I SA/Wa 206/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Gdesz Sędziowie WSA Jolanta Dargas WSA Anna Wesołowska (spr.) Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2015 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargę Decyzją z dnia [...] wydaną po rozpatrzeniu odwołania K. P. (Skarżąca) od decyzji Wojewody [...] (Wojewoda) z dnia [...] stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999r. przez Powiat [...] prawa własności nieruchomości położonej w miejscowości [...] gmina [....] oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, Minister Infrastruktury i Rozwoju (Minister) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzja ta wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wojewoda, działając na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm., dalej "ustawa"), decyzją z dnia [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999r. przez Powiat [...] prawa własności nieruchomości położonej w miejscowości [...] gmina [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha. Minister Transportu i Budownictwa, po rozpatrzeniu odwołania Skarżącej, decyzją z dnia [...] uchylił decyzję Wojewody z dnia [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji wskazując w uzasadnieniu że Wojewoda prowadząc postępowanie nie ustalił w sposób prawidłowy wszystkich stron postępowania, Podniesiono ponadto, iż z akt sprawy nie wynika, jaki był stan faktyczny przedmiotowej nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpatrzeniu skargi Skarżące wyrokiem z dnia 19 grudnia 2012r. sygn. akt I SA/Wa 1144/12 oddalił skargę. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Wojewoda decyzją z dnia [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999r. przez Powiat [...] prawa własności nieruchomości położonej w miejscowości [...] gmina [...] oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła Skarżąca podnosząc, iż art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. nie powinien mieć w niniejszej sprawie zastosowania z uwagi na zawartą ugodę w kwestii zezwolenia na dysponowanie ww. gruntem na cele budowlane - budowy przed 1999r. drogi wojewódzkiej nr [...]. Zarzucono nadto stwierdzenie nieprawdy i mało wnikliwą analizę dokumentów. Opisaną na wstępie decyzją Minister utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy uzależnione jest zatem od łącznego spełnienia w dniu 31 grudnia 1998 r. następujących przesłanek: zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, pozostawania nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego, braku przysługiwania prawa własności nieruchomości Skarbowi Państwa lub jednostkom samorządu terytorialnego. Organ wyjaśnił, że przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. ma charakter wywłaszczeniowy i dotyczy sytuacji, gdy w dniu 31 grudnia 1998r. prawo własności było uregulowane na rzecz innych podmiotów prawnych niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, przy istnieniu publicznego władztwa nad nieruchomością. Stosując ten przepis organ bada wyłącznie spełnienie przesłanek w nim wymienionych na dzień 31 grudnia 1998r. Ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji wynika, iż w dniu 31 grudnia 1998r. działka nr [...] z której następnie wydzielono działkę nr [...] stanowiła współwłasność Skarżącej i G. A. Na mocy umowy darowizny z dnia [...] Rep. [...], przedmiotowa nieruchomość stała się własnością Skarżącej. Organ uznał zatem, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998r. nie stanowiła własności Skarbu Państwa, ani jednostki samorządu terytorialnego. Następnie Minister wyjaśnił, że na podstawie rozporządzenia Ministra Komunikacji z dnia 5 maja 1986r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich (Dz. U. z 1986r. Nr 24, poz. 117), droga nr [...] (obecnie [...]) relacji [...] została zaliczona do kategorii dróg publicznych - wojewódzkich. Droga ta nie została wymieniona w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich ( Dz. U. z 1998 r. Nr 160, poz. 1071), a więc zgodnie z art. 103 ust. 3 w/w ustawy z dnia 13 października 1998 r. stała się drogą powiatową z dniem 1 stycznia 1999 r. Działka nr [...] w dniu 31.12.1998r. znajdowała się w granicy pasa drogowego ww. drogi publicznej, co znajduje potwierdzenie w mapie z projektem podziału nieruchomości przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] pod nr [...] i kopii mapy sytuacyjno - wysokościowej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...], na której zaznaczono kontur zajęcia części działki pod drogę wg stanu na 31 grudnia 1998r. Zajęcie powyższej działki pod drogę publiczną w powyższej dacie potwierdziła również Skarżąca (por. odwołanie z dnia 31 grudnia 1995r., pismo z dnia 14 grudnia 2010r., pismo z dnia 26 maja 2011 r., odwołanie z dnia 20 grudnia 2013r.), która wskazała, iż zajęcie przedmiotowej działki i rozpoczęcie prac związanych z budową drogi nastąpiło już przed wydaniem decyzji Wojewody [...] z dnia [...]. Fakt zajęcia przedmiotowej działki pod drogę wojewódzką przed 1998 r. potwierdza również dokumentacja nadesłana przy piśmie [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] z dnia 9 października 2013 r. dotycząca lokalizacji i budowy drogi wojewódzkiej nr [...] m. in. przez cześć działki nr [...], w tym w szczególności projekt techniczny drogi wojewódzkiej na mapie sytuacyjnej [...]. Minister wskazał, że znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja potwierdza, iż nad powyższą nieruchomością sprawowane było władztwo publicznoprawne. Poświadczenie tego faktu znajduje odzwierciedlenie m.in. w protokole nr [...] odbioru końcowego robót wykonanych w asortymencie remont cząstkowy naw. grysem i emulsją z dnia [...], tabeli elementów robót w asortymencie remont nawierzchni masa mineralno- asfaltowa z dnia [...], stanowiącej załącznik do protokołu odbioru częściowego robót z dnia [...], rachunku uproszczonym z dnia [...]. Biorąc pod uwagę zebrany w sprawie materiał dowodowy należy stwierdzić, że wszystkie przesłanki z art. 73 ustawy z dnia 13.10.1998r. zostały spełnione i w sposób prawidłowy udokumentowane. Odnosząc się zaś do zarzutów podniesionych w odwołaniu Minister wskazał, że kwestia dotrzymania zobowiązań przez wójta gminy, jak również kwestie odszkodowawcze, nie mogą być przedmiotem rozstrzygnięcia w ramach niniejszej sprawy. Wobec zaś spełnienia koniecznych przesłanek z art. 73 ust. 1 ww. ustawy, przejęcie przedmiotowego gruntu na podstawie tego przepisu jest zasadne. W skardze na powyższą decyzję Skarżąca podniosła zarzut naruszenia obowiązującej w dacie zdarzenia Konstytucji PRL z dnia 22 lipca 1952 r, przewidującej zasadę ochrony własności indywidualnej . Wskazała, że z treści decyzji wynika, że w dniu 31 grudnia 1998 r. nie stanowiła ona własności Skarbu Państwa ani jednostki samorządu terytorialnego, a więc pojawia się pytanie jaki przepis ówcześnie obowiązującego prawa pozwalał inwestorowi na wybudowanie drogi na części jej nieruchomości, która była corocznie uprawiana i nie była opuszczona. Skarżąca wskazała, że w razie uznania pisma Wójta, stanowiącego zobowiązanie do naprawienia szkody za ugodę, to jej zatwierdzenie przez Wojewodę [...] stanowiłoby podstawę do uzyskania przez jednostkę samorządu terytorialnego tytułu prawnego. Podkreśliła, że Wojewoda nie uchylił decyzji na budowę drogi, której uchylenie zapowiedział w piśmie z 16 stycznia 1996 r. Końcowo Skarżąca wskazała, że ustawa jest aktem niższego rzędu i nie może unieważnić zapisów Konstytucji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Skarga jest niezasadna i jako taka podlegała oddaleniu. Skarżąca zarówno w toku postępowania administracyjnego jak i w toku postępowania sądowego powoływała się na zaistniałe jej zdaniem nieprawidłowości przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy z zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie drogi wojewódzkiej nr [...], jak również na fakt wniesienia odwołania od decyzji o pozwoleniu na budowę drogi i stanowisko wyrażone wówczas przez Wójta Gminy [...] w piśmie z dnia 2 lutego 1996 r. Postępowanie administracyjne zakończone wydaniem decyzji z dnia [...] toczyło się w trybie art. 73 ust. 1 ustawy. Jak słusznie wskazał organ drugiej instancji, dla zastosowania powyższego przepisu, czyli dla stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności nieruchomości przez Skarb Państwa albo jednostkę samorządu terytorialnego konieczne było ustalenia że nieruchomość ta nie stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, w powyższej dacie zajęta była pod drogę publiczną i pozostawała w tejże dacie we władaniu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Wobec powyższego podnoszone przez Skarżącą okoliczności dotyczące prawidłowości wydania pozwolenia na budowę drogi, czy też decyzji o warunkach zabudowy pozostają bez wpływu na ocenę zgodności z prawem decyzji Ministra z dnia [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...]. W ramach postępowania organ zobowiązany był do ustalenia przywołanych wyżej okoliczności. Okolicznością niesporną jest fakt, że na dzień 31 grudnia 1998 r. prawo własności do przedmiotowej nieruchomości nie przysługiwało ani Skarbowi Państwa ani jednostce samorządu terytorialnego ale Skarżącej i G.A. W tym miejscu podkreślić należy, że art. 73 ust. 1 ustawy znajduje zastosowanie właśnie w sytuacjach, w których prawo własności nie przysługiwało ani Skarbowi Państwa ani jednostce samorządu terytorialnego. Sąd podziela również i przyjmuje za podstawę dokonywania kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ustalenia faktyczne poczynione przez organy obu instancji, z których wynika, że przedmiotowa nieruchomość była zajęta w dniu 31 grudnia 1998 r. pod drogę publiczną jak również, że sprawowane było nad nią władztwo publiczno-prawne. Ustalenia te poczynione zostały na podstawie znajdujących się w aktach dokumentów, w tym również na podstawie twierdzeń samej Skarżącej zawartych w jej pismach przywołanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skarżąca w odwołaniu z dnia 20 grudnia 2013 r. wskazała, że decyzję Wojewody [...] z dnia [...] zaskarżyła z powodu bezprawnego zajęcia części działki, w piśmie z 26 maja 2011 r. wskazywała, że Wójt bezprawnie zagarnął jej mienie już 14 lat temu. W ocenie sądu rozpoznającego sprawę, zarówno z powyższych pism Skarżącej, jak i z pozostałych dokumentów zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego wynika jednoznacznie, że jeszcze przed 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość zajęta została pod drogę publiczną. Sąd podziela również w pełni ustalenia organów co do sprawowania nad powyższą nieruchomością sprawowane było władztwa publicznoprawnego. W konsekwencji uznać należy, że wobec spełnienia przesłanek z art. 73 ust. 1ustawy, organy zobowiązane były do ustalenia nabycia z mocy prawa przez Powiat [...] prawa własności nieruchomości położonej w miejscowości [...] gmina [...] oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, wchodzącej w skład drogi, która z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się drogą powiatową. Skarżąca podnosiła w skardze zarzut niezgodności ustawy z Konstytucją. Ustosunkowując się do powyższego zarzutu wskazać należy, kwestia zgodności art. 73 ustawy z Konstytucją była przedmiotem badania przez Trybunał Konstytucyjny, który w wyrokach z dnia 19 maja 2011 r. K 20/09, 15 września 2009 P 33/07, 28 lutego 2008 r. K 43/07, 20 lipca 2004 r., sygn. SK 11/02, 14 marca 2000 r.,. P 5/99, nie stwierdził, by przepis ten naruszał Konstytucję. Z uwagi na powyższe, uznając że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.