I SA/Wa 2028/10

WyrokWSA w Warszawie2011-01-27

Skład orzekający: Maria Tarnowska, Dariusz Chaciński, Agnieszka Miernik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja zobowiązująca do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego jest prawidłowa, gdy obowiązek alimentacyjny został uchylony, a świadczenie wypłacono mimo tego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że świadczenie z funduszu alimentacyjnego wypłacone po ustaniu obowiązku alimentacyjnego jest nienależne i podlega zwrotowi wraz z odsetkami. Organ prawidłowo ustalił obowiązek zwrotu, gdyż skarżąca była świadoma uchylenia obowiązku alimentacyjnego i nie poinformowała o tym organu. Trudna sytuacja życiowa skarżącej nie wpływa na obowiązek zwrotu, który może być ewentualnie umorzony przez właściwe organy na podstawie odrębnego wniosku.
Stan faktyczny
D. P. złożyła wniosek o świadczenia z funduszu alimentacyjnego na dwie córki. Prezydent Miasta Z. przyznał świadczenia na okres od października 2008 do sierpnia 2009 r. Jednak obowiązek alimentacyjny na rzecz córek został uchylony wyrokiem sądu z listopada 2007 r. Skarżąca nie poinformowała organu o tej zmianie. Organ administracyjny uznał, że świadczenia wypłacone w okresie od października 2008 do kwietnia 2009 r. były nienależne i zobowiązał do ich zwrotu wraz z odsetkami. Skarżąca zaskarżyła decyzję, podnosząc zarzuty proceduralne i wskazując na trudną sytuację życiową.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędziowie WSA Dariusz Chaciński WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant specjalista Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2011r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania D. P., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] uznającą, że świadczenie z funduszu alimentacyjnego wypłacone D. P. w okresie od [...] października 2008 r. do [...] kwietnia 2009 r. w kwocie po [..] zł miesięcznie jest świadczeniem nienależnie pobranym oraz zobowiązującą do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego w łącznej wysokości [...] zł. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wnioskiem z dnia 22 sierpnia 2008 r. D. P. wniosła o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na B. P. i K. P. Decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...] Prezydent Miasta Z. przyznał świadczenie z funduszu alimentacyjnego po [..] zł na każdą z córek wnioskodawczyni w okresie od [...] października 2008 r. do [..] sierpnia 2009 r. Postanowieniem Komornika Sądowego w Z. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] postępowanie egzekucyjne co do alimentów bieżących na rzecz B. i K. P. zostało umorzone. Wyrokiem Sądu Rejonowego w Z. z dnia [..] listopada 2007 r. sygn. akt [..] obowiązek alimentacyjny na rzecz B. i K. P. został uchylony z dniem [..] listopada 2007 r. Decyzją Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego przyznane dla B. i K. P. zostało uchylone z dniem [..] października 2008 r. Decyzją Prezydenta Miasta Z. z dnia [..] czerwca 2010 r. nr [...] uznano, że świadczenie z funduszu alimentacyjnego wypłacone D. P. w okresie od [...] października 2008 r. do [...] kwietnia 2009 r. w kwocie po [...] zł miesięcznie jest świadczeniem nienależnie pobranym oraz zobowiązano stronę do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego w łącznej wysokości [..] zł wraz z ustawowymi odsetkami. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wnioskodawczyni nie powiadomiła organu o ustaniu obowiązku alimentacyjnego, pomimo tego, że fakt uchylenia tego obowiązku był znany stronie, gdyż była ona obecna w dniu [..] listopada 2007 r. na ogłoszeniu wyroku uchylającego obowiązek alimentacyjny. D. P. wniosła odwołanie od powyższej decyzji z dnia [..] czerwca 2010 r. zarzucając zaskarżonej decyzji obrazę przepisów postępowania przez niewyczerpujące zgromadzenie materiału dowodowego w zakresie powzięcia informacji o uprawomocnieniu się wyroku oraz naruszenie art. 10 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [....] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [..] czerwca 2010 r. nr [...]. Organ odwoławczy uznał, że zasadnie ustalono, iż świadczenie z funduszu alimentacyjnego wypłacone D. P. w okresie od [...] października 2008 r. do [..] kwietnia 2009 r. w kwocie po [...] zł miesięcznie jest świadczeniem nienależnie pobranym oraz zasadnie zobowiązano stronę do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego w łącznej wysokości [...] zł. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. Kolegium uznało zarzut za zasadny, jednakże, w ocenie organu, uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy, a ponadto organ wskazał, że strona nie wykazała związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy. Skargę na powyższą decyzje wniosła D. P. zarzucają jej naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zgromadzenie materiału dowodowego. W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła swoją trudną sytuację życiową. Zarzucając powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania lub o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie mogła być uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] czerwca 2010 r. nie naruszają prawa. Zgodnie z art. 2 pkt 7 lit a ustawy z dnia 7 września 2008 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 ze zm.) ilekroć w ustawie jest mowa o nienależnie pobranym świadczeniu oznacza to świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie albo wstrzymanie wypłaty świadczenia w całości lub w części. Zgodnie z art. 23 ust. 1 powyższej ustawy osoba, która pobrała nienależnie świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty (ust. 7). Z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego przyznane dla B. i K. P. zostało uchylone z dniem [...] października 2008 r. decyzją Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...]. Decyzja ta jest ostateczna i pozostaje w obrocie prawnym. Oznacza to, że organ ustalił, że doszło do zmiany sytuacji rzutującej na prawo do świadczenia. Jeżeli więc wyeliminowano ostateczną decyzję o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego z obrotu prawnego i uznano, iż świadczenie takie nie przysługiwało, to jego pobranie było nienależne. Ponadto w rozpoznawanej sprawie organ prawidłowo ustalił, że skarżąca miała świadomość istnienia wyroku Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] listopada 2007 r. sygn. akt [...], którym obowiązek alimentacyjny na rzecz B. i K. P. został uchylony z dniem [..] listopada 2007 r. Świadczy o tym pismo Przewodniczącej Wydziału Rodzinnego i Nieletnich w Sądzie Rejonowym w Z. dnia [...] 2010 r. wskazujące, że skarżąca była obecna na rozprawie w dniu [..] listopada 2007 r. i na ogłoszeniu wyroku. Z akt sprawy wynika również, że skarżąca została pouczona o obowiązku informowania organu o każdej zmianie mającej wpływ na prawo do zaliczki alimentacyjnej. Biorąc powyższe pod uwagę uznać należy, że organy administracyjne prawidłowo ustaliły obowiązek zwrotu pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że przedstawiona przez skarżącą trudna sytuacja życiowa nie mogła być brana pod uwagę w niniejszym postępowaniu, którego celem było jedynie ustalenie, czy i w jakiej kwocie pobrane zaliczki alimentacyjne podlegają zwrotowi i zobowiązanie do ich zwrotu. Przepis art. 23 ust. 8 ustawy z dnia 7 września 2008 r. stanowi, że organ właściwy wierzyciela oraz marszałek województwa mogą umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny. A zatem wszelkie okoliczności podniesione przez skarżącą w skardze winny być wzięte pod uwagę przez organy orzekające w razie złożenia wniosku o umorzenie należności. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło