I SA/Wa 2012/12

PostanowienieWSA w Warszawie2013-07-16

Skład orzekający: Grzegorz Antas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca nie wykazał istotnej zmiany swojej sytuacji majątkowej w stosunku do tej, która była podstawą odmowy w poprzednim postępowaniu?
Ratio decidendi
Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym może zostać uwzględniony tylko w przypadku, gdy wnioskodawca wykaże istotną zmianę swojej sytuacji majątkowej na gorsze w stosunku do tej, która była podstawą odmowy w poprzednim postępowaniu. Samo powtórzenie wcześniejszych twierdzeń o sytuacji materialnej, bez wykazania zmian, nie stanowi podstawy do zmiany wcześniejszego rozstrzygnięcia sądu.
Stan faktyczny
Skarżąca S. K. złożyła ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym po tym, jak jej wcześniejsze wnioski zostały odrzucone, a zażalenie na odmowę przyznania prawa pomocy oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wnioskodawczyni wskazywała na trudną sytuację materialną wynikającą z renty rodzinnej i kosztów leczenia, jednak nie przedstawiła dokumentów potwierdzających jej stan majątkowy. Sąd uznał, że sytuacja materialna skarżącej nie uległa istotnej zmianie od czasu poprzedniego rozstrzygnięcia.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi S. K., K. K. i K. K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odowłania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 22 marca 2013 r. sygn. I SA/Wa 2012/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił S. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi S. K., K. K. i K. K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd stwierdził, że wnioskodawczyni w swoim wniosku wskazała, iż prowadzi gospodarstwo domowe samotnie. Źródłem jej utrzymania jest renta rodzinna wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości [...] zł. Większą część swojego dochodu skarżąca przeznacza na opłacenie wydatków eksploatacyjnych mieszkania oraz leczenie. Na utrzymanie stronie ma pozostawać miesięcznie około [...] zł. Skarżąca nie przedstawiła na wezwanie dokumentów potwierdzających jej stan majątkowy, co uniemożliwiało ustalenie, że w postępowaniu wykazana została przez wnioskodawczynię niemożność poniesienia przez nią kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Postanowieniem z dnia 9 maja 2013 r. sygn. I OZ 340/13 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie S. K. na wymienione postanowienie z dnia 22 marca 2013 r. W odpowiedzi na wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 16 października 2012 r. wzywającego do uiszczenia przez skarżących solidarnie wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł S. K. wnioskiem z dnia 29 maja 2013 r. ponownie wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, wskazując, że żąda wraz z K. K. i K. K. wszelkiej niezbędnej pomocy w celu dochodzenia poniesionych strat, krzywd i szkód. Z wniosku wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe samotnie. Środki finansowe czerpie z renty rodzinnej wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym ([...] zł). Głównym wydatkiem skarżącej, jak wynika z uzasadnienia wniosku, pozostaje zakup leków. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje: Złożony w niniejszej sprawie wniosek jest wnioskiem, w którym skarżąca powtórnie wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym wobec odmownego rozpoznania jej żądania zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu wskutek oddalenia przez Naczelny Sąd Administracyjnych zażalenia na odmowne postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2013 r. Uwzględniając tak określony tok postępowania, obecnie złożony przez skarżącą wniosek podlegał rozpoznaniu z odwołaniem się do treści art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a., zgodnie z którym postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmianiane wskutek zmiany okoliczności sprawy. Przeniesienie powyższej normy na grunt postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy oznacza, że wystąpienie przez wnioskodawczynię z powtórnym wnioskiem przyznania prawa pomocy w świetle art. 165 p.p.s.a. może być uznane za skuteczne tylko w tym przypadku, w którym wykaże, iż jej sytuacja majątkowa uległa zmianie (pogorszyła się) w stosunku do sytuacji materialnej, która została wzięta pod uwagę we wcześniej wydanym orzeczeniu. Nadanie takiej treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 165 p.p.s.a. jest spowodowane uznaniem, że wystąpienie w sprawie przesłanki przyznania prawa pomocy, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania) nie może podlegać ponownej merytorycznej ocenie jedynie z uwagi na rozbieżność zachodzącą pomiędzy oceną możliwości finansowych wnioskodawczyni formułowaną przez nią samą oraz sąd administracyjny. Dotychczasowe rozstrzygnięcie sądu powinno być traktowane jako wiążące ustalenie sytuacji materialnej strony w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Może ono podlegać zmianie, niemniej wymaga to wykazania w ustaleniach sądu wadliwości wynikającej z nieadekwatności tychże ustaleń do sytuacji majątkowej, w której strona aktualnie ma się znajdować. Mając na uwadze powyższy warunek, złożony w niniejszej sprawie wniosek nie mógł prowadzić do uwzględnienia zawartego w nim żądania. Składająca wniosek nie wykazała bowiem w żaden sposób, by ustalenia faktyczne, które stały za odmową przyznania jej prawa pomocy w poprzednim postępowaniu uległy istotnej zmianie. Sytuacja osobista skarżącej (zamieszkiwanie samotnie), jak i ujawnione źródła jej dochodów (środki utrzymania czerpane ze świadczenia rentowego) pozostają takie same. Wnioskodawczyni, pomimo dwukrotnego wezwania w poprzednim postępowaniu do ujawnienia szczegółowych danych potwierdzających jej sytuację materialną, w nowym wniosku zdecydowała się przedstawić tożsame wyjaśnienie sprowadzające się do ogólnej informacji, zgodnie z którą skarżąca utrzymuje się ze świadczenia rentowego i ponosi znaczne wydatki na leczenie. Oznacza to, że podstawa faktyczna podejmowanego orzeczenia nie uległa jakiejkolwiek zmianie w stosunku do ustaleń faktycznych, które zostały uwzględnione przez Sąd w postanowieniu z dnia 22 marca 2013 r. Nie zachodziła podstawa do wezwania wnioskodawczyni o przedłożenie na podstawie art. 255 p.p.s.a. dodatkowych dokumentów źródłowych odnoszących się do jej sytuacji materialnej, skoro przedstawione we wniosku okoliczności, mające uzasadniać ponowienie żądania przyznania prawa pomocy, nie uległy istotnej zmianie. Brak było zatem podstaw do ich uszczegółowienia lub potwierdzenia z uwagi na to, iż mogą budzić wątpliwości w zakresie ich rzetelności. Wykładnia art. 165 p.p.s.a. nie pozwala w udowodnieniu (wykazaniu) przez wnioskodawcę dotychczas przedstawianych w toku postępowania w przedmiocie prawa pomocy twierdzeń odnośnie do swojej sytuacji materialnej upatrywać "zmiany okoliczności sprawy". W takim przypadku nie dochodzi bowiem do zmiany okoliczności sprawy w rozumieniu powołanego przepisu, ale jedynie o modyfikację przyjętej przez Sąd oceny na temat tychże okoliczności. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., stwierdzając brak podstaw do zmiany postanowienia w przedmiocie przyznania prawa pomocy, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło