy?Ratio decidendi
Sąd nie przyzna prawa pomocy w zakresie całkowitym, jeśli wnioskodawca nie wykaże znaczącego pogorszenia swojej sytuacji materialnej w stosunku do sytuacji ocenianej w poprzednim, prawomocnie rozpoznanym wniosku. Ciężar udowodnienia braku możliwości ponoszenia kosztów postępowania spoczywa na wnioskodawcy, a ponowne złożenie wniosku bez wykazania nowych, istotnych okoliczności nie uzasadnia zmiany stanowiska sądu.Stan faktyczny
Wnioskodawcy złożyli skargę na decyzję Wojewody dotyczącą ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. W trakcie postępowania wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wniosek ten był już wcześniej rozpoznawany i odmówiono jego przyznania, a zażalenie zostało oddalone przez NSA. Wnioskodawcy złożyli kolejny wniosek, nie wykazując jednak znaczącego pogorszenia swojej sytuacji materialnej ani przedstawiając nowych okoliczności.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart po rozpoznaniu w dniu 5 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. i K. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sprawie ze skargi S. K., K. K. i K. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
S. K., K. K. i K. K. pismem z dnia 2 października 2012 r. wnieśli skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...], wydaną w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.
W dniu 7 listopada 2012 r. (data prezentaty) wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek K. K. i K. K. o przyznanie prawa pomocy, zaś w dniu 3 grudnia 2012 r. urzędowy formularz PPF.
Powyższy wniosek rozpoznany został odmownie postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2011/13. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 9 maja 2013 r., sygn. akt I OZ 338/13 oddalił zażalenie wnioskodawców na powyższe postanowienie.
W dniu 29 maja 2013 r. K. K. i K. K. wnieśli ponownie o przyznanie im prawa pomocy w zakresie całkowitym, zaś w dniu 26 czerwca 2013 r. (data stempla pocztowego) złożyli urzędowy formularz PPF
Postanowieniem referendarza sadowego z dnia 16 lipca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2011/12 odmowno im przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Powyższe postanowienie zostało doręczone wnioskodawcom w dniu 23 lipca 2013 r.
W złożonym w dniu 30 lipca 2013 r. (data stempla pocztowego) sprzeciwie K. K. i K. K. podnieśli, że wydane postanowienie jest krzywdzące i niesprawiedliwe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy zauważyć, że wniosek K. K. i K. K. o przyznanie prawa pomocy, wniesiony na urzędowym formularzu w dniu 26 czerwca 2013 r. w zakresie całkowitym jest kolejnym wnioskiem w tym przedmiocie złożonym przez ww. skarżących. Uprzednio prawomocnym postanowieniem Sądu z dnia 22 marca 2013 r. odmówiono im przyznania prawa pomocy w ww. zakresie.
W myśl art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
W związku z powyższym rozpoznając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy zbadano czy zmieniła się sytuacja ekonomiczna strony w stosunku do sytuacji uprzednio przez nią przedstawionej i czy zmiana ta uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy.
Wnioskodawcy w formularzu wniosku złożonym w dniu 26 czerwca 2013 r. wskazali, że wnoszą o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy.
Stosownie do treści tego przepisu przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z przepisu tego wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Oznacza to, że rozstrzygnięcie w tej materii będzie zależało od tego, co zostanie wykazane przez stronę. Przy czym, jak już wyżej wspomniano, w sytuacji gdy wniosek strony o przyznanie prawa pomocy został już prawomocnie rozpoznany (co miało miejsce w niniejszej sprawie), zmiana stanowiska Sądu uzależniona jest od wykazania przez stronę, że jej sytuacja materialna uległa znacznemu pogorszeniu. Przepisy powołanej ustawy dopuszczają bowiem możliwość wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy w danej sprawie, jednakże dla zmiany stanowiska Sądu, konieczna jest zmiana okoliczności, na podstawie których odmówiono uprzednio przyznania wnioskodawcy przedmiotowego prawa (vide postanowienie NSA z dnia 20 maja 2005 r., sygn. akt OZ 474/05, niepublikowane).
W niniejszej sprawie składając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, wnoszący go nie powołali się na żadne nowe okoliczności istotne dla oceny ich sytuacji materialnej, tj. nie wykazali, że uległa ona znacznemu pogorszeniu. Dane dotyczące ich dochodów nie uległy pogorszeniu w stosunku do danych, w oparciu o które Sąd podjął w dniu 22 marca 2013 r. rozstrzygnięcie o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wskazać nawet należy, że deklarowany dochód wzrósł z [...] zł. do [...] zł. Skoro zatem okoliczności powołane przez wnioskodawców były już przedmiotem oceny Sądu, to brak jest przesłanek do zmiany uprzednio zajętego w tym przedmiocie stanowiska i zwolnienia ich z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania sądowego.
Podkreślić należy, że uprzednio złożone oświadczenia Sąd uznał za niewystarczające i budzące wątpliwości, m.in. z uwagi na to, że wnoszący o pomoc nie uczynili zadość zarządzeniu Sądu wzywającemu ją do złożenia dodatkowych dokumentów. W obecnie rozpatrywanym wniosku K. K. i K. K. nadal nie powołali we wniosku również żadnych innych okoliczności.
Powyższe nie może zatem powodować zmiany oceny dokonanej przez Sąd rozpatrujący ich poprzedni wniosek o przyznanie prawa pomocy, co do wątpliwości, które budzi sytuacja majątkowa wnioskodawców.
Na przedstawione stanowisko Sądu ma wpływ, m.in. fakt, że Naczelny Sad Administracyjny, rozpoznając zażalenie wnioskodawców na ww. postanowienie z dnia 22 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2011/12, w orzeczeniu z dnia 9 maja 2013 r., sygn. akt I OZ 338/13 wskazał, że rzeczą skarżących było rzetelne wykazanie wszystkich istotnych danych, co do ich sytuacji majątkowej. Tymczasem skarżący nie złożyli żadnych dokumentów, o które byli wzywani".
Musieli oni zatem zdawać sobie sprawę, że po raz kolejny wypełniając wniosek w podobny sposób i nie udzielając w nim bardziej szczegółowych informacji odnośnie swojej sytuacji materialnej (w tym nie wykazując jej pogorszenia w odniesieniu do poprzednio złożonego wniosku) – jego ocena musi pozostać niezmieniona.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 165 w zw. z 246 § 1 pkt 1 i art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło