I SA/Wa 208/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj Asesor WSA Mateusz Rogala (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. S. na postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia 17 listopada 2021 r. nr DO3.7611.545.2019.AB Minister Rozwoju i Technologii, działając m.in. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., powoływanej dalej jako k.p.a.), utrzymał w mocy postanowienie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 10 lutego 2021 r. nr DO3.7611.545.2019.OC odmawiające wznowienia postępowania zakończonego decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 28 grudnia 2011 r. nr BOI-3b-786-R-229/11, stwierdzającą nieważność decyzji Ministerstwa Budownictwa z dnia 30 listopada 1949 r. nr L. dz. B/V1-7965/49 oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 25 lipca 1949 r. nr L.dz.WPB/3766/48/U, nieprzyznającego dotychczasowemu właścicielowi prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...]. Wydanie postanowienia nastąpiło w następującym stanie faktycznym i prawnym: D. S. w piśmie z dnia 5 czerwca 2019 r., które wpłynęło do organu w dniu 7 czerwca 2019 r., złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 28 grudnia 2011 r. Wnioskodawca podniósł, że nie brał udziału w postępowaniu zakończonym tą decyzją, która nie została mu doręczona. W toku postępowania Minister Rozwoju, Pracy i Technologii ustalił, że D. S. jest prawdopodobnie następcą prawnym po R.P., właścicielu przeddekretowym nieruchomości [...] położonej przy ul. [...]ozn. nr hip. [...]. Z wniosku V. D. przy udziale D. S. prowadzone jest bowiem postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po G. S. (dziadku wnioskodawcy) oraz po E. S. (matce wnioskodawcy). G. S. jest natomiast spadkobiercą po R. P., zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2016 r. (sygn. akt [...]). Organ uznał zatem, że D. S. jest podmiotem uprawnionym do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Organ stwierdził natomiast, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a. i z tej przyczyny postanowieniem z dnia 10 lutego 2021 r. odmówił wznowienia postępowania. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona zakwestionowała ustalenia organu w zakresie daty, kiedy doszło do skutecznego zapoznania się z decyzją z dnia 28 grudnia 2011 r. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Rozwoju i Technologii postanowieniem z dnia 17 listopada 2021 r. utrzymał w mocy postanowienie z dnia 10 lutego 2021 r. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ podniósł, że zgodnie z art. 148 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w I instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Natomiast termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Dla ustalenia początku biegu tego terminu istotne jest, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie nawet od źródła, z którego pochodzi informacja. Zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym jej na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi tu więc o takie dane jak nazwa organu, który decyzję wydał, oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Jeśli chodzi o tę ostatnią informację, to nie jest konieczne, aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia, wystarczy jeśli posiadała informację, czego dana decyzja dotyczy. Organ zauważył, że wniosek o wznowienie został złożony w dniu 7 czerwca 2019 r. Zatem aby doszło do zachowania terminu, wnioskodawca powinien dowiedzieć się o decyzji z dnia 28 grudnia 2011 r. nie wcześniej niż 5 maja 2019 r. Tymczasem, zdaniem organu, z akt sprawy wynika, że D. S. uzyskał wiedzę o decyzji znacznie wcześniej niż w dniu 5 maja 2019 r. Pełnomocnik skarżącego – adw. A. S. w piśmie z dnia 6 września 2016 r. przedstawiła stanowisko D. S. w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku po G.S. prowadzonej przed Sądem Rejonowym dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie. W treści pisma wprost wskazano na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 28 grudnia 2011 r. nr BOI-3b-786-R-229/11. Następnie D. S. w piśmie z dnia 3 października 2016 r. złożonym w tej sprawie spadkowej poinformował, że adw. A. S. już go nie reprezentuje, a ww. pismo z dnia 6 września 2016 r. zostało mu wysłane przez pełnomocnika w języku polskim, lecz w celu jego zrozumienia wnioskodawca przekazał je do tłumaczenia. W ocenie organu, powyższe świadczy o tym, że wnioskodawca doskonale znał treść pisma z dnia 6 września 2016 r., w którym jego dotychczasowy pełnomocnik opisuje fakt wydania decyzji przez Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 28 grudnia 2011 r., a także wskazuje czego ta decyzja dotyczy. Organ stwierdził ponadto, że załącznikiem do wniosku o stwierdzenie nabycia spadku z dnia 31 lipca 2014 r. oraz zażalenia na postanowienie Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie z dnia 21 sierpnia 2014 r. złożonych przez V. D. była decyzja Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 20 grudnia 2012 r. nr 591/GK/DW/2012, w której uzasadnieniu wskazano, że Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wydał decyzję z dnia 28 grudnia 2011 r. Akta dotyczące nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] zostały przekazane przez Prezydenta m.st. Warszawy w dniu 13 listopada 2015 r. do Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie do sprawy o sygn. akt [...]. W aktach tych znajdowała się decyzja z dnia 28 grudnia 2011 r. W skład akt postępowania prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie wchodzi również poświadczona za zgodność z oryginałem przez starszego sekretarza sądowego teczka ozn. hip. [...], zawierająca decyzję z dnia 28 grudnia 2011 r. Pełnomocnicy wnioskodawcy wielokrotnie zapoznawali się z tymi aktami. Organ zauważył również, że pełnomocnik D. S.- adw. M. R., w zażaleniu z dnia 9 stycznia 2018 r. na postanowienie Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie z dnia 11 grudnia 2017 r. (sygn. akt [...]) wskazała, że w skład masy spadkowej wchodzą przede wszystkim prawa do nieruchomości, w tym nieruchomości przy ul. [...], a zatem należy uznać, że informacje dotyczącej stanu prawnego tej nieruchomości były dla wnioskodawcy, jak i dla jego pełnomocników istotne. Ponadto w dniu 4 maja 2018 r. D. S. zapoznał się z całością akt postępowania prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie sygn. akt [...] i wykonał ich fotokopie. Z tych przyczyn organ uznał, że wniosek D. S. o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu określonego w art. 148 k.p.a. D. S. złożył na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania mogące mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.: 1. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niewskazanie na podstawie jakich dowodów poczynione zostały poszczególne ustalenia faktycznie przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia, brak odniesienia się do zarzutów podnoszonych przez skarżącego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz poczynienie dowolnych ustaleń faktycznych, przejawiających się w szczególności w uznaniu, iż wnioskodawca powziął wiedzę o decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 28 grudnia 2011 r. przed 5 maja 2019 r., podczas gdy wnioskodawca nie mówi i nie czyta w języku polskim, a zatem sam fakt ustalenia, iż przed datą miał on hipotetyczny dostęp do dokumentacji zawierającej odniesienie do decyzji, sporządzonej w języku polskim, nie pozwala na wysnucie wniosku, iż zapoznał się on z jej treścią w stopniu umożliwiającym powzięcie wiedzy, jakiej sprawy dotyczyła decyzja i jakie zapadło w niej rozstrzygnięcie; 2. art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., polegające na oparciu orzeczenia o wybiórczo oceniony materiał dowodowy oraz niedoniesieniu się w żaden sposób do wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, skutkujące błędnym ustaleniem, że skarżący dowiedział się o decyzji z dnia 28 grudnia 2011 r. wcześniej niż 5 maja 2019 r.; 3. art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 86 k.p.a. polegające na niepodjęciu przez organ czynności dowodowych niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, tj. przesłuchania stron postępowania (skarżącego), podczas gdy w sprawie pozostały niewyjaśnione okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, skutkujące błędnym ustaleniem, że skarżący dowiedział się o decyzji z dnia 28 grudnia 2011 r. wcześniej niż 5 maja 2019 r.; 4. art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. polegające na odmowie wznowienia postępowania, podczas gdy wnioskodawca, któremu powinien przysługiwać przymiot strony tego postępowania, nie brał w nim udziału bez swojej winy, a nadto w terminie 1 miesiąca od dnia, w którym dowiedział się o decyzji, złożył wniosek o wznowienie przedmiotowego postępowania; 5. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 149 § 3 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy postanowienia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 10 lutego 2021 r. wydanego w warunkach naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, a także utrzymanego nim w mocy postanowienia z dnia 10 lutego 2021 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Ponadto, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu załączonego do skargi, tj. postanowienia Przewodniczącego Rady Adwokackiej – D. (dossier no. 211/304780) wraz z tłumaczeniem na język polski na okoliczność ustalenia braku powzięcia przez skarżącego wiedzy o wydaniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu przed dniem 5 maja 2019 r. W uzasadnieniu skargi D. S. podniósł, że organ nie podał, na podstawie jakich dowodów poczynił ustalenia w zakresie uchybienia terminu. Skarżący podkreślił, że nie włada językiem polskim i to pełnomocnicy zapoznawali się z aktami sprawy, nie zaś sam skarżący. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 17 listopada 2021 r. utrzymujące w mocy postanowienie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 10 lutego 2021 r. odmawiające wznowienia postępowania z powodu uchybienia terminu do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania. W ocenie Sądu, należy podzielić ocenę organu, że wniosek D. S., złożony w dniu 7 czerwca 2019 r., o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 28 grudnia 2011 r. został wniesiony z uchybieniem terminu. Jak stanowi bowiem art. 148 § 2 w zw. z art. 148 § 1 k.p.a., miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4, tj. w przypadku gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Nie jest przedmiotem sporu w niniejszej sprawie, że D. S. jako podstawę wznowienia postępowania wskazywał art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., podnosząc, że nie brał udziału w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia 28 grudnia 2011 r. Okolicznością wymagającą ustalenia była zatem data, w której wnioskodawca dowiedział się o tej decyzji. Jak słusznie zauważył organ, zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że przez dowiedzenie się o decyzji, w rozumieniu art. 148 § 2 k.p.a., należy rozumieć powzięcie wiedzy o samym fakcie wydania rozstrzygnięcia w sposób umożliwiający złożenie podania o wznowienie. Chodzi więc o takie dane, jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Nie jest natomiast konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji (por. wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 168/18). Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest zatem pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji. Wystarczające jest, aby strona wiedziała, czego dana decyzja dotyczy (por. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. B. Adamiak, J. Borkowski, wydawnictwo C.H. Beck, s. 852-853). Dla zachowania terminu liczy się data faktycznego dowiedzenia się o treści decyzji, która jest okolicznością obiektywną. Zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję w stopniu pozwalającym jej na sformułowanie żądania o wznowienie postępowania (por. wyrok NSA z dnia 18 września 2014 r., sygn. akt II OSK 674/13). Dowiedzenie się nie oznacza precyzyjnego określenia decyzji. Wystarcza wiedza o rozstrzygnięciu zawartym w decyzji (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 528/12). Nie ma zaś żadnego znaczenia fakt, od kogo strona uzyskała powyższe informacje (por. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2020 r. sygn. akt II OSK 2976/19, LEX nr 2825815). W rozpoznawanej sprawie organ wskazywał szereg okoliczności wynikających z akt sprawy, mających potwierdzać, że skarżący wiedział o wydaniu decyzji z dnia 28 grudnia 2011 r. przed dniem 5 maja 2019 r., co implikuje, że wniosek o wznowienie postepowania został złożony po terminie. Zdaniem Sądu, należy zgodzić się ze skarżącym, że z samego faktu, że pełnomocnicy skarżącego zapoznawali się z aktami sprawy spadkowej, w których znajdowała się kopia decyzji z dnia 28 grudnia 2011 r., nie można w sposób jednoznaczny wyciągnąć wniosku, że skarżący faktycznie dowiedział się o treści tej decyzji. Również z tego, że pełnomocnik skarżącego w zażaleniu z dnia 9 stycznia 2018 r. wskazywał, że w skład masy spadkowej wchodzą przede wszystkim prawa do nieruchomości, w tym nieruchomości przy ul. [...], nie można wyprowadzić wniosku, że skarżący wiedział o wydaniu decyzji przed dniem 5 maja 2019 r. Jednak powoływane przez organ, a wynikające z akt sprawy, pozostałe okoliczności, świadczą w ocenie Sądu w sposób niebudzący wątpliwości, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu. W piśmie procesowym z dnia 6 września 2016 r. złożonym w sprawie sygn. akt [...], sporządzonym przez pełnomocnika skarżącego, wskazano wprost w pkt 2.15 na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 28 grudnia 2011 r., opisując również przedmiot tej decyzji. Skarżący w toku postępowania, jak również w złożonym wraz ze skargą wniosku dowodowym, wskazywał na nieprawidłowości w działaniu pełnomocnika, które jego zdaniem świadczą o tym, że nie miał on wiedzy o wydaniu decyzji. Jednak okoliczności związane z brakiem należytej staranności pełnomocnika nie mają wpływu na ustalenie daty, kiedy skarżący dowiedział się o decyzji. W aktach sprawy znajduje się bowiem pismo z dnia 3 października 2016 r. złożone do sprawy spadkowej sygn. akt [...], podpisane osobiście przez skarżącego, w którym poinformował on, że pismo z dnia 6 września 2016 r. zostało mu wysłane przez pełnomocnika w języku polskim, lecz w celu jego zrozumienia wnioskodawca przekazał je do tłumaczenia. Z treści pisma skarżącego z dnia 3 października 2016 r. wynika również, że zapoznał się on ze sporządzonym przez tłumacza przysięgłego tłumaczeniem pisma procesowego z dnia 6 września 2016 r. i dostrzegł w nim błędy i pominięcia. Nie sposób zatem uznać, nawet wziąwszy pod uwagę fakt nieposługiwania się przez skarżącego językiem polskim, aby nie uzyskał przed dniem 3 października 2016 r. wiedzy o wydaniu decyzji z dnia 28 grudnia 2011 r., której przedmiot został opisany w ww. piśmie procesowym z dnia 6 września 2021 r. Ponadto w aktach sprawy znajduje się wniosek skarżącego z dnia 4 maja 2018 r., podpisany przez niego osobiście, o wykonanie fotokopii akt sprawy sygn. akt [...] (k. 1807 akt sądu rejonowego), w którym skarżący zwrócił się o wykonanie fotokopii 9 tomów akt, a po uzyskaniu zgody, takie fotokopie wykonał, co potwierdził własnoręcznym podpisem. Wprawdzie skarżący twierdzi, że nie włada językiem polskim, więc fakt wykonania kopii nie świadczy o uzyskaniu przez niego informacji o decyzji z dnia 28 grudnia 2011 r., jednak, zdaniem Sądu, wyjaśnienia skarżącego budzą wątpliwości. Trudno bowiem przyjąć, by skarżący wykonywał fotokopie 9 tomów akt postępowania w innym celu niż zapoznanie się z ich treścią. W aktach sprawy sygn. akt [...], znajdowała się zarówno decyzja z dnia 28 grudnia 2011 r., jak również inne dokumenty świadczące o wydaniu tej decyzji oraz o jej treści (decyzja Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 20 grudnia 2012 r. nr 591/GK/DW/2012 stanowiąca załącznik do wniosku V. D. z dnia 31 lipca 2014 r. o nabycie praw do spadku). Powyższe okoliczności wynikają ze sporządzonych przez organ kopii poszczególnych kart z akt sprawy sygn. [...]. Zdaniem Sądu, nie można zatem zgodzić się ze skarżącym, że organ nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy w celu ustalenia w sposób niebudzący wątpliwości, kiedy D.S. zapoznał się z decyzją z dnia 28 grudnia 2011 r. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika bowiem niezbicie, że skarżący miał wiedzę o wydaniu ww. decyzji najpóźniej w dniu 3 października 2016 r., kiedy to poinformował sąd, że zapoznał się z tłumaczeniem pisma procesowego z dnia 6 września 2016 r. Nieprawidłowości w czynnościach pełnomocnika procesowego w sprawie cywilnej, na które powołuje się skarżący, nie miały zaś wpływu na przyjęte przez organ ustalenia w zakresie terminu zapoznania się skarżącego z decyzją. Z tej przyczyny wniosek dowodowy skarżącego nie mógł zostać uwzględniony. Skoro w sprawie wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a., należało uznać, że organy prawidłowo odmówiły wznowienia postępowania. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 120 p.p.s.a.