I SA/Wa 2035/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie WSA Gabriela Nowak WSA Anna Wesołowska Protokolant specjalista Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2019 r. sprawy ze skargi I. W. i [...] Spółka Jawna z siedzibą w [...] w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 136/14 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz I. W. i [...] Spółka Jawna z siedzibą w [...] sumę pieniężną w kwocie po 1000 (jeden tysiąc) złotych dla każdego z nich; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz I. W. i [...] Spółka Jawna z siedzibą w [...] solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I.W. i [...] sp.j. z siedzibą w [...] pismem z dnia [...] października 2018 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta m. [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 136/14, mocą którego Sąd uwzględnił skargę na bezczynność Prezydenta m. [...] i zobowiązał organ do rozpoznania sprawy o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. hip. Nr [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Skarżący wnieśli o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny na podstawie art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) – dalej jako P.p.s.a., o przyznanie na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężnej rekompensującej zwłokę organu oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślili, że Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. stwierdził nieważność decyzji z 1974 r. ustalającej odszkodowanie za w/w nieruchomość. Pismem z dnia [...] listopada 2013 r. skarżący wezwali Prezydenta do wydania nowej decyzji ustalającej odszkodowanie. Mimo kolejnych wyroków wymierzających grzywnę (z 2016 r. i 2018 r.) Prezydent m. [...] nadal nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Skarżący wnieśli o wymierzenie grzywny w kwocie, która skutecznie nakłoni organ do potraktowania wyroku z 2014 r. z należytym szacunkiem i jego niezwłocznego wykonania. Przyznanie sumy pieniężnej zapewni im natomiast rekompensatę za okres zwłoki w sprawie wypłaty odszkodowania oraz uczyni dalszą zwłokę nieopłacalną dla organu. Skarżący zaznaczyli ponadto, że pismem z dnia [...] września 2018 r. ponownie wezwano organ do wykonania wyroku. W odpowiedzi na skargę Prezydent m. [...] wniósł o jej oddalenie podkreślając, że w toku postępowania zgromadzono szereg materiałów mających na celu sprawdzenie czy nieruchomość spełnia przesłanki do przyznania odszkodowania. Do zakończenia postępowania poza koniecznością ustalenia stron, niezbędne jest sprawdzenie w jakiej dacie poprzedni właściciele zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nieruchomością. Prezydent m. [...] wskazał ponadto, że opóźnienia w rozpatrywaniu spraw spowodowane są m.in. bardzo dużą ilością wpływającej do Biura [...] korespondencji dotyczącej spraw odszkodowawczych. Waga tych spraw, stopień ich skomplikowania oraz złożoność okoliczności, które powinny być ustalone w ich toku, nie pozwala na dotrzymanie ustawowych terminów przewidzianych w kpa na ich rozpatrzenie. Rozpoznawanie spraw znacząco też utrudnia okoliczność, że akta na skutek ponagleń i skarg wnoszonych przez strony pozostają w długotrwałym posiadaniu organów nadrzędnych i sądów, nie jest bowiem możliwe prowadzenie postępowań jedynie w oparciu o akta zastępcze. O kolejności rozpatrzenia spraw nie może też decydować aktywność procesowa stron i ilość składanych skarg. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Stosownie do treści art. 154 P.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W myśl art. 154 § 2 P.p.s.a Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z powołanego art. 154 § 1 P.p.s.a. wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 P.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie obie przesłanki zostały spełnione. W aktach sprawy znajduje się pismo skarżących z dnia [...] września 2018 r., którym wezwano Prezydenta m. [...] do wykonania wyroku z dnia 16 października 2014 r. Kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Jak wynika z analizy akt odpis prawomocnego wyroku z dnia 16 października 2014 r. - zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku w przedmiocie przyznania odszkodowania w terminie dwóch miesięcy - wraz z uzasadnieniem oraz akta administracyjne sprawy doręczone zostały organowi w dniu [...] lutego 2015 r. Termin załatwienia sprawy upłynął zatem w dniu [...] kwietnia 2015 r. Mimo to Prezydent m. [...] nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym orzeczeniem. W wyniku zaś wniesionych skarg kolejnymi wyrokami z dnia 13 kwietnia 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 2306/15 i z dnia 10 kwietnia 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 8/18 dwukrotnie wymierzono Prezydentowi grzywnę w wysokości 1000 zł. W orzeczeniu z dnia 10 kwietnia 2018 r. Sąd stwierdził jednocześnie, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku z dnia 16 października 2014 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz przyznał od organu na rzecz skarżących sumę pieniężną w kwocie po 1000 zł. Pomimo powyższych orzeczeń wymierzających grzywnę Prezydent m. [...] nadal nie wydał stosownego rozstrzygnięcia. Do dnia [...] lutego 2019 r., tj. do dnia rozpoznania przez Sąd kolejnej (trzeciej) skargi w przedmiocie wymierzenia grzywny, sprawa odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość nie została rozstrzygnięta. Podkreślić przy tym trzeba, że z analizy akt wynika, iż po wydaniu wyroku z dnia 16 października 2014 r. Prezydent poza wystosowaniem pisma z dnia [...] grudnia 2017 r., skierowanego do Biura [...], nie podejmował w istocie działań mających na celu zgromadzenie koniecznego materiału dowodowego i wydanie rozstrzygnięcia. Sporadycznie informowano też strony o przyczynach niemożności załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa i przewidywanym terminie jej zakończenia. Przy czym wyznaczane w kolejnych pismach terminy nie zostały przez organ dotrzymane. W sprawie spełnione zatem zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny. Stosownie natomiast do art. 154 § 6 P.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Biorąc pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego wyrokiem z dnia 16 października 2014 r. terminu na załatwienie sprawy, a także mając na uwadze, że wcześniejszymi wyrokami wymierzono już Prezydentowi grzywnę (w wysokości po 1000 zł) w związku z niewykonaniem wyroku, Sąd uznał, że kolejna grzywna w wysokości 3000 zł jest adekwatną sankcją za niewykonanie przedmiotowego wyroku. Wymierzona kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., spełniając funkcję represyjno – dyscyplinującą. Sąd stwierdził jednocześnie, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku z dnia 16 października 2014 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Za takim stanowiskiem przemawia w szczególności fakt, że po wpłynięciu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy organ, poza wystosowaniem pisma z dnia [...] grudnia 2017 r., nie podejmował w istocie działań mających na celu jej wyjaśnienie i wydanie rozstrzygnięcia. Sprawa wniosku o przyznanie odszkodowania – mimo dwóch wcześniejszych wyroków wymierzających grzywnę - nie została przez organ załatwiona, a wyznaczony w wyroku z dnia 16 października 2014 r. termin został znacznie przekroczony. Sąd uznał ponadto, że w sprawie zaistniały podstawy do uwzględnienia wniosku skarżących o przyznanie od organu na ich rzecz sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 7 P.p.s.a. Zauważyć należy, że suma pieniężna, określona w powołanym przepisie jest stosowana w sytuacjach wyjątkowych. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że przyznanie sumy pieniężnej ma na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła na skutek wadliwych działań organu. Środek ten stanowi dodatkowe wzmocnienie ochrony interesów skarżącego. W ocenie Sądu okoliczności rozpoznawanej sprawy uzasadniają przyznanie od Prezydenta m. [...] na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężnej w wysokości po 1000 zł jako zadośćuczynienie za wieloletnie oczekiwanie na rozpoznanie ich sprawy. Określając wysokość przyznanej sumy pieniężnej Sąd miał na uwadze stan sprawy, czas trwania postępowania oraz fakt, że wcześniejszym wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2018 r. przyznano na rzecz każdego skarżącego sumę pieniężną w wysokości po 1000 zł. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 154 § 1, § 2, § 6 i § 7 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach (na które składają się [...] zł wpisu od skargi oraz [...] zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika) orzeczono na mocy art. 200 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). ----------------------- 4