I SA/Wa 2019/16
WyrokWSA w Warszawie2017-01-27
Skład orzekający: Przemysław Żmich, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Elżbieta Lenart
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, rozpatrując odwołanie od decyzji uwłaszczeniowej Wojewody, może badać prawidłowość decyzji komunalizacyjnej wydanej przez inny organ, która stanowiła podstawę do uchylenia decyzji uwłaszczeniowej?Ratio decidendi
Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej prawidłowo uchylił decyzję Wojewody i umorzył postępowanie uwłaszczeniowe, ponieważ ostateczna decyzja komunalizacyjna stwierdzająca nabycie własności nieruchomości przez Gminę z mocy prawa z dniem 27.05.1990 r. wiąże organ w postępowaniu uwłaszczeniowym. Skoro Gmina była właścicielem nieruchomości w dniu 5.12.1990 r., organem właściwym do rozpoznania wniosku o uwłaszczenie był Prezydent Miasta, a nie Wojewoda.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, która uchyliła decyzję Wojewody o uwłaszczeniu P. K. P. S.A. i umorzyła postępowanie. Wojewoda pierwotnie stwierdził nabycie prawa użytkowania wieczystego przez P. K. P. S.A., uznając Skarb Państwa za właściciela gruntu w dniu 5.12.1990 r. Jednakże, późniejsza decyzja komunalizacyjna stwierdziła nabycie własności przez Gminę z mocy prawa z dniem 27.05.1990 r. Skarżąca spółka zarzuciła ministrowi naruszenie prawa materialnego poprzez niezbadanie zasadności decyzji komunalizacyjnej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) WSA Elżbieta Lenart Protokolant ref. staż. Marcin Sieradzki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi P. K. P. S.A. w [...] na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę
I SA/Wa 2019/16.
UZASADNIENIE
Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] czerwca 2012r., po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta [...] od decyzji Wojewody [...] z dnia [...].06.2008r. znak [...] dotyczącej uwłaszczenia P. P. P. K. P. w [...] działkami nr [...], nr [...] i nr [...] o łącznej powierzchni [...] ha [...] m2, położonymi w [...], obręb [...], ujawnionymi w księdze wieczystej [...], uchylił w całości ww. decyzję Wojewody [...] z dnia [...].06.2008r. i umorzył postępowanie prowadzone przez organ pierwszej instancji.
Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wojewoda [...], działając na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), § 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10.02.1998r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120 ze zm.), art. 37 ustawy z dnia 8.09.2000r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe (Dz. U. Nr 84, poz. 948 ze zm.) oraz art. 8 ustawy z dnia 28.03.2003r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94), decyzją z dnia [...].06.2008r. znak [...] stwierdził nabycie przez P. K. P. w [...], z mocy prawa z dniem [...].12.1990r., prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa położonego w [...], oznaczonego jako działki nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m i nr [...] o pow. [...] m oraz nabycie prawa własności budynków i urządzeń znajdujących się na tym gruncie.
W uzasadnieniu decyzji organ wojewódzki stwierdził, iż przedmiotowe działki stanowiły w dniu 5.12.1990r. własność Skarbu Państwa i pozostawały w zarządzie P. P. P. K. P. w [...], co potwierdza decyzja Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...] z dnia [...].10.1986r. Nr [...] dotycząca ustalenia dla Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w [...] opłat rocznych z tytułu zarządu gruntem położonym w [...], obejmującym m.in. działkę nr [...], która uległa podziałowi na ww. działki. Jednocześnie Wojewoda [...] wskazał, że działka nr [...] o powierzchni [...] ha [...] m2 jest zajęta pod infrastrukturę kolejową w rozumieniu art. 4 pkt 1 ww. ustawy z dnia 28.03.2003r. o transporcie kolejowym, co tym samym uzasadnia zwolnienie ww. gruntu z opłat z tytułu użytkowania wieczystego (art. 8 ustawy z dnia 28.03.2003r.).
Od powyższej decyzji Wojewody [...] z dnia [...].06.2008r. odwołanie złożył Prezydent Miasta [...], wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej wskazując, iż ww. działki lub przynajmniej ich część podlega komunalizacji na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10.05.1990r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. nr 32, poz. 191 ze zm.) na rzecz Gminy [...]. Tym samym P. P. Polskie K. P. w [...] nie posiadało prawa zarządu do ww. działek, a zatem brak było podstaw do uwłaszczenia.
Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia [...].04.2010r. znak [...], działając z urzędu, zawiesił postępowanie z odwołania Prezydenta Miasta [...] od ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...].06.2008r. i jednocześnie zobowiązał Wojewodę [...] do rozpatrzenia z urzędu sprawy komunalizacji ww. działek nr [...], nr [...] i nr [...], położonych w [...], obręb [...], na rzecz Gminy [...] w trybie art. 17a ust. 3 w związku z art. 5 ust. 1 ww. ustawy z dnia 10.05.1990r.
Postanowieniem z dnia [...].04.2012r. znak [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej podjął zawieszone ww. postanowieniem z dnia [...].04.2010r. postępowanie z uwagi na ustąpienie przyczyny zawieszenia. Wojewoda [...] ostateczną decyzją z dnia [...].11.2010r. znak [...] stwierdził bowiem nabycie, z mocy prawa z dniem 27.05.1990r., przez Gminę [...] prawa własności przedmiotowych działek nr [...] o pow. [...] m , nr [...] o pow. v m i nr [...] o pow. [...] m2.
Po rozpatrzeniu odwołania Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wydał zaskarżoną decyzję.
W jej uzasadnieniu wskazał, że istotnym zagadnieniem w przedmiotowej sprawie jest ustalenie, kto był właścicielem przedmiotowych działek nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2 i nr [...] o pow. [...] m w dniu [...] 12.1990r. Od powyższego ustalenia zależeć bowiem będzie właściwość organu do orzekania w sprawie uwłaszczenia P. P. P. K. P. w [...] powyższą nieruchomością jak również krąg stron postępowania uwłaszczeniowego.
Organ wskazał, że w decyzji z dnia [...].06.2008r. znak [...] Wojewoda [...] stwierdził, iż właściciele ww. działek w dniu [...].12.1990r. był Skarb Państwa, czego potwierdzeniem jest postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...].11,2006r. sygn. akt [...] stwierdzające zasiedzenie przez Skarb Państwa, z dniem [...].05.1975r., ww. działek [...], nr [...] i nr [...]. Jednakże na etapie postępowania odwoławczego ustalono, że ostateczną decyzją z dnia [...].11.2010r. znak [...] Wojewoda [...] potwierdził nabycie, z mocy prawa z dniem 27.05.1990r., przez Gminę [...] prawa własności ww. działek nr [...], nr [...] i nr [...]. Skoro zatem skutek komunalizacyjny w stosunku do przedmiotowych działek, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10.05.1990r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), nastąpił z mocy prawa w dniu 27.05.1990r., to tym samym Minister stwierdził, że właścicielem przedmiotowej nieruchomości w dniu 5.12.1990r. nie był Skarb Państwa, a jednostka samorządu terytorialnego - Gmina [...]. Wskazał przy tym , że w toku postępowania uwłaszczeniowego organ administracji nie może podważać prawidłowości i skuteczności decyzji komunalizacyjnych, a tym samym skutek prawny w postaci nabycia przez Gminę [...] własności ww. działek w dniu 27.05.1990r. wiąże organ w niniejszej sprawie.
W świetle powyższych ustaleń podkreślił, że organem właściwym w sprawie rozpatrzenia wniosku P. S.A. w [...] o uwłaszczenie P. w [...] ww. działkami nr [...], nr [...] i nr [...] jest w I instancji, stosownie do powołanego art. 200 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami, Prezydent Miasta [...], a nie Wojewoda [...].
Skargę na wskazaną decyzję wniosło do tutejszego Sądu P. P. K. P. SA w [...]
W uzasadnieniu wskazano, że decyzja wydana została z obrazą prawa materialnego tj. art. 34 w zw. z art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84 poz. 948 ze zmianami dalej ustawą) oraz art. 4 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 28 marca 2003 r o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 16 poz. 94 ze zmianami) polegającą na jego niezastosowaniu i przyjęciu, że organ II instancji nie jest uprawniony do badania zasadności decyzji o komunalizacji, jakkolwiek zgodnie z art. 138 § 2 K.p.a. ma obowiązek badania czy decyzja nie narusza w sposób rażący prawa.
Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi Il instancji do ponownego rozpoznania.
Podkreślono , że organ II instancji ograniczył się do rozpoznania sprawy jedynie w zakresie warunków formalnych. Nie badał zasadności merytorycznej wniosku, ponieważ nieruchomość została skomunalizowana. Główną przesłanką wydania decyzji o komunalizacji i umorzenia postępowania odnośnie uwłaszczenia P. był brak decyzji powierzenia formalnego zarządu nieruchomością temu przedsiębiorstwu. Decyzja jest przejawem stosowania przepisów ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe według wykładni sądów administracyjnych do marca 2010 r. Obecnie Naczelny Sąd Administracyjny zmienił dotychczasową praktykę i wskazał na jej bezzasadność (wyrok NSA z dnia 11 listopada 2011 r. I OSK 1956/10 nie publ.). Zdaniem Skarżącego, organ II instancji winien w takiej sytuacji przeanalizować zasadność decyzji o komunalizacji tejże nieruchomości i przed podjęciem decyzji wskazać możliwości jej uchylenia lub z urzędu wystąpić ojej uchylenie jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Minister jako naczelny organ administracji publicznej winien zwracać uwagę na zgodność wydanych decyzji nie tylko zaskarżonej odwołaniem przez stronę, ale także innej, jeżeli w toku rozpatrywania odwołania ujawni rażące naruszenie prawa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zawiesił postępowanie w sprawie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ppsa , z uwagi na fakt, że wszczęte zostało postępowanie administracyjne o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia 25 listopada 2010 r., nr [...] stwierdzającej nabycie z mocy prawa nieodpłatnie przez Gminę [...] własności nieruchomości położonej w granicach Miasta [...], w obrębie [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...]; [...] i [...], uznając , ze wynik ww. postępowania jest istotny z punktu widzenia rozstrzygnięcia niniejszej sprawy bowiem dotyczy on orzeczenia administracyjnego, którym skomunalizowano przedmiotowe nieruchomości, których uwłaszczenia domaga się skarżąca spółka P. S.A.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 października 2016r. sygn. akt I OSK 2835/14, oddalił skargę kasacyjną od wyroku tutejszego sądu , oddalającego skargę P.K.P. na decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności omawianej decyzji komunalizacyjnej z dnia [...].11.2010r.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016r., sygn. akt I SA/Wa 1521/12 sąd podjął zawieszone postępowanie w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2012r. Minister Transportu , Budownictwa i Gospodarki Morskiej uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2008r. i umorzył postępowanie w sprawie.
Z akt sprawy wynika , że Wojewoda [...] działając na podstawie art.200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, stwierdził nabycie przez P. P. P. K. P. w [...], prawa wieczystego użytkowania gruntu działek nr [...],[...] i o powierzchni [...] m2 oraz prawa własności budynków i urządzeń opisanych w decyzji, argumentując, że grunt będący przedmiotem rozstrzygnięcia stanowił własność Skarbu Państwa , który w dniu 5 grudnia 1990r. pozostawał w zarządzie P.K.P..
Minister zasadnie, zdaniem Sądu , zważył, że wskazane rozstrzygniecie nie odpowiada prawu z uwagi na treść decyzji ostatecznej wydanej przez Wojewodę [...] w dniu [...] listopada 2010r. z której wprost wynika, że będąca przedmiotem sporu nieruchomość stała się z dniem 27 maja 1990r. własnością Gminy [...] w ramach komunalizacji, na podstawie art.18 ust.1 w zw. z art. 5 ust.1 pkt.1 ustawy z dnia 10 maja 1990r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.
Prawidłowość wskazanego rozstrzygnięcia została pozytywnie zweryfikowana wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2016r. sygn. akt I OSK 2835/14, oddalającym skargę kasacyjną od wyroku tutejszego sądu , oddalającego skargę P. na decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności omawianej decyzji komunalizacyjnej z dnia [...].11.2010r.
Skoro zatem właścicielem spornego gruntu w dniu 5 grudnia 1990r. , istotnym z punktu widzenia treści art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, była gmina [...] , to stosownie do brzmienia ust.1 pkt.2 tego przepisu organem właściwym do rozpoznania wniosku uwłaszczeniowego Skarżacego , jest Prezydent Miasta [...]. Powyższe zaś oznacza, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Mając to na uwadze, Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło