I SA/Wa 2111/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Miasta [...] o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Miasta [...] na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Miasto [...] pismem z 31 października 2017 r. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] września 2017 r. nr [...], uchylającą decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z [...] września 2015 r. nr [...] oraz stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody [...] z 17 kwietnia 1996 r. nr [...], stwierdzającej nabycie przez Miasto [...] z mocy prawa, nieodpłatnie własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów, w jednostce ewidencyjnej obrębie [...] ark. mapy [...], uregulowanej w księdze wieczystej [...] opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...]. Skarżący wystąpił jednocześnie z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podnosząc, że w przypadku stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej, przywrócone zostaną prawa byłych właścicieli, którzy mogą podjąć działania zmierzające do realizacji przysługujących im praw własności. Decyzja stwierdzająca nieważność decyzji komunalizacyjnej może stanowić podstawę zmiany wpisu w księdze wieczystej, co z kolei oznacza, że zbycie nieruchomości przez osobę aktualnie ujawnioną w księdze wieczystej jako właściciel może doprowadzić do sytuacji, w której skutki będą trudne do odwrócenia. Osoba trzecia, która nabędzie przedmiotową nieruchomość w dobrej wierze będzie chroniona rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, która bezwzględnie przyjmuje przewagę stanu prawnego w księdze wieczystej nad stanem rzeczywistym. W przypadku uchylenia zaskarżonej decyzji, stwierdzającej nieważność decyzji komunalizacyjnej, nie będzie żadnej możliwości zniweczenia cywilnoprawnych skutków umowy sprzedaży tej nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Celem przewidzianej w tym przepisie ochrony tymczasowej jest uchronienie skarżącego przed skutkami wykonania zakwestionowanego aktu, które mogą być trudne do odwrócenia, po ewentualnym jego uchyleniu przez Sąd. Z treści tego przepisu wynika więc, że podstawową przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest istniejące realne niebezpieczeństwo zaistnienia takiej szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Badając całokształt okoliczności sprawy uznać należało, że składając wniosek o wstrzymanie skarżący w sposób wystarczający wykazał istnienie przesłanek, o których mowa w powołanym wyżej przepisie. Podniesione przez stronę okoliczności są zasadne. Wprawdzie decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji zalicza się do aktów o charakterze deklaratoryjnym, jednak nie można pominąć następstw prawnych powstałych w wyniku wydania takiego aktu. W przypadku stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej przywrócone bowiem zostaną prawa byłych właścicieli, którzy mogą podjąć działania zmierzające do realizacji przysługującego im prawa własności. W konsekwencji powyższego uprawnieni będą mogli podjąć działania przed sądem wieczystoksięgowym, co w dalszej konsekwencji może skutkować obrotem cywilnoprawnym nieruchomością i sutkami wynikającymi z rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych. To zaś oznacza, że istnieje realna możliwość spowodowania nieodwracalnych skutków prawnych oraz wyrządzenia znacznej szkody. Organ administracyjny działający w granicach swojej właściwości i kompetencji nie będzie miał przy tym żadnych możliwości prawnych zniweczenia skutków cywilnoprawnych, które mogą powstać w wyniku np. zawartej umowy sprzedaży (por. postanowienie NSA z 25 stycznia 2017 r., sygn. akt I OZ 45/17). Zatem powołane we wniosku okoliczności stanowią przesłankę pozytywną do uwzględnienia wniosku i wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd podkreśla jednocześnie, że wstrzymanie wykonania decyzji jest środkiem ochrony tymczasowej. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Sąd nie dokonuje oceny zasadności skargi. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.