I SA/Wa 2024/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: sędzia WSA Gabriela Nowak asesor WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant Michał Samoraj po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2008 r. sprawy ze skargi L. L. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej oddala skargę. Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] października 2007 roku uchylił decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia [...] czerwca 2007 roku nr [...] orzekającej o odmowie potwierdzenia posiadania przez L. L. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ ustalił, że Wojewoda Podlaski decyzją z dnia [...] czerwca 2007 roku odmówił potwierdzenia posiadania przez L. L. L. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej w miejscowości Z., powiat P., województwo p., stwierdzając, że Z. W. (matka skarżącej) tylko zamieszkiwała we wsi Z. do 1940 roku , nie będąc właścicielką żadnej nieruchomości. Z przedstawionych dokumentów wynika również , że M. i A. G. (rodzice Z. W.) byli właścicielami nieruchomości w miejscowości Z. przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność M. i A. G., rodziców Z. W. Wojewoda Podlaski stwierdził ponadto, że w aktach sprawy nie ma dowodów na to, że nieruchomość została kiedykolwiek odebrana właścicielom M. i A. G. W wyniku rozpatrzeniu odwołania L. L. organ odwoławczy stwierdził , że organ I instancji w niniejszej sprawie naruszył procedury wynikające z kodeksu postępowania administracyjnego. Pierwszy zarzut organu II instancji dotyczył tego , że wszelkie dokumenty złożone prze L. L. w języku obcym nie mogą być brane pod uwagę przy rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy , gdyż złożone zostały w innym języku niż język obowiązujący na terenie Rzeczypospolitej Polskiej tj. język polski. Ponadto z akt sprawy nie wynika, kiedy zmarli M. i A. G. i kto w związku z tym był właścicielem przedmiotowej nieruchomości , w aktach sprawy nie ma też postanowień o nabyciu spadku, dlatego też z całą pewnością nie można stwierdzić , iż Z. W. była następcą prawnym M. i A. G. oraz że L. L. L. jest następca prawnym Z. W., a zatem nie można również stwierdzić, kto faktycznie był właścicielem przedmiotowej nieruchomości w chwili repatriacji Z. W. do Polski, zatem organ I instancji naruszył art. 77§1 kpa. Wobec powyższego organ wojewódzki ponownie prowadząc postępowanie winien ustalić, czy L. L. L. przysługuje prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości Z., województwo p. Należy ustalić też czy wnioskodawczyni jest następcą prawnym Z. W. oraz M. i A. G. Ponadto zgodnie z ustawą z dnia 7 października 1999 roku o języku polskim (Dz. U. Nr 90 poz. 999 ze zm.) organ może rozpatrywać jedynie dokumenty złożone w języku polskim, a mnie w języku obcym, a jeżeli takie się pojawią winien poinformować stronę o wymogu przedstawienia tłumaczenia dokonanego przez tłumacza przysięgłego lub wezwać ją do przedstawienia takiego tłumaczenia. Na powyższą decyzję Ministra Skarbu Państwa skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła L. L. L. wnosząc o uznanie jej za współwłaścicielkę przedmiotowej nieruchomości na podstawie art. 3. ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 roku o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169 poz. 1418 ze zm.). We własnoręcznie napisanej skardze opisała trudności z uzyskaniem dokumentów z archiwów i instytucji na Białorusi jednoznacznie stwierdzających czyją własność lub współwłasność stanowi nieruchomość. Wniosła również o zastosowanie wobec niej uchwały Sądu Najwyższego z dnia 30 maja 1990 roku sygn. akt III CZP 1/90. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tych rozstrzygnięć. Sąd administracyjny nie ocenia decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy merytorycznie, kierując się zasadami współżycia społecznego. Z tych względów w tym postępowaniu wniosek skarżącej L. L. o uznanie jej za współwłaścicielkę przedmiotowej nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej nie mógł zostać uwzględniony . Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powyższych kryteriów należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przedmiotem oceny sądu jest decyzja kasacyjna wydana przez Ministra Skarbu Państwa powodująca obowiązek rozpatrzenia sprawy przez organ I instancji. Tego rodzaju decyzja nie przesądza rozstrzygnięcia sprawy w sposób pozytywny lub negatywny dla odwołującego się , a jedynie wskazuje jakie okoliczności winny być wzięte pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Zgodnie z art. 138 § 2 zdanie pierwsze k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Zatem decyzję kasacyjną można wydać wówczas, gdy zachodzi konieczność przeprowadzenia szerokiego postępowania wyjaśniającego (w całości lub w znacznej części). Dotyczyć to będzie także wypadków, gdy postępowanie wyjaśniające w całości lub znacznej części zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem przepisów procesowych. Konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości ma miejsce w szczególności wówczas, gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, a brak ten nie może być sanowany w postępowaniu odwoławczym, bowiem naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności postępowania. W zaskarżonej decyzji Minister Skarbu Państwa prawidłowo uznał, że decyzja Wojewody Podlaskiego o odmowie przyznania L. L. L. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej winna zostać uchylona. W postępowanie prowadzonym przez organ I instancji nie zbadano, czy skarżąca jest następcą prawnym Z. W., czy Z. W. jest następcą prawnym małżonków G., ponadto przy wydawaniu decyzji pierwszoinstancyjnej oparto się na dokumentach sporządzonych w języku obcym. Zgodnie z art. 3. 2 ust. powołanej ustawy z dnia 8 lipca 2005 roku w przypadku śmierci właściciela nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, prawo do rekompensaty przysługuje wszystkim spadkobiercom albo niektórym z nich, wskazanym przez pozostałych spadkobierców, jeżeli spełniają wymóg określony w art. 2 pkt 2. Zatem obowiązkiem organu I instancji, po otrzymaniu wniosku o L. L. złożonego w trybie art. 3.ust. 2 powołanej ustawy z dnia 8 lipca 2005 roku było zbadanie czy jest ona spadkobierczynią właściciela nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Prawidłowo zatem organ II instancji nakazał te braki uzupełnić w ponownie prowadzonym postępowaniu . Tego rodzaju wadliwości postępowania nie mógł bowiem konwalidować organ odwoławczy przeprowadzając rozpoznanie sprawy we własnym zakresie. Biorąc powyższe pod uwagę należy przyjąć, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu na podstawie przepisu art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.