I SA/Wa 2012/12

PostanowienieWSA w Warszawie2013-09-05

Skład orzekający: Elżbieta Lenart

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy, gdy poprzedni wniosek został prawomocnie oddalony, sąd powinien przyznać prawo pomocy, jeśli strona nie wykazała znaczącego pogorszenia swojej sytuacji materialnej w stosunku do sytuacji uprzednio ocenianej?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ strona składająca kolejny wniosek nie wykazała znaczącego pogorszenia swojej sytuacji materialnej w stosunku do sytuacji ocenianej przy poprzednim, prawomocnie oddalonym wniosku. Zgodnie z przepisami PPSA, zmiana stanowiska sądu w takiej sytuacji wymaga wykazania przez stronę istotnych, nowych okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, czego strona w niniejszej sprawie nie uczyniła, a wręcz jej dochody wzrosły.
Stan faktyczny
Skarżąca S. K. złożyła skargę na decyzję Wojewody stwierdzającą niedopuszczalność odwołania. W toku postępowania wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wniosek ten został poprzednio odmówiony prawomocnym postanowieniem sądu, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Skarżąca złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, jednakże nie wykazała znaczącego pogorszenia swojej sytuacji materialnej ani nie przedstawiła nowych okoliczności uzasadniających przyznanie pomocy, a jej dochody nawet wzrosły.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart po rozpoznaniu w dniu 5 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sprawie ze skargi S. K., K. K. i K. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. S. K., K. K. i K. K. pismem z dnia 2 października 2012 r. wnieśli skargę na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...], wydane w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. W dniu 31 października 2012 r. (data prezentaty) wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek S. K. o przyznanie prawa pomocy, zaś w dniu 23 listopada 2012 r. urzędowy formularz PPF. Powyższy wniosek rozpoznany został odmownie postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2012/13. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 9 maja 2013 r., sygn. akt I OZ 341/13 oddalił zażalenie wnioskodawczyni na powyższe postanowienie. W dniu 29 maja 2013 r. skarżąca wniosła ponownie o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, zaś w dniu 26 czerwca 2013 r. (data stempla pocztowego) złożyła urzędowy formularz PPF. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 16 lipca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2012/12 odmowno jej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Powyższe postanowienie zostało doręczone wnioskodawczyni w dniu 23 lipca 2013 r. W złożonym w dniu 30 lipca 2013 r. (data stempla pocztowego) sprzeciwie S. K. podniosła, że wydane postanowienie jest krzywdzące i niesprawiedliwe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że wniosek S. K. o przyznanie prawa pomocy, wniesiony na urzędowym formularzu w dniu 26 czerwca 2013 r. w zakresie całkowitym jest kolejnym wnioskiem w tym przedmiocie złożonym przez skarżącą. Uprzednio prawomocnym postanowieniem Sądu z dnia 22 marca 2013 r. odmówiono przyznania jej prawa pomocy w ww. zakresie. W myśl art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.) postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W związku z powyższym rozpoznając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy zbadano czy zmieniła się sytuacja ekonomiczna strony w stosunku do sytuacji uprzednio przez nią przedstawionej i czy zmiana ta uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy. Skarżąca w formularzu wniosku wskazała, że wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy. Stosownie do treści tego przepisu przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z przepisu tego wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Oznacza to, że rozstrzygnięcie w tej materii będzie zależało od tego, co zostanie wykazane przez stronę. Przy czym, jak już wyżej wspomniano, w sytuacji gdy wniosek strony o przyznanie prawa pomocy został już prawomocnie rozpoznany (co miało miejsce w niniejszej sprawie), zmiana stanowiska Sądu uzależniona jest od wykazania przez stronę, że jej sytuacja materialna uległa znacznemu pogorszeniu. Przepisy powołanej ustawy dopuszczają bowiem możliwość wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy w danej sprawie, jednakże dla zmiany stanowiska Sądu, konieczna jest zmiana okoliczności, na podstawie których odmówiono uprzednio przyznania wnioskodawcy przedmiotowego prawa (vide postanowienie NSA z dnia 20 maja 2005 r., sygn. akt OZ 474/05, niepublikowane). W niniejszej sprawie wnioskodawczyni, składając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie powołała się na żadne nowe okoliczności istotne dla oceny jej sytuacji materialnej, tj. nie wykazała, że uległa ona znacznemu pogorszeniu. Dane dotyczące dochodów skarżącej nie uległy pogorszeniu w stosunku do danych, w oparciu o które Sąd podjął w dniu 22 marca 2013 r. rozstrzygnięcie o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wskazać nawet należy, że dochód skarżącej wzrósł z [...] zł. do [...] zł. Skoro zatem okoliczności powołane przez skarżącą były już przedmiotem oceny Sądu, to brak jest przesłanek do zmiany uprzednio zajętego w tym przedmiocie stanowiska i zwolnienia jej z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania sądowego. Podkreślić należy, że uprzednio złożone oświadczenia Sąd uznał za niewystarczające i budzące wątpliwości, m.in. z uwagi na to, że w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca nie wypełniła rubryki od 7.1. do 7.2.1, tj. dotyczących jej stanu majątkowego, a ponadto nie uczyniła zadość zarządzeniu Sądu wzywającemu ją o złożenie dodatkowych dokumentów. W obecnie rozpatrywanym wniosku skarżąca nadal pozostawiła niewypełnioną rubrykę 7.1. Nie powołała we wniosku również żadnych innych okoliczności. Z kolei, zarówno w pierwotnie złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak i niniejszym podaniu, skarżąca wskazywała na ponoszone wydatki związane z leczeniem. Obecnie jednak nie doprecyzowała ich wysokości. Powyższe nie może zatem powodować zmiany oceny dokonanej przez Sąd rozpatrujący jej poprzedni wniosek o przyznanie prawa pomocy, co do wątpliwości, które budzi sytuacja majątkowa skarżącej. Na zaprezentowane stanowisko Sądu ma wpływ, m.in. fakt, że Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie wnioskodawczyni na ww. postanowienie z dnia 22 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2011/12, w orzeczeniu z dnia 9 maja 2013 r., sygn. akt I OZ 341/13 wskazał, że "rzeczą skarżącej było bowiem rzetelne wykazanie wszystkich istotnych danych, co do jej sytuacji majątkowej. Tymczasem skarżąca nie złożyła żadnych dokumentów, o które była wezwana". Skarżąca musiała zatem zdawać sobie sprawę, że po raz kolejny wypełniając wniosek w podobny sposób i nie udzielając w nim bardziej szczegółowych informacji odnośnie swojej sytuacji materialnej (w tym nie wykazując jej pogorszenia w odniesieniu do poprzednio złożonego wniosku) – jego ocena musi pozostać niezmieniona. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 165 w zw. z 246 § 1 pkt 1 i art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło