I SA/Wa 2011/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2014r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu K. K. i K. K. wobec postanowienia referendarza sądowego z 3 lutego 2014r. o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi S. K., K. K. i K. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2012r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Postępowanie w niniejszej sprawie toczy się na skutek skargi S. K., K. K. i K. K. na decyzję Wojewody [...] z [...] sierpnia 2012r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Wpis sądowy od ww. skargi wynosi 200 zł. W dniu 3 grudnia 2013r. K. K. i K. K. złożyli w niniejszej sprawie po raz trzeci wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie ich od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Tut. Sąd rozpoznając pierwszy wniosek K. K. i K. K. o przyznanie prawa pomocy, postanowieniem z 22 marca 2013 r. odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż wnioskodawcy domagający się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a., winni wykazać, że z uwagi na ich sytuację materialną nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, na skarżących spoczywa zatem obowiązek wykazania, że znajdują się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Jednak pomimo skierowanego wezwania, skarżący nie przedłożyli dodatkowych oświadczeń i dokumentów dotyczących ich sytuacji materialnej, co skutkowało oddaleniem złożonego wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z 9 maja 2013r. sygn. akt I OZ 338/13, oddalił zażalenie wniesione na to postanowienie. Rozpoznając drugi wniosek, K. K. i K. K. o przyznanie prawa pomocy, tut. Sąd, postanowieniem z 5 września 2013r., również odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, iż skarżący w złożonym ponownie wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie powołali się na żadne nowe okoliczności istotne dla oceny ich sytuacji materialnej i nie wykazali, aby ich sytuacja materialna uległa pogorszeniu od momentu wydania postanowienia z 22 marca 2013r. w stosunku do stanu, jaki był przedmiotem rozstrzygnięcia. Deklarowany przez skarżących dochód wzrósł nieznacznie do [...] zł. Zażalenie na to postanowienie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 16 października 2013r. sygn. akt I OZ 881/13. W nowo złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący oświadczyli, iż nie są w stanie ponieść chociażby najmniejszych kosztów prowadzonego postępowania. W związku z powziętymi wątpliwościami, co do stanu majątkowego i sytuacji zarobkowej skarżących, referendarz sądowy w tut. Sądzie zarządzeniem z 23 grudnia 2013 r. wezwał skarżących do uzupełnienia formularza i wyjaśnienie, czy dochody oraz wydatki uzyskiwane (ponoszone) przez wnioskodawców oraz pozostałe osoby znajdujące się we wspólnym gospodarstwie domowym uległy zmianie wobec informacji przedstawionych w poprzednim wniosku. Skarżący wyjaśnili jedynie, że ich sytuacja materialna uległa pogorszeniu w stosunku do informacji przedstawionych w poprzednim wniosku. Referendarz sądowy w tut. Sądzie, postanowieniem z 3 lutego 2014 r., na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), odmówił przyznania K. K. i K. K. prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W ocenie referendarza brak było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżących, bowiem nie wskazano nowych okoliczności, które mogłyby skutkować odmienną oceną ich sytuacji materialnej i rodzinnej, w kontekście istnienia przesłanek przyznania prawa pomocy. Oświadczenia i dane ujawnione we wniosku wskazują, iż nie uległy zmianie okoliczności faktyczne, które były podstawą wydania obu wcześniejszych postanowień z 22 marca 2013r. i z 5 września 2013r., a które uzasadniałyby odmienną ocenę ich sytuacji materialnej i rodzinnej. Za zasadnicze źródło swoich dochodów skarżący wskazali świadczenia otrzymywane na dzieci. K. K. i K. K. wnieśli sprzeciw od powyższego postanowienia, które ich zdaniem jest krzywdzące wobec całej rodziny. Skarżący proszą o wnikliwe i dogłębne zbadanie sprawy oraz uwolnienie ich od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012r., poz. 270, ze zm.) – dalej p.p.s.a., w związku z wniesieniem sprzeciwu, postanowienie referendarskie z 3 lutego 2014 r. utraciło moc. Jak wynika z przedstawionego wyżej stanu faktycznego, sprawa z wniosku skarżących K. K. i K. K. o udzielenie prawa pomocy w zakresie całkowitym została już rozstrzygnięta prawomocnym postanowieniem tut. Sądu z 22 marca 2013r. i z 5 września 2013r. Zważyć przy tym należy, że postanowienie w sprawie prawa pomocy należy do postanowień niekończących postępowania w sprawie, które zgodnie z art. 165 p.p.s.a, mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W orzecznictwie, jak i w doktrynie, funkcjonuje pogląd, że zmiany stanu faktycznego lub prawnego uzasadniające zmianę lub uchylenie postanowienia w trybie art. 165 p.p.s.a. muszą dotyczyć okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tak by uzasadniały zmianę lub uchylenie postanowienia. Przez "zmianę okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązujących przepisach prawnych. Bez takiej zmiany okoliczności sprawy wydane postanowienie nie może być modyfikowane lub uchylone. W ocenie Sądu, skarżący w złożonym ponownie wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie wykazali, aby ich sytuacja materialna uległa pogorszeniu od momentu wydania poprzedniego postanowienia w stosunku do stanu, jaki był przedmiotem rozstrzygnięcia. Skarżący K. K. i K. K., tak samo jak i w poprzednio składanych wnioskach oświadczyli, że prowadzą wspólnie z pięciorgiem dzieci gospodarstwo domowe. Źródłem utrzymania rodziny pozostają zasiłki rodzinne i pielęgnacyjne otrzymywane na dzieci. Wskazali także, że pomagają w gospodarstwie rolnym rodziców, za co otrzymują żywność. Ponadto, skarżący, tak samo jak przy rozpoznawaniu dwóch poprzednich wniosków o przyznanie prawa pomocy, nie wykonali zarządzenia referendarza sądowego o wezwaniu do przedłożenia dodatkowych dokumentów źródłowych i oświadczeń, obrazujących ich stan majątkowy i możliwości płatnicze. Podkreślić w tym miejscu należy, iż to na wnioskodawcach ciąży obowiązek wykazania, że znajdują się w takiej sytuacji materialnej, która uprawnia ich do przyznania prawa pomocy. Niedopełnienie obowiązku złożenia przez strony dodatkowego oświadczenia lub dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, brak jest podstaw do uwzględnienia ponownie złożonego przez skarżących wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący K. K. i K. K. nie przedstawili bowiem nowych okoliczności, uzasadniających stwierdzenie, że ich sytuacja materialna uległa pogorszeniu, w stosunku do sytuacji będącej przedmiotem badania Sądu przy wydaniu poprzednich postanowień. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 165 p.p.s.a., odmówił przyznania skarżącym K. K. i K. K. prawa pomocy.