I SA/Wa 2047/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie: WSA Agnieszka Miernik (spr.) WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant referent Agnieszka Bieniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [..] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku z tytułu urodzenia dziecka 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza Miasta S. z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania K. K., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta S. z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] o odmowie przyznania dodatku z tytułu urodzenia dziecka. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: K. K. wniosła w dniu [..] czerwca 2010 r. do Burmistrza Miasta S. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatku z tytułu urodzenia dziecka. Zasiłek rodzinny został przyznany decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...]. Natomiast dodatek z tytułu urodzenia dziecka nie został przyznany z tego względu, że wniosek został złożony po ukończeniu przez syna wnioskodawczyni A. K. pierwszego roku życia. Jak bowiem wynika z dokumentów A. K. urodził się w dniu [..] marca 2009 r. Organ wskazał, że nowelizacja ustawy o świadczeniach rodzinnych wprowadzona ustawą z dnia 5 marca 2010 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 50, poz. 301) nie wprowadziła żadnego odstępstwa od zasady określonej w art. 26 ust. 5, tj. obowiązku zachowania 12 miesięcznego terminu do złożenia wniosku, czyli do ukończenia przez dziecko pierwszego roku życia. K. K. wniosła odwołanie od decyzji Burmistrza Miasta S. z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] o odmowie przyznania dodatku z tytułu urodzenia dziecka, w którym wskazała, że nowelizacja ustawy o świadczeniach rodzinnych upoważnia ją do ubiegania się o dodatek z tytułu urodzenia dziecka mimo ukończenia przez nie 1 roku życia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję o odmowie przyznania dodatku z tytułu urodzenia dziecka. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że przepisy znowelizowanej ustawy o świadczeniach rodzinnych dotyczą sytuacji rodzica, który otrzymał decyzję o odmowie przyznania prawa do wymienionych świadczeń z powodu niespełniania warunku pozostawania matki dziecka pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży, wydaną pomiędzy dniem 1 listopada 2009 r. a dniem 30 marca 2010 r. Nadto dotyczy rodzica, którego wniosek o wypłatę świadczeń złożony w okresie od dnia 1 lipca 2009 r. do dnia 30 marca 2010 r. został pozostawiony bez rozpatrzenia z powodu braku odpowiedniego zaświadczenia lekarskiego, jak i rodzica dziecka urodzonego po 31 października 2008 r., który z uwagi na niezłożenie wniosku nie otrzymał ww. świadczeń do dnia wejścia w życie przepisów przejściowych. Możliwość ta dotyczy jedynie dzieci urodzonych po 31 października 2008 r., gdyż tylko na nie świadczenia z tytułu urodzenia dziecka mogły nie przysługiwać z powodu braku zaświadczenia o pozostawaniu matki dziecka pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży. W ocenie Kolegium, żadnego z powyżej wskazanych warunków wnioskodawczyni nie spełnia. K. K. wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie zgadzając się z interpretacją przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych dokonaną przez organy orzekające w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Decyzja w sprawie odmowy przyznania dodatku z tytułu urodzenia dziecka została wydana na podstawie art. 9 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.). Zgodnie z tymi przepisami dodatek z tytułu urodzenia dziecka przysługuje matce lub ojcu albo opiekunowi prawnemu dziecka. Dodatek przysługuje jednorazowo, w wysokości 1.000,00 zł. Dodatek przysługuje, jeżeli kobieta pozostawała pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu. Pozostawanie pod opieką medyczną potwierdza się zaświadczeniem lekarskim lub zaświadczeniem wystawionym przez położną. Zgodnie z art. 26 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych wniosek o dodatek, o którym mowa w art. 9 składa się do ukończenia przez dziecko pierwszego roku życia. Pierwotnie ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255) nie zawierała regulacji warunkującej otrzymanie dodatku z tytułu urodzenia dziecka od pozostawania kobiety w ciąży pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży. Zmiana w tym zakresie nastąpiła ustawą z dnia 6 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 237, poz. 1654 – art. 7), która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2009 r. W art. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych zostały dodane m. in. ust. 6 i 7 w brzmieniu: Ust. 6. Dodatek, o którym mowa w ust. 1, przysługuje, jeżeli kobieta pozostawała pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu. Ust. 7 Pozostawanie pod opieką medyczną potwierdza się zaświadczeniem lekarskim." W przepisach przejściowych tej ustawy przewidziano, że obowiązek potwierdzenia opieki medycznej nad kobietą w ciąży, o którym mowa w art. 9 i 15b ustawy zmienianej w art. 7, stosuje się od dnia 1 listopada 2009 r. Ustawa o świadczeniach rodzinnych została kolejno zmieniona ustawą z dnia 5 marca 2010 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 50, poz. 301). Ustawa nowelizująca weszła w życie z dniem ogłoszenia, czyli w dniu 31 marca 2010 r. Zmiana ustawy o świadczeniach rodzinnych polegała na wprowadzeniu możliwości potwierdzania przez kobietę pozostawania pod opieką medyczną nie tylko zaświadczeniem lekarskim, ale także zaświadczeniem wystawianym przez położną. Ponadto ustawa wskazywała, zgodnie z art. 3, iż dodatek z tytułu urodzenia dziecka lub jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia dziecka, o których mowa w art. 9 ust. 1 i art. 15 b ust. 1 ustawy, o której mowa w art. 1, do dnia 31 grudnia 2011 r. przysługują po przedstawieniu zaświadczenia lekarskiego lub zaświadczenia wystawionego przez położną, potwierdzającego co najmniej jedno badanie kobiety w okresie ciąży przez lekarza ginekologa lub położną. Zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy matka lub ojciec dziecka, którzy przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nie otrzymali dodatku z tytułu urodzenia dziecka lub jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka, o których mowa w art. 9 ust. 1 i art. 15b ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych mają prawo złożenia wniosku o wypłatę tych świadczeń na zasadach określonych w przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych, z zastrzeżeniem art. 3 niniejszej ustawy. W myśl art. 4 ust. 2 powyższej ustawy zmieniającej matka lub ojciec dziecka, którym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy z powodu braku zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego pozostawanie kobiety pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu odmówiono wypłaty dodatku z tytułu urodzenia dziecka lub jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka, o których mowa w art. 9 ust. 1 i art. 15b ust. 1 ustawy, o której mowa w art. 1, albo pozostawiono bez rozpatrzenia wniosek o dokonanie wypłaty tych świadczeń, mają prawo ponownego złożenia wniosku o wypłatę tych świadczeń na zasadach określonych w przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych, z zastrzeżeniem art. 3 niniejszej ustawy. Zgodnie z przepisem art. 4 ust. 3 ustawy zmieniającej wnioski, o których mowa w ust. 1 i 2, składa się w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. W ocenie Sądu ten ostatni przepis formułujący termin do wniesienia wniosku o przyznanie dodatku z tytułu urodzenia dziecka wprowadza odstępstwo od zasady określonej w art. 26 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, który wskazuje, że wniosek o dodatek składa się do ukończenia przez dziecko pierwszego roku życia. Oba przepisy dotyczą w istocie terminu do złożenia wniosku o przyznanie przedmiotowego świadczenia i zostały sformułowane poprzez określenie: "wniosek składa się...". Przy czym jako termin końcowy w powyższych przepisach zostały wskazane inne zdarzenia. Prowadzi to do wniosku, że przepis art. 26 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. zawiera regulację ogólną co do terminu składania wniosku o przyznanie dodatku z tytułu urodzenia dziecka. Przepis art. 4 ust. 3 ustawy zmieniającej zaś stanowi regulację szczególną obowiązującą czasowo i dotyczącą tych rodziców, którzy przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej (tj. przed dniem 31 marca 2010 r.) nie otrzymali przedmiotowego świadczenia oraz tych, którym odmówiono wypłaty świadczenia bądź pozostawiono ich wniosek bez rozpoznania z powodu braku zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego pozostawanie kobiety pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży. W ocenie Sądu, błędne jest stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. wskazujące, że prawo złożenia wniosku o wypłatę dodatku z tytułu urodzenia dziecka nawet po ukończeniu przez dziecko pierwszego roku życia, przysługuje wyłącznie tym osobom, które nie otrzymały przedmiotowego dodatku z powodu niespełnienia zawieszonego wymogu – braku zaświadczenia lekarskiego. Zauważyć należy, że art. 4 ustawy z dnia 5 marca 2010 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych odnosi się do dwóch grup osób: rodziców, którzy przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej nie otrzymali przedmiotowego dodatku (ust. 1) i rodziców, którym przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej odmówiono wypłaty dodatku z powodu barku zaświadczenia lekarskiego (ust. 2). Przepis ust. 1 nie formułuje dodatkowych warunków wymagających wcześniejszego złożenia wniosku. Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy, uznać należy, że skoro skarżąca złożyła wniosek o przyznanie dodatku z tytułu urodzenia dziecka w dniu [..] czerwca 2010 r., to zachowała termin do złożenia wniosku, określony w art. 4 ust. 3 ustawy nowelizującej. Termin ten bowiem upłynął dopiero w dniu 30 września 2010 r. Z akt sprawy ponadto nie wynika, aby skarżąca albo ojciec A. K. otrzymali przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej z dnia 5 marca 2010 r. dodatek z tytułu urodzenia dziecka. Do wniosku o przyznanie świadczenia zostało załączone też zaświadczenie lekarskie z dnia [...] czerwca 2010 r. o pozostawaniu w okresie ciąży pod opieką lekarską. Powyższe oznacza, że decyzje odmawiające skarżącej przyznania dodatku z tytułu urodzenia dziecka naruszają prawo materialne. Ponownie rozpoznając sprawę, organy uwzględnią ocenę prawną wyrażoną w niniejszym orzeczeniu. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.