I SA/Wa 203/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Anna Milicka-Stojek (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. P. na działanie Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie zobowiązania do zapłaty z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości postanawia: odrzucić skargę. K. P. (dalej jako "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na działanie Prezydenta m.st. Warszawy (dalej jako "organ" lub "Prezydent") w sprawie nr UD-V-WND.6845.84.2025.ary, tj. w sprawie w której pismem z 17 września 2025 r. wezwano skarżącego do zapłaty kwoty 2412,87 zł z tytułu bezumownego korzystania w okresie od 1 stycznia 2019 r. do 31 sierpnia 2025 r. z nieruchomości położonej przy ul. [...] w Warszawie. Skarżący wskazał również, że wystawiona w tym przedmiocie faktura VAT nr 001035/25/och nie uwzględnia prawomocnych i zrealizowanych (opłaconych) decyzji w sprawie wymiaru podatku od tej nieruchomości, a dotyczących tego samego okresu. Skarżący zarzucił też organowi uporczywe doręczanie korespondencji na błędny adres. W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o jej odrzucenie i wskazał, że skarżący korzysta z ww. nieruchomości bez tytułu prawnego, stąd pismem z 17 września 2025 r. zobowiązany został do zapłaty odpowiedniej kwoty z tytułu bezumownego korzystania z niej. Właścicielem tego gruntu jest bowiem m.st. Warszawa. Organ zauważył dalej, że w dochodzeniu należności za bezumowne korzystanie z nieruchomości zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.c." Z kolei podatek od nieruchomości należy do grupy podatków lokalnych, do której stosuje się przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2025 r. poz. 707). Niezależnie od powyższego organ wskazał, że w toku jest postępowanie dotyczące decyzji Kierownika Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego Warszawa-Ochota z 20 maja 1988 r. o oddaniu przedmiotowej nieruchomości w użytkowanie wieczyste W. P. i L. P., które zawieszono postanowieniem z 26 lipca 2023 r. do czasu ustalenia pełnego kręgu stron. Do czasu zaś zakończenia tego postępowania ww. grunt pozostaje własnością m.st. Warszawy, dlatego też naliczono należność z tytułu bezumownego z niego korzystania. W pismach procesowych z 20 i 21 lutego 2026 r. oraz 3 marca 2026 r. skarżący podtrzymał swoje stanowisko zawarte w skardze i podniósł, że na podstawie ostatecznej i prawomocnej decyzji z 1988 r., jako spadkobierca użytkowników tej nieruchomości, posiada do niej tytuł prawny. Powyższe znalazło potwierdzenie w wydanych w odniesieniu do tej nieruchomości wyrokach Sądu Okręgowego i Sądu Apelacyjnego. Podobnie decyzje podatkowe, na podstawie których skarżący uiszczał podatki od nieruchomości, podlegały kontroli sądu administracyjnego. Nie można zaś żądać dwukrotnie płatności z tego samego tytułu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Obowiązkiem Sądu, do którego wpłynęła skarga, jest w pierwszej kolejności zbadanie jej dopuszczalności. Badanie to polega w szczególności na ustaleniu, czy sprawa przedstawiona pod rozstrzygnięcie Sądu mieści się w zakresie jego właściwości. Zgodnie z art. 3 § 2, § 2a i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, 1423, 1820 i 1863), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; a także w sprawach, w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach sprzeciwów od postanowień, do których odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Kontrola sądowoadministracyjna obejmuje zatem działalność organów administracji publicznej lub organów bądź podmiotów, które z mocy prawa lub poprzez powierzenie wykonują zadania z zakresu administracji publicznej. Skarżący we wniesionej skardze zaskarżył działanie Prezydenta polegające na wezwaniu go do zapłaty kwoty 2412,87 zł z tytułu bezumownego korzystania w okresie od 1 stycznia 2019 r. do 31 sierpnia 2025 r. z przedmiotowej nieruchomości. Wskazał również, że wystawiona w tym przedmiocie faktura VAT nr 001035/25/och nie uwzględnia prawomocnych i zrealizowanych decyzji w sprawie wymiaru podatku od tej nieruchomości, dotyczących tego samego okresu. Zauważyć jednak należy, że sądy administracyjne, co wynika z przytoczonych wyżej przepisów, zajmują się jedynie kontrolą działalności administracji publicznej, która to kontrola polega, m.in. na orzekaniu w sprawach skarg na decyzje, wskazane postanowienia oraz inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej lub na bezczynność i przewlekłość tych organów w ww. sprawach. Nie są natomiast powołane do rozpoznawania innych spraw niż sprawy sądowoadministracyjne, w szczególności do rozpoznawania spraw, które należą do właściwości sądów powszechnych. Do właściwości zaś sądów powszechnych należą, stosownie do treści art. 1 i art. 2 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 1568 ze zm.), sprawy cywilne, o ile przepisy szczególne nie przekazują ich do właściwości sądów szczególnych. Sprawa dotycząca bezumownego korzystania z cudzej rzeczy (bez tytułu prawnego) stanowi w istocie naruszenie posiadania lub naruszenie własności i podlega reżimowi prawa cywilnego. W takim przypadku posiadaczowi lub właścicielowi nieruchomości przysługuje roszczenie o zaniechanie naruszeń (art. 222 § 2 i art. 342 K.c.) oraz wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy (art. 224 § 1 i § 2, art. 225 K.c.). Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie, a dotycząca działania organu w sprawie dotyczącej zapłaty z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości nie jest objęta kognicją sądu administracyjnego, ale sądu powszechnego. Kognicją sądów administracyjnych objęte są sprawy wskazane w art. 3 § 2 p.p.s.a., z treści natomiast skargi nie wynika, by obejmowała ona konkretny akt z zakresu administracji publicznej lub bezczynność organu administracji. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.