I SA/Wa 2100/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Siegień sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) asesor WSA Joanna Skiba Protokolant Joanna Grzyb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2007 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa i nakazuje wypłacić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. W., prowadzącego Kancelarię Adwokatów i Radców Pranych w W. przy ulicy [...], kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22 (dwadzieścia dwa) procent podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. I SA/Wa 2100/06 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] października 2006r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania J. G. od decyzji nr [...] z dnia [...] września ( omyłkowo określonej jako decyzja z dnia [...] października) 2002r. Burmistrza Miasta Z. orzekającej o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania oraz przekazania nieruchomości zamiennej za grunt zajęty pod ulice [...], pochodzący z nieruchomości KW [...], położonej w Z. przy ul. [...] - utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Z ustaleń organu wynika, że decyzją, nr [...] z dnia [...] września 2002 r. Burmistrz Miasta Z. orzekł na podstawie art. 105 § 1 kpa o umorzeniu prowadzonego na wniosek J. G. z dnia 9 listopada 1995r. postępowania w sprawie odszkodowania za zajętą pod budowę ul. [...] część gruntu z nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...], płożonej w Z. przy ul. [...]. Wydając decyzję nr [...] w dniu [...] września 2002 r. orzekającą o umorzeniu wszczętego na wniosek J. G. postępowania w sprawie odszkodowania za wymienioną część gruntu Burmistrz Miasta Z. wziął uwagę art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr. 133, poz. 872). Stosownie do tego przepisu nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Odszkodowanie w odniesieniu do dróg będących w dniu 31 grudnia 1998 r. drogami gminnymi wypłaca gmina, w odniesieniu zaś do ,pozostałych dróg Skarb Państwa. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Komunikacji z 17 listopada 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich w województwach; stołecznym warszawskim, jeleniogórskim, radomskim i szczecińskim (Dz. U. Nr. 42, poz. 205 z późno zm.), ulica [...] w Z. posiadała do 31 grudnia 1998 r. kategorię drogi wojewódzkiej. W tej sytuacji, jeżeli przejęta pod budowę tej ulicy przed dniem 1 stycznia 1999 r. przedmiotowa część nieruchomości stała się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością Skarbu postępowanie w sprawie odszkodowania będzie mogło być prowadzone przez Starostę Powiatu W. na wniosek byłego właściciela, złożony do tego Starosty w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie odszkodowawcze wygasa. Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] maja 2003 r., nr [...] , uchylił decyzję Burmistrza Miasta Z., nr [...] z dnia [...] września 2002 r. orzekającą o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania oraz przekazania nieruchomości zamiennej za grunt zajęty pod ul. [...], pochodzący z nieruchomości położonej w Z. przy ul. [...] i umorzył postępowanie pierwszej instancji. Skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2003 r. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. G., wnosząc o jej uchylenie. Skarżący podniósł, że wnioski o odszkodowanie lub przyznanie nieruchomości zamiennej złożył do organu w 1993 r. oraz w 1995 r. i dlatego w sprawie powinny być zastosowane przepisy wówczas obowiązujące, zaś powoływanie się przez organy administracji publicznej na obecnie obowiązujące przepisy jest, w ocenie skarżącego, bezprawiem. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 listopada 2004 r. w sprawie sygn. akt I SA 1301/03, oddalił skargę J. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2003 r. nr [...]. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej wniesionej przez J. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 listopada 2004 r., wyrokiem z dnia 2 grudnia 2005 r. w sprawie sygn. akt I OSK 787/05 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w zaskarżonym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał prawidłowej oceny legalności decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia [...] września 2002 r. umarzającej postępowanie w sprawie odszkodowania za grunt przejęty pod drogę zaliczoną do kategorii dróg wojewódzkich. Jak wynika z akt uprzednio w tej sprawie toczyło się postępowanie administracyjne, w którym wydaną decyzję organu pierwszej instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu [...] lipca 1996 r. uchyliło przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Wobec przewlekłości postępowania, jakiej dopuścił się organ w tej sprawie rozstrzygając ją dopiero po wejściu w życie ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz.872 z późń.zm.), należy uznać, że zasadnie Burmistrz umorzył postępowanie, bowiem w myśl art.73 ust.2 i 4 powołanej ustawy nie był już właściwy w tej sprawie. Zachodziła, więc przesłanka z art. 105 § 1 kpa. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że w myśl art.9 a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami Wojewoda jest organem odwoławczym tylko od decyzji wydanych przez starostę wykonującego zadania z zakresu administracji publicznej w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa oraz w sprawach wywłaszczeń, odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości i zwrotów tych nieruchomości. W przedmiotowej sprawie w pierwszej instancji sprawy nie rozpatrywał starosta. Jeśli decyzję wydał ją burmistrz, to zgodnie z art.17 pkt 1 kpa organem wyższego stopnia, a więc w myśl art.127 par.2 kpa właściwym do rozpatrzenia odwołania, jest samorządowe kolegium odwoławcze. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 marca 2006r. sygn. Akt I S.A./Wa 181/06 stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2003 r., nr [...], wskazując, iż "według art. 127 § 2 k.p.a. organem właściwym do rozpatrzenia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia [...] września 2002r. właściwe było Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. " Wojewódzki Sad Administracyjny podkreślił, iż w rozpatrywanej sprawie w sposób jednoznaczny Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział się, co do zasadności umorzenia postępowania przez Burmistrza Miasta Z. w sprawie odszkodowania za grunt przejęty pod drogę wojewódzką, uznając, że decyzja tego organu z dnia 10 września 2002 r. jest prawidłowa. Podniósł, że zgodnie z art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1998 r. o gospodarce (Dz.U. nr 46, poz.543 ze zm.) organem wyższego stopnia w sprawach określonych w ustawie rozstrzyganych w drodze decyzji przez starostę wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej jest wojewoda. Natomiast, jeśli decyzję wydał burmistrz, jako organ pierwszej instancji, to zgodnie art.17 pkt.1 kpa organem wyższego stopnia jest samorządowe kolegium odwoławcze. Pismem z dnia 29 czerwca 2006r. Wojewoda [...] przekazał wskazany wyżej wyrok opatrzony klauzulą prawomocności do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] października 2006r. nr [...] podniosło, że stosownie do art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawomocne orzeczenie sadu wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Zatem w powyższej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest związane prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2006r. sygn. Akt I S.A./Wa 181/06 i dokonaną w nim oceną prawną sprawy i wskazaniem Kolegium jako organu właściwego do rozpatrzenia odwołania pana J. G. od decyzji nr [...] z dnia [...] września 2002r. Burmistrza Miasta Z. Organ drugiej instancji wskazał, że Burmistrz Miasta Z. ustalił, że ulica [...] jest drogą powiatową, a zatem nie jest organem uprawnionym do rozpatrzenia wniosku J. G. o ustalenie i wypłatę odszkodowania oraz przekazanie nieruchomości zamiennej za grunt przyjęty pod ul. [...] w Z. Ustalił również, iż organem powołanym do rozpoznania tego wniosku jest Starosta Powiatu W. działający w imieniu Skarbu Państwa i tym samym, zaistniały przesłanki do umorzenia na podstawie art. 105 par. 1 k.p.a. postępowania w sprawie. Organ drugiej instancji podniósł, że organ I instancji prawidłowo ustalił, iż nie jest organem właściwym do rozpatrzenia wniosku J. G. i umorzył postępowanie w sprawie. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2006r. nr [...] do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego wniósł J. G. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 190 ustawy prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny może odstąpić od zawartej w orzeczeniu wykładni prawa, jeżeli stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego nie mają zastosowania przepisy wyjaśnione przez Naczelny Sąd Administracyjny oraz wówczas, gdy po wydaniu orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego zmieni się stan prawny (zob. J.P. Tano: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - komentarz, wyd. Lexis Nexis 2004, str. 268). Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego oraz analizy stanu prawnego stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej nie zaszły okoliczności wskazane wyżej, a oceniając legalność zaskarżonego aktu stosownie do postanowień, art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1, art. 133 § 1 zdanie pierwsze u .p. p.s.a. Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z dnia 2 grudnia 2005r. sygn. akt. I OSK 787/05 wskazał " należy uznać, że zasadnie Burmistrz umorzył postępowanie, bowiem w myśl art. 73 ust. 2 i 4 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną, nie był już właściwy w tej sprawie. Zachodziła więc przesłanka z art. 105 § 1 kpa". Tym samym Naczelny Sad Administracyjny przesądził zasadność decyzji nr [...] z dnia [...] września 2002r wydanej przez Burmistrza Miasta Z. Oczywistym jest, że ocena prawna wiąże w danej sprawie, jednakże należy mieć również na uwadze, że związanie prawomocnym wyrokiem może odnosić się do innych postępowań w takim zakresie, w jakim rozstrzyga określoną kwestię prawną, która ma znaczenie dla rozstrzygnięcia. Jeżeli decyzję wydał burmistrz, jako organ pierwszej instancji, to zgodnie art.17 pkt.1 kpa organem wyższego stopnia jest samorządowe kolegium odwoławcze. Decyzja Samorządowego Kolegium odwoławczego jest prawidłowa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze będąc związane oceną prawną sprawy wydało decyzję zgodnie z zasadą mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia. Moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 w odniesieniu do sądów oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana. Z powyższych względów Sąd uznając, że przedmiotowa skarga nie była zasadna – na mocy art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.