I SA/Wa 205/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis WSA Iwona Maciejuk Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2013 r. sprawy ze skargi Spółdzielni [...] w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia oddala skargę. I SA/Wa 205/13 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z [...] grudnia 2012 r. nr [...], utrzymało w mocy własną decyzję z [...] października 2012 r. nr [...], którą stwierdzono nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z [...] września 1953 r. nr [...] odmawiającego przyznania M. z M.O. prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] róg [...] nr hip. [...]. Z ustaleń organu nadzoru wynika, że przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. Na podstawie zaświadczenia z [...] czerwca 1948 r. wydanego przez Sąd Grodzki w W. nieruchomość ta stanowiła własność M. z M.O.. Na podstawie planu zabudowania W. opracowanego przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu [...] sierpnia 1931 r. teren niniejszy nieruchomości winien zostać zabudowany w sposób zwarty, budynkami do 5 kondygnacji, o powierzchni zabudowy 70 %. W dniu 15 czerwca 1948 r. dawna właścicielka złożyła wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości. W dniu [...] września 1953 r. Prezydium Rady Narodowej W. odmówiło przyznania prawa własności czasowej powołując się na postanowienia opracowywanego planu. W dniu 22 lipca 2009 r. Z.P. i M.O. - spadkobierczynie dawnej właścicielki, złożyły wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego z [...] września 1953 r. Dawna nieruchomość dekretowa wchodzi obecnie w skład dwóch działek: nr [...] – stanowiącą pas drogowy drogi gminnej i stanowi własność W., nr [...]– stanowiącą własność W., której użytkownikiem wieczystym jest m. in. Spółdzielnia [...] z siedzibą w W.. Użytkowanie wieczyste zostało ustanowione na rzecz poprzednika prawnego Spółdzielni [...] decyzją z [...] kwietnia 1964 r. nr [...], na podstawie której strony zawarły umowę ustanowienia użytkowania wieczystego w dniu [...] maja 1964 r. nr [...]. Organ nadzoru przytoczył treść art. 7 ust. 2 dekretu z 26.10.1945 r. i stwierdził, że z treści powołanego przepisu wynika, iż jedyną przesłanką upoważniającą organ administracji do odmowy przyznania prawa własności czasowej był brak możliwości pogodzenia korzystania z gruntu nieruchomości przez dotychczasowego właściciela z przeznaczeniem gruntu według planu zagospodarowania przestrzennego. Stosowanie innych negatywnych przesłanek uwzględnienia wniosku złożonego w terminie nie znajduje podstaw prawnych w przepisach dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, które stanowią samodzielną podstawę prawną do rozstrzygania wniosków byłych właścicieli złożonych w trybie art. 7 tego dekretu. W dniu wydania badanego orzeczenia administracyjnego obowiązywał Plan Ogólny Zabudowy zatwierdzony przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu [...] sierpnia 1931 r., zatem to postanowienia tego planu winny stanowić podstawę do rozstrzygnięcia złożonego wniosku. Natomiast w zakwestionowanej decyzji zawarto jedynie postanowienia natury ogólnej – po pierwsze nie wyjaśniające dlaczego sposób zabudowy nie daje się pogodzić z przyznaniem prawa własności czasowej dotychczasowej właścicielce nieruchomości, po drugie nie odwołujące się do obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, lecz jedynie planu opracowywanego. Niniejsze nie może zatem stanowić przesłanki uzasadniające odmowę przyznania prawa własności czasowej. W świetle dotychczasowych rozważań odmowa przyznania prawa własności czasowej przedmiotowej nieruchomości z powołaniem się na okoliczność nie wynikającą z postanowień obowiązującego planu zabudowania jako jedyna podstawę takiej odmowy pozostaje w sprzeczności z dyspozycją art. 7 ust. 2 dekretu. Przytoczone wyżej okoliczności pozwalają na uznanie, że zakwestionowane orzeczenie administracyjne zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wobec czego należało stwierdzić jej nieważność. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego Spółdzielnia [...] zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: - art. 7 i 77 kpa poprzez brak właściwego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego - art. 156 § 1 pkt 2 kpa polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że sam brak precyzyjnego odwołania się w treści decyzji do zapisów planu zagospodarowania przestrzennego stanowi rażące naruszenie prawa będące podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji. Biorąc pod uwagę powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. W kontrolowanym w postępowaniu nadzorczym o stwierdzenie nieważności decyzji zakończonym zaskarżoną decyzją, orzeczeniu Prezydium Rady Narodowej W. z [...] września 1953 r. odmówiono dawnej właścicielce nieruchomości dekretowej przyznanie prawa własności czasowej powołując się na postanowienia opracowywanego planu. Dekret z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na terenie m. st. Warszawy w art. 7 ust. 2 jasno sformułował przesłanki, które muszą zaistnieć by organ mógł odmówić przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...]. Stosownie do treści powołanego przepisu odmowa przyznania byłemu właścicielowi własności czasowej była dopuszczalna tylko wówczas, gdy organ orzekający w sprawie przyznania tego prawa jednoznacznie ustalił przeznaczenie gruntu na podstawie obowiązującego planu zabudowy i jednocześnie stwierdził, że korzystanie z gruntu przez byłego właściciela nie da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu wynikającym z tego planu. Odmowa przyznania własności czasowej bez dokonania tych ustaleń musi być traktowana jako rażąco naruszające prawo i orzeczenie zawierające takie rozstrzygnięcie powinno być ocenione jako dotknięte wadą wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa ( np. wyrok NSA z 11.10.2006 r. sygn. akt I OSK 1322/05). Decydującym zatem o rozpatrzeniu wniosku dekretowego jest zawsze plan obowiązujący w dacie wydania orzeczenia na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu. W rozpoznawanej sprawie wynika z niekwestionowanych przez strony ustaleń organu nadzoru, że w dacie wydania kontrolowanego orzeczenia z [...] września 1953 r. obowiązywał Plan Ogólny Zabudowy zatwierdzony przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu [...] sierpnia 1931 r. zatem zgodnie z postanowieniami tego planu organ dekretowy winien był rozstrzygnąć o żądaniu zgłoszonym we wniosku dekretowym z 15 czerwca 1948 r. Natomiast organ swoje rozstrzygnięcie w tym zakresie oparł na opracowywanym planie co wprost wynika z treści uzasadnienia tego orzeczenia, w którym organ stwierdza, że "(...) Zgodnie z z opracowyw. planem teren nieruchomości [...] przy ul. [...] ([...]) jest przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową w nowej linii zabudowy". W aktach własnościowych orzeczenie to jest poprzedzone pismem Prezydium Rady Narodowej w W. [...] Urząd Budownictwa Oddział Planu Miasta z 31 sierpnia 1953 r., w którym udzielono odpowiedzi, że wg opracowywanego planu zagospodarowania przestrzennego teren położony przy ul. [...] przeznaczony jest pod zabudowę mieszkaniową w nowej linii zabudowy. Realizacja po roku 1955. Nie ulega więc wątpliwości, że organ dekretowy oparł się wyłącznie na przeznaczeniu przedmiotowej nieruchomości przewidzianym w opracowywanym planie zagospodarowania przestrzennego wskazanym w powołanym piśmie z 31 sierpnia 1953 r. Orzecznictwo wypowiada się w zasadzie jednolicie, że za przyczynę odmowy przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] nie można uznać ustaleń opracowywanego planu zagospodarowania przestrzennego. Plan opracowywany nie jest planem zagospodarowania przestrzennego, lecz jedynie projektem takiego planu. Przepis art. 7 dekretu dopuszczał możliwość wydania decyzji odmownej, gdy korzystanie z gruntu pozostawałoby w sprzeczności z planem zabudowania, a nie z jego projektem. Niewyjaśnienie zatem, tak jak w rozpoznawanej sprawie, jakie przeznaczenie miała nieruchomość w planie i oparcie się w tym względzie na planie zagospodarowania przestrzennego będącego dopiero w opracowywaniu, rażąco narusza przepis art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. Takie stanowisko przedstawił NSA m. in. w wyrokach: z 25.05.2011 r. sygn. akt I OSK1096/10, z 21.12. 1999 r. IV SA 1082/99, z 10.03 2003 r. sygn. akt I SA 2062/01 oraz WSA w Warszawie m.in. w wyrokach: z 15.07.2005 r. sygn. akt I SA 2483/03, z 26.08.2005 r. sygn. akt I SA/Wa 137/05, z 27.05.2010 r. sygn. akt I SA/Wa 97/10, z 28.01.2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1443/09. Rażące naruszenie art. 7 ust. 2 dekretu stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Stwierdzenie więc zaskarżoną decyzją nieważności orzeczenia administracyjnego z [...] września 1953 r., które jest dotknięte wskazaną wyżej wadą nieważności stanowi o zgodności z prawem takiej decyzji. Zarzuty skargi naruszenie art. 7 i 77 kpa oraz art. 156 par 1 pkt 2 kpa nie znajdują więc potwierdzenia. Nie ma racji skarżąca zarzucając nieprzeprowadzenie przez organ nadzoru jakichkolwiek ustaleń co do sprzeczności sposobu wykorzystania nieruchomości z Planem Ogólnym Zabudowy z [...].08.1931 r. gdyż organ nadzoru na gruncie rozpoznawanej sprawy takiego obowiązku nie miał. Organ dekretowy bowiem nie wskazał w kontrolowanym orzeczeniu dokładnych danych planu zagospodarowania przestrzennego lecz w ogóle nie odniósł się do planu obowiązującego i rozstrzygnięcie swoje oparł na ustaleniach opracowywanego planu zagospodarowania przestrzennego. Nie zachodzi więc tu sytuacja o jakiej mowa jest w powołanym w skardze wyroku WSA w Warszawie z 25.05.2007 r. sygn. akt I SA/Wa 162/07. Wbrew stanowisku skarżącego w sprawie nie występuje negatywna przesłanka określona w art. 156 § 2 kpa jaką są nieodwracalne skutki prawne kontrolowanej w postępowaniu nadzorczym decyzji. Wynika z materiału dokumentacyjnego, że użytkowanie wieczyste do nieruchomości objętej kontrolowaną decyzją zostało ustanowione na rzecz poprzednika prawnego skarżącej decyzją z [...] kwietnia 1964 r. nr [...]. Skutkiem tej decyzji jest umowa ustanowienia użytkowania wieczystego zawarta w dniu [...] maja 1964 r. w formie aktu notarialnego [...]. Tak więc umowa ta nie jest skutkiem prawnym orzeczenia dekretowego z [...] września 1953 r. lecz decyzji z [...] kwietnia 1964 r. co nie stanowi przeszkody do stwierdzenia nieważności orzeczenia dekretowego o jakiej stanowi art. 156 § 2 kpa. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.