I SA/Wa 2012/12

Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. i K. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi S. K., K. K. i K. K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odowłania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 22 marca 2013 r. sygn. I SA/Wa 2012/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił K. K. i K. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi S. K., K. K. i K. K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd stwierdził, że wnioskodawcy w swoim wniosku wskazali, iż wraz z [...] córkami prowadzą gospodarstwo domowe. Źródłem ich utrzymania są zasiłki rodzinne oraz dodatki otrzymywane na dzieci - w wysokości [...] zł miesięcznie. Podejmują różnego rodzaju prace dorywcze w zamian za żywność, ponosząc dodatkowo koszty leczenia oraz koszty utrzymania mieszkania. Pomagają ponadto w prowadzeniu gospodarstwa rolnego rodziców. Skarżący nie przedstawili na wezwanie dokumentów potwierdzających ich stan majątkowy, co uniemożliwiało ustalenie, że w postępowaniu wykazana została przez wnioskodawców niemożność poniesienia przez nich kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Postanowieniem z dnia 9 maja 2013 r. sygn. I OZ 340/13 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie K. K. i K. K. na wymienione postanowienie z dnia 22 marca 2013 r. W odpowiedzi na wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 16 października 2012 r. wzywającego do uiszczenia przez skarżących solidarnie wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł K. K. i K. K. wnioskiem z dnia 29 maja 2013 r. ponownie wystąpili o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, wskazując, że żądają wszelkiej niezbędnej pomocy w celu dochodzenia poniesionych strat, krzywd i szkód. Z wniosku wynika, że skarżący prowadzą gospodarstwo domowe, w którym zamieszkują wspólnie z [...] córkami. Środki finansowe rodzina czerpie z zasiłków rodzinnych, zasiłku pielęgnacyjnego wraz z dodatkami w łącznej kwocie [...] zł. Wnioskodawcy wskazali, że pomagają w prowadzeniu gospodarstwa rolnego ich rodziców. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje: Złożony w niniejszej sprawie wniosek jest wnioskiem, w którym skarżący powtórnie wystąpili o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym wobec odmownego rozpoznania ich żądania zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu wskutek oddalenia przez Naczelny Sąd Administracyjnych zażalenia na odmowne postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2013 r. Uwzględniając tak określony tok postępowania, obecnie złożony przez skarżących wniosek podlegał rozpoznaniu z odwołaniem się do treści art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a., zgodnie z którym postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmianiane wskutek zmiany okoliczności sprawy. Przeniesienie powyższej normy na grunt postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy oznacza, że wystąpienie przez wnioskodawcę z powtórnym wnioskiem przyznania prawa pomocy w świetle art. 165 p.p.s.a. może być uznane za skuteczne tylko w tym przypadku, w którym wnioskodawca wykaże, iż jego sytuacja majątkowa uległa zmianie (pogorszyła się) w stosunku do sytuacji materialnej, która została wzięta pod uwagę we wcześniej wydanym orzeczeniu. Nadanie takiej treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 165 p.p.s.a. jest spowodowane uznaniem, że wystąpienie w sprawie przesłanki przyznania prawa pomocy, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania) nie może podlegać ponownej merytorycznej ocenie jedynie z uwagi na rozbieżność zachodzącą pomiędzy oceną możliwości finansowych wnioskodawcy formułowaną przez niego samego oraz sąd administracyjny. Dotychczasowe rozstrzygnięcie sądu powinno być traktowane jako wiążące ustalenie sytuacji materialnej strony w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Może ono podlegać zmianie, niemniej wymaga to wykazania w ustaleniach sądu wadliwości wynikającej z nieadekwatności tychże ustaleń do sytuacji majątkowej, w której strona aktualnie ma się znajdować. Mając na uwadze powyższy warunek, złożony w niniejszej sprawie wniosek nie mógł prowadzić do uwzględnienia zawartego w nim żądania. Składający wniosek nie wykazali bowiem w żaden sposób, by ustalenia faktyczne, które stały za odmową przyznania im prawa pomocy w poprzednim postępowaniu uległy istotnej zmianie. Zarówno sytuacja osobista skarżących, łączona z liczbą osób pozostających na utrzymaniu wnioskodawców ([...] dzieci), jak i ujawnione źródła ich dochodów (środki utrzymania czerpane wyłącznie z zasiłków na dzieci) pozostają takie same. Wnioskodawcy, pomimo dwukrotnego wezwania w poprzednim postępowaniu do ujawnienia szczegółowych danych potwierdzających ich sytuację materialną, w nowym wniosku zdecydowali się przedstawić tożsame wyjaśnienie. Opierało się ono na powtórzonej informacji, zgodnie z którą wykonywana przez skarżących praca zawodowa opiera się na prowadzeniu gospodarstwa rolnego rodziców. Oznacza to, że okoliczności mające stanowić podstawę do ponownego rozpoznania żądania skarżących, w pełni odpowiadają, w zakresie swojej treści, okolicznościom wziętym już pod uwagę przy rozpoznawaniu poprzedniego wniosku. Podstawa faktyczna orzeczenia nie uległa jakiejkolwiek zmianie, jeżeli się uwzględni, że z woli wnioskodawców ich oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, w tym także przytaczane uzasadnienie ubiegania się o przyznanie prawa pomocy, nie odwołuje się do informacji, które nie byłyby przez sąd już wcześniej rozważone. Nie zachodziła podstawa do wezwania wnioskodawców o przedłożenie na podstawie art. 255 p.p.s.a. dodatkowych dokumentów źródłowych odnoszących się do ich sytuacji osobistej i materialnej, skoro przedstawione we wniosku okoliczności, mające uzasadniać ponowienie żądania przyznania prawa pomocy, nie uległy zmianie. Brak było zatem podstaw do ich uszczegółowienia lub potwierdzenia z uwagi na to, iż mogą budzić wątpliwości w zakresie ich rzetelności. Wykładnia art. 165 p.p.s.a. nie pozwala w udowodnieniu (wykazaniu) przez wnioskodawcę dotychczas przedstawianych w toku postępowania w przedmiocie prawa pomocy twierdzeń odnośnie do swojej sytuacji materialnej upatrywać "zmiany okoliczności sprawy". W takim przypadku nie dochodzi bowiem do zmiany okoliczności sprawy w rozumieniu powołanego przepisu, ale jedynie o modyfikację przyjętej przez Sąd oceny na temat tychże okoliczności. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., stwierdzając brak podstaw do zmiany postanowienia w przedmiocie przyznania prawa pomocy, orzeczono jak w sentencji.