I SA/Wa 2027/10
WyrokWSA w Warszawie2011-01-27
Skład orzekający: Maria Tarnowska, Dariusz Chaciński, Agnieszka Miernik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zobowiązująca do zwrotu nienależnie pobranej zaliczki alimentacyjnej jest prawidłowa, gdy obowiązek alimentacyjny został uchylony, a strona nie poinformowała organu o tej zmianie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja zobowiązująca do zwrotu nienależnie pobranej zaliczki alimentacyjnej jest prawidłowa, gdyż prawo do zaliczki zostało uchylone ostateczną decyzją, a strona była świadoma tej zmiany i nie poinformowała organu o ustaniu obowiązku alimentacyjnego. Wobec tego pobrane świadczenia były nienależne i podlegają zwrotowi.Stan faktyczny
D. P. otrzymywała zaliczki alimentacyjne na swoje córki w okresie od listopada 2007 r. do września 2008 r. Obowiązek alimentacyjny na rzecz córek został uchylony wyrokiem sądu z listopada 2007 r., a prawo do zaliczki alimentacyjnej zostało uchylone decyzją Prezydenta Miasta Z. z kwietnia 2009 r. Mimo to D. P. nie poinformowała organu o ustaniu obowiązku alimentacyjnego, co skutkowało uznaniem wypłaconych zaliczek za nienależne i zobowiązaniem do ich zwrotu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędziowie WSA Dariusz Chaciński WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant specjalista Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2011r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranej zaliczki alimentacyjnej oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania D. P., utrzymało
w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] uznającą, że zaliczka alimentacyjna wypłacona D. P. w okresie od [...] listopada 2007 r. do [..] września 2008 r. w kwocie po [..] zł miesięcznie jest świadczeniem nienależnie pobranym oraz zobowiązującą do zwrotu nienależnie pobranej zaliczki alimentacyjnej w łącznej wysokości [...] zł.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym
i prawnym.
Wnioskiem z dnia [..] lipca 2007 r. D. P. wniosła o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej na B. P. i K. P.
Decyzją z dnia [..] września 2007 r. zmienioną decyzją z dnia [..] kwietnia 2008 r. i decyzją z dnia [...] września 2008 r. Prezydent Miasta Z. przyznał prawo do zaliczki alimentacyjnej na każdą z córek wnioskodawczyni w okresie od [...] września 2007 r. do [..] września 2008 r.
Postanowieniem Komornika Sądowego w Z. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] [..] postępowanie egzekucyjne co do alimentów bieżących na rzecz B. i K. P. zostało umorzone.
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Z. z dnia [..] listopada 2007 r. sygn. akt [...] obowiązek alimentacyjny na rzecz B. i K. P. został uchylony z dniem [...] listopada 2007 r.
Decyzją Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] prawo do zaliczki alimentacyjnej przyznanej dla B.
i K. P. zostało uchylone z dniem [...] listopada 2007 r.
Decyzją Prezydenta Miasta Z. z dnia [..] czerwca 2010 r. nr [...] uznano, że zaliczka alimentacyjna wypłacona D. P. w okresie od [..] listopada 2007 r. do [...] września 2008 r. w kwocie po [...] zł miesięcznie jest świadczeniem nienależnie pobranym i zobowiązano stronę do zwrotu nienależnie pobranej zaliczki alimentacyjnej w łącznej wysokości [..] zł wraz z ustawowymi odsetkami. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wnioskodawczyni nie powiadomiła organu o ustaniu obowiązku alimentacyjnego, pomimo tego, że fakt uchylenia tego obowiązku był znany stronie, gdyż była ona obecna w dniu [...] listopada 2007 r. na ogłoszeniu wyroku uchylającego obowiązek alimentacyjny.
D. P. wniosła odwołanie od powyższej decyzji z dnia [..] czerwca 2010 r. zarzucając zaskarżonej decyzji obrazę przepisów postępowania przez niewyczerpujące zgromadzenie materiału dowodowego w zakresie powzięcia informacji
o uprawomocnieniu się wyroku oraz naruszenie art. 10 k.p.a.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z.
z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...]. Organ odwoławczy uznał, że zasadnie ustalono, iż zaliczka alimentacyjna wypłacona D. P. w okresie od [..] listopada 2007 r. do [..] września 2008 r. w kwocie po [..] zł miesięcznie jest świadczeniem nienależnie pobranym i zasadnie zobowiązano stronę do zwrotu nienależnie pobranej zaliczki alimentacyjnej w łącznej wysokości [...] zł.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. Kolegium uznało zarzut za zasadny, jednakże, w ocenie organu, uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy, a ponadto organ wskazał, że strona nie wykazała związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy.
Skargę na powyższą decyzje wniosła D. P. zarzucają jej naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zgromadzenie materiału dowodowego. W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła swoją trudną sytuację życiową. Zarzucając powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania lub o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie mogła być uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] czerwca 2010 r. nie naruszają prawa.
Zgodnie z art. 42 ust. 1 i 2 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 7 września
2008 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 ze zm.) osoba, która nienależnie pobrała zaliczki alimentacyjne, jest obowiązana do ich zwrotu. Sprawy o nienależnie pobrane zaliczki alimentacyjne podlegają rozpatrzeniu
i dochodzeniu na zasadach i w trybie określonych w dotychczasowych przepisach, tj. w ustawie z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.).
Zgodnie z art. 15 tej ustawy osoba, która pobrała nienależnie zaliczkę, jest zobowiązana do jej zwrotu. Przepis art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r.
w sprawach nieuregulowanych odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów
o świadczeniach rodzinnych, jeżeli nie są one sprzeczna z niniejszą ustawą.
W myśl art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania.
Z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że prawo do zaliczki alimentacyjnej przyznanej dla B. i K. P. zostało uchylone z dniem [..] listopada 2007 r. decyzją Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [..]. Decyzja ta jest ostateczna i pozostaje w obrocie prawnym. Oznacza to, że organ ustalił, że doszło do zmiany sytuacji rzutującej na prawo do świadczenia. Jeżeli więc wyeliminowano ostateczną decyzję o przyznaniu zaliczki alimentacyjnej z obrotu prawnego i uznano, iż zaliczka taka nie przysługiwała, to jej pobranie było nienależne.
Ze względu na to, że przepisy powołanej wyżej ustawy nie precyzują już samych zasad zwrotu nienależnie pobranej zaliczki, to w tym zakresie mają odpowiednie zastosowanie przepisy art. 30 ust. 3-9 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych stosownie do art. 18 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r.
W rozpoznawanej sprawie organ prawidłowo ustalił, że skarżąca miała świadomość istnienia wyroku Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] listopada
2007 r. sygn. akt [...], którym obowiązek alimentacyjny na rzecz B.
i K. P. został uchylony z dniem [...] listopada 2007 r. Świadczy o tym pismo Przewodniczącej Wydziału Rodzinnego i Nieletnich w Sądzie Rejonowym w Z. z dnia [..] maja 2010 r. wskazujące, że skarżąca była obecna na rozprawie w dniu [...] listopada 2007 r. i na ogłoszeniu wyroku.
Z akt sprawy wynika również, że skarżąca została pouczona o obowiązku informowania organu o każdej zmianie mającej wpływ na prawo do zaliczki alimentacyjnej.
Biorąc powyższe pod uwagę uznać należy, że organy administracyjne prawidłowo ustaliły obowiązek zwrotu pobranych zaliczek alimentacyjnych.
Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że przedstawiona przez skarżącą trudna sytuacja życiowa nie mogła być brana pod uwagę w niniejszym postępowaniu, którego celem było jedynie ustalenie, czy i w jakiej kwocie pobrane zaliczki alimentacyjne podlegają zwrotowi i zobowiązanie do ich zwrotu. Przepis art. 16 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej przewiduje możliwość umorzenia należności z tytułu nienależnie pobranej zaliczki z uwagi na sytuację dochodową i rodzinną osoby zobowiązanej. A zatem wszelkie okoliczności podniesione przez skarżącą w skardze winny być wzięte pod uwagę przez organy orzekające w razie złożenia wniosku
o umorzenie należności.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło