I SA/Wa 2091/05

WyrokWSA w Warszawie2006-06-29

Skład orzekający: Jolanta Rudnicka, Maria Tarnowska, Mirosław Gdesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy gmina może domagać się przekazania na własność działki nr [...] w trybie art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, jeśli na działce znajduje się jednorodzinny budynek mieszkalny i zakład, a gmina jedynie zamierza powiększyć zasób mieszkaniowy?
Ratio decidendi
Gminie może być przekazane mienie ogólnonarodowe (państwowe) tylko wtedy, gdy jest ono aktualnie i bezpośrednio związane z realizacją jej zadań, a nie mienie, które ma jedynie pośredni wpływ lub jest przeznaczone na cele przyszłe. W przypadku działki nr [...], na której znajduje się jednorodzinny budynek mieszkalny i zakład, a gmina jedynie zamierza powiększyć zasób mieszkaniowy, nie można uznać, że mienie to służy bezpośrednio realizacji aktualnych zadań gminy. Dlatego odmowa przekazania tej działki była prawidłowa.
Stan faktyczny
Gmina wystąpiła o przekazanie na jej rzecz dwóch działek w trybie art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Wojewoda odmówił przekazania obu działek, argumentując, że nie są one związane z realizacją zadań własnych gminy. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uchyliła decyzję Wojewody w części dotyczącej działki nr [...], uznając ją za drogę gminną i tym samym związaną z zadaniami własnymi gminy, ale utrzymała w mocy odmowę przekazania działki nr [...]. Gmina zaskarżyła decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej w części dotyczącej odmowy przekazania działki nr [...].
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rudnicka Sędziowie asesor WSA Maria Tarnowska asesor WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant referendarz sądowy Aneta Trochim - Tuchorska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] września 2005 r., nr [...] w przedmiocie odmowy komunalizacji oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2005 r. nr [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta B., uchyliła decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] o odmowie przekazania Miastu B. prawa własności zabudowanej nieruchomości położonej w B. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działki nr [...] i [...] (obręb [...]), uregulowanej w księdze wieczystej nr [...] w części odmawiającej przekazania miastu B. działki nr [...] i orzekła o przekazaniu tej działki na rzecz gminy (pkt 1 decyzji), natomiast utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] w zakresie dotyczącym odmowy przekazania Miastu B. działki nr [...]. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie prawnym: Wnioskiem z dnia [...] maja 2005 r. Prezydent Miasta B. wystąpił do Wojewody [...] o przekazanie na rzecz Miasta B. działki nr [...] oraz nr [...] w trybie art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.). Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] odmówił przekazania na rzecz gminy przedmiotowych nieruchomości. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w trybie art. 5 ust. 4 powołanej ustawy z dnia 10 maja 1990 r. może być przekazane gminie na jej wniosek mienie ogólnonarodowe (państwowe) inne niż wymienione w art. 5 ust 1 - 3 tej ustawy, jeżeli jest ono związane z realizacją jej zadań. A zatem pozytywną przesłanką umożliwiającą przekazanie mienia ogólnonarodowego na własność gminie jest związanie tego mienia z realizacją zadań własnych gminy. Natomiast w księdze wieczystej Kw nr [...] jako właściciel nieruchomości wpisany jest Skarb Państwa Zjednoczone Zakłady [...] - Przedsiębiorstwo Państwowe z siedzibą w B. Taki zapis w księdze wieczystej wskazuje, że mienie to podlega uwłaszczeniu stosownie do treści art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. co wyklucza zastosowanie w odniesieniu do tej nieruchomości art. 5 ust. 4 powołanej ustawy z dnia 10 maja 1990 r., ponieważ mienie to wskutek uwłaszczenia traci charakter mienia ogólnonarodowego. Dlatego też zdaniem organu brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku gminy. Po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta B. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [..] września 2005 r. uchyliła decyzję o odmowie przekazania miastu B. prawa własności zabudowanej nieruchomości położonej w B. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działki nr [...] i w tej części orzekła o przekazaniu tej działki na rzecz gminy (pkt 1 decyzji), natomiast utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] w zakresie dotyczącym odmowy przekazania miastu B. działki nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że wprawdzie Wojewoda rozstrzygnął w kwestionowanej decyzji łącznie o dwóch działkach uregulowanych w księdze wieczystej Kw nr [...], to jednak każda z nich podlega odmiennym regulacjom ustawowym. Pierwsza z działek tj. działka nr [...] stanowi bowiem część ulicy [...] - stanowiącej drogę gminną w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086 ze zm.). Sprawy z zakresu budowy, modernizacji i utrzymania dróg gminnych należą do zadań własnych każdej gminy (art. 19 ust. 1 - 2 ustawy o drogach publicznych). W związku z tym prawo własności do tej działki jako związanej z realizacją aktualnych zadań własnych miasta B. podlegało przekazaniu na rzecz tej gminy w trybie art. 5 ust. 4 powołanej ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Odrębnie natomiast, zdaniem organu, należy ocenić sytuację prawną drugiej z działek tj. działki nr [...]. Nieuzasadnione jest w tym przypadku odwoływanie się przez gminę do treści art. 7 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591), ponieważ przepis ten dotyczy "gminnego budownictwa mieszkaniowego", ponieważ gmina w żaden sposób nie udowodniła, aby chociaż część działki [...] służyła do realizowania zadań z zakresu gminnego budownictwa mieszkaniowego. Samo administrowanie nieruchomością w tym jednorodzinnym budynkiem mieszkalnym, znajdującym się na przedmiotowej działce nie daje podstaw do przekazania tej działki gminie. Również przeznaczenie nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na określone cele, nie daje podstawy do przekazania prawa własności gminie w trybie art. 5 ust. 4 powołanej ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Dlatego też odmowa przekazania działki nr [...] jest prawidłowa. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi Gminy [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w części dotyczącej odmowy przekazania działki nr [...] (pkt 2 decyzji) strona zarzuciła jej naruszenie prawa materialnego, przez błędną wykładnię art. 5 ust. 4 powołanej ustawy z dnia 10 maja 1990 r. oraz art. 7 i 77 Kpa. Zdaniem strony skarżącej organ odwoławczy nie uwzględnił, że do zadań własnych gminy należy tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkańców wspólnoty samorządowej, co wynika z art. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 71, poz. 733 ze zm.). Zwiększenie mieszkaniowego zasobu gminy i właściwe nim gospodarowanie mieści się w dyspozycji tego przepisu. Ponadto organ odwoławczy nie uwzględnił kwestii niezgodności wpisu w księdze wieczystej Kw nr [...] z rzeczywistym stanem prawnym. W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie. Organ odwoławczy podtrzymywał wcześniej prezentowane stanowisko w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto organ stwierdził, że lokale w jednorodzinnym budynku znajdowały się w dniu składania wniosku w gminnym zasobie mieszkaniowym. Natomiast usuwanie niezgodności wpisów w księgach wieczystych nie należy do właściwości organów administracji lecz do właściwego miejscowo sądu powszechnego, dlatego zarzut nieuwzględnienia niezgodności wpisu w księdze wieczystej jest również bezzasadny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Na wstępie należy wskazać, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził, iż przy jej wydawaniu nie doszło do naruszenia przepisów prawa. Podstawę materialnoprawną do orzekania w niniejszej sprawie stanowi art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownika samorządowych, zgodnie z którego treścią - gminie, na jej wniosek, może być przekazane mienie ogólnonarodowe (państwowe) inne niż wymienione w art. 1 - 3, jeżeli jest ono związane z realizacją jej zadań. Przy czym zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie cytowanego przepisu gminie może być zatem przekazane tylko takie mienie ogólnonarodowe (państwowe), które jest aktualnie i bezpośrednio związane z realizacją jej zadań, a nie mienie mające pośredni wpływ na realizację tych zadań lub użyte na ten cel w bliżej nieokreślonej przyszłości. Inaczej mówiąc, przepis ten dotyczy mienia ogólnonarodowego (państwowego) bezpośrednio związanego z realizacją zadań gminy, to znaczy ściśle określonych, a nie pozostających wprawdzie w sferze działań gminy, lecz których realizacja jest jedynie w orbicie jej zamierzeń (planów) bliżej nie sprecyzowanych zarówno co do czasu, jak i możliwości urzeczywistnienia. Odnosząc ten stan prawny do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy należy dojść do wniosku, że w odniesieniu do działki nr [...] Miasto B. nie spełnia przesłane określonych w cyt. przepisie art. 5 ust. 4 powołanej ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Niespornym bowiem jest, że na działce nr [...] usytuowany jest jednorodzinny [...] budynek mieszkalny oraz zakład [...]. Przy czym nie wykazano, aby mienie to służyło bezpośrednio realizacji aktualnie i bezpośrednio zadań gminy. W ramach tej przesłanki w żadnej mierze nie może mieścić się bowiem zamiar powiększenia mieszkaniowego zasobu gminy czy tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej. Cele wskazane przez skarżącego mają bowiem charakter abstrakcyjny i obecnie nie służą realizacji przez gminę konkretnego zadania. W tym kontekście nie ma również znaczenia wykonywanie zarządu przedmiotową nieruchomością przez Administrację [...] w B. Organy administracji prawidłowo oceniły brak wystąpienia okoliczności wskazujących na realizację tego przepisu. Natomiast w odniesieniu do działki nr [...] prawidłowo Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uznała, iż spełniona została przesłanka do przekazania nieruchomości na rzecz gminy. Powyższe wskazuje, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W tej sytuacji skarga nie mogła być uwzględniana i dlatego, na mocy art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało ją oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło