I SA/Wa 2085/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi B. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: 1) przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...], 2) odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wyrokiem z dnia 9 lutego 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B.S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia[...] maja 2014 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Wnioskiem z dnia 7 kwietnia 2015 r. skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną, uzyskującą dochody ze świadczenia przedemerytalnego w wysokości [...] zł (decyzja o waloryzacji świadczenia przedemerytalnego z 26 marca 2015 r., k. 92). W świetle przedstawionego zaświadczenia z dnia 30 maja 2015 r. (k. 91), w okresie od 1 stycznia 2015 r. do 30 marca 2015 r. z tytułu wynagrodzenia za pracę skarżący uzyskiwał średnie dochody w wysokości [...] zł netto. W oświadczeniu o stanie majątkowym wnioskodawca podał, że posiada mieszkanie spółdzielcze własnościowe ([...]m2), nie posiada innego majątku. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał ponadto, że roczny dochód uzyskiwany w jego gospodarstwie domowym ([...] zł) w całości bilansuje się z następującymi wydatkami na utrzymanie: żywność ([...] zł), środki czystości ([...] zł), gaz ([...] zł), leki ([...] zł), energia elektryczna ([...] zł), opłaty w spółdzielni mieszkaniowej ([...] zł), odzież i obuwie ([...] zł), woda i ścieki ([...] zł), telefon stacjonarny, mobilny, Internet, TV ([...] zł), kredyt ([...] zł), inne (np. naprawy – [...] zł), co w skali roku daje kwotę [...] zł. Skarżący powołał się ponadto na liczne problemy zdrowotne żony, uzasadniające konieczność leczenia. Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje zaś wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ocena okoliczności przedstawionych w złożonym wniosku nie uzasadnia przyjęcia, że skarżący spełnia powyżej wskazany warunek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, a zatem, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W odniesieniu do wysokości kosztów sądowych w sprawie, której dotyczy wniosek o prawo pomocy należy bowiem stwierdzić, że koszty te na obecnym etapie postępowania nie są znaczne i nie przekroczą kwoty uiszczonej przez skarżącego w dotychczasowym postępowaniu, tj. 200 zł poniesionej przez stronę tytułem wpisu od skargi. Koszty sądowe ograniczają się bowiem aktualnie do kwoty 100 zł należnej tytułem opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku, zaś potencjalnie obejmą wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł. Skarżący wraz z żoną posiadają stałe źródła dochodu, przynoszące im łączny dochód w wysokości [...] zł, nie ponoszą zaś wydatków na utrzymanie, które mogły zostać uznane za ponadstandardowe, gdyż nawet wydatki na leczenie należy uznać za wydatki zwyczajowo ponoszone w każdym gospodarstwie domowym. Należy zauważyć, że skarżący nie przedstawił dowodów wskazujących na jakiekolwiek obciążenia finansowe związane z leczeniem przewlekle chorej małżonki, zaś kwota [...] zł podana przez stronę w ujęciu rocznym jako poniesiona na wydatki na leki (co daje średnio miesięcznie ok. [...] zł) nie wskazuje na to, aby w tym zakresie gospodarstwo domowe skarżącego było obciążone niewspółmiernie wysoko w porównaniu z przeciętnym dwuosobowym gospodarstwem domowym obejmującym osoby w wieku przedemerytalnym. W tych warunkach brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący nie może na bieżąco korygować swojego budżetu domowego w ten sposób, by ograniczając część wydatków (np. na odzież, obuwie, rachunki telefoniczne) zgromadzić środki niezbędne w celu poniesienia ww. kosztów sądowych. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. W świetle orzecznictwa sądów administracyjnych, również kredyty nie są traktowane priorytetowo w stosunku do obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, albowiem nie można przyjąć, że prywatne zobowiązania finansowe strony mają pierwszeństwo przed zobowiązaniami publicznoprawnymi (por. postanowienie NSA z 13 września 2013 r., II OZ 752/12) W zakresie, w jakim rozpoznawany wniosek zawiera żądanie ustanowienia pełnomocnika z urzędu (adwokata), należało go uznać za uzasadniony. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy należało stwierdzić, że ciężar ekonomiczny ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego, którego udział w sprawie jest warunkiem skutecznego wniesienia środka odwoławczego od wyroku z 9 lutego 2015 r., odniesiony do wysokości środków finansowych, które pozostają do dyspozycji skarżącego oraz jego żony stanowiłby dla gospodarstwa domowego obciążenie prowadzące do uszczerbku w utrzymaniu koniecznym rodziny. Ocena powyższa uwzględnia wysokość uzyskiwanych przez stronę środków, charakter oraz wysokość deklarowanych przez wnioskodawcę stałych wydatków, a także brak oszczędności i jakichkolwiek innych składników majątku, co wskazuje na to, że jedynym źródłem zabezpieczenia bieżących potrzeb finansowych skarżącego pozostają dochody aktualnie uzyskiwane przez skarżącego z tytułu wynagrodzenia za pracę oraz dochody jego żony z tytułu świadczenia przedemerytalnego. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.