I SA/Wa 2112/13
WyrokWSA w Warszawie2013-12-09
Skład orzekający: sędzia WSA Elżbieta Sobielarska, sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, sędzia WSA Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy następca prawny udziałowca spółki kapitałowej, która jest właścicielem nieruchomości, posiada interes prawny do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczących tej nieruchomości, jeśli spółka nadal istnieje formalnie?Ratio decidendi
Następca prawny udziałowca spółki kapitałowej nie posiada interesu prawnego do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczących mienia spółki, jeśli spółka ta nadal formalnie istnieje i posiada byt prawny. Interes prawny w takim przypadku przysługuje wyłącznie spółce, reprezentowanej przez jej statutowe organy. Interes spadkobierców wspólników ma charakter faktyczny, a nie prawny.Stan faktyczny
L. M. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z 1969 r. i orzeczenia z 1953 r. dotyczących prawa własności czasowej do gruntu. Organ odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że wnioskodawca nie posiada interesu prawnego, ponieważ właścicielem nieruchomości była spółka "X" Sp. z o.o., która nadal istnieje. L. M., jako następca prawny udziałowca tej spółki, twierdził, że posiada interes prawny do kwestionowania decyzji. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej utrzymał w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. L. M. złożył skargę do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów KPA.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik sędzia WSA Przemysław Żmich Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi L. M. na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. oddala skargę.
I SA/Wa 2112/13
UZASADNIENIE
Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. [...] po rozpoznaniu wniosku L. M., reprezentowanego przez adw. R. N. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej nr [...] z dnia [...].01.2013 r. odmawiającym wszczęcia postępowania z wniosku L. M. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej nr [...] z dnia [...].08.1969 r. oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej [...] nr [...] z dnia [...].01.1953 r. odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] utrzymał w mocy powyższe postanowienie.
W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan sprawy:
W dniu [...].01.2013 r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej po rozpatrzeniu wniosku L. M. o stwierdzenie nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej nr [...] z dnia [...].08 1969 r. oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej [...] nr [...] z dnia [...].01.1953 r. odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] - postanowieniem nr [...] odmówił wszczęcia postępowania z wniosku L. M. w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji dekretowych.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wskazał, że przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji wydanych na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) przysługuje byłym właścicielom nieruchomości lub ich następcom prawnym oraz osobom posiadającym prawa rzeczowe do nieruchomości objętej kwestionowanym rozstrzygnięciem
Minister w uzasadnieniu rozstrzygnięcia podkreślił, że skoro prawo własności przedmiotowej nieruchomości położonej przy ul. [...] w W. przysługiwało osobie prawnej, spółce "[...]" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, a z treści wniosku inicjującego postępowanie nadzorcze wynika, że spółka ta w dalszym ciągu istnieje, to tylko ta spółka posiada interes prawny, w rozumieniu art. 28 KPA , do kwestionowania decyzji dekretowych. Zatem z żądaniem wszczęcia postępowania nadzorczego powinny zdaniem organu wystąpić w imieniu spółki osoby do tego uprawnione (w niniejszym przypadku prawo do reprezentacji spółki posiada każdy członek zarządu samodzielnie) .
Z treści wniosku nie wynika natomiast, aby wnioskodawca L. M. posiadał tytuł prawny do żądania w imieniu "X" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności powyższych decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej.
W dniu [...].02.2013 r. do Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wpłynął wniosek L. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej ww. postanowieniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...].01.2013 r.
Wnioskodawca zarzucił Ministrowi Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej naruszenie zasad prowadzenia postępowania administracyjnego, wskazując iż błędnie uznał, że przymiot strony w rozumieniu art. 28 KPA przysługuje w niniejszym postępowaniu jedynie osobie prawnej, spółce "X" Sp. z o.o. Zdaniem wnioskodawcy wszczęcie postępowania nadzorczego w odniesieniu do powyższych decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej oraz ostateczny wynik tego postępowania nadzorczego dotyczy bezpośrednio interesów następcy prawnego M. M., udziałowcy spółki "X" Sp. z o.o. tj wnioskodawcy, L. M. Jak twierdzi wnioskodawca do czasu zakończenia procesu reaktywacji Spółki ma on bowiem zarówno prawo, jak i obowiązek podejmowania wszelkich czynności, które zmierzają do zachowania wspólnego prawa wszystkich udziałowców Spółki będącej dawnym właścicielem nieruchomości położonej przy ul. [...].
Wnioskodawca podniósł także, że organ administracji publicznej powinien z urzędu wszcząć postępowanie nadzorcze w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że dana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 KPA Zdaniem wnioskodawcy w niniejszej sprawie orzeczenia dekretowe rażąco naruszyły prawo, co stanowi kwalifikowaną wadę prawną i tym samym uzasadnienie dla wszczęcia postępowania nadzorczego.
Ponownie rozpatrując sprawę organ podniósł, że zgodnie z utrwalonym poglądem doktryny i orzecznictwa sądów administracyjnych stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz także każdy podmiot czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji.
Przy czym przez interes prawny rozumieć należy indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie interes, którego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Interes prawny musi być wywiedziony zatem z konkretnego przepisu prawa materialnego.
Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga więc zdaniem organu ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym pomiędzy obowiązującą normą prawną a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 grudnia 2002 r. II SA 4000/2001, Lex Polonica nr 2283176).
Tak rozumianego interesu prawnego nie ma, w ocenie Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej L. M.
Nie istnieje bowiem przepis prawa materialnego, z którego wynika interes prawny wnioskodawcy, legitymujący go do uczestniczenia w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej nr [...] z dnia [...].08.1969 r. oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady [...] nr [...] z dnia [...].01. 1953 r.
Zdaniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, nie istnieje również interes prawny, którego mogłyby dotyczyć skutki ewentualnego stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji.
W niniejszej sprawie prawem podmiotowym, które stanowi o istnieniu interesu prawnego w występowaniu z żądaniem oceny legalności decyzji dekretowych, jest prawo własności nieruchomości istniejące w dacie wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 , dalej jako dekret).
Skoro w dacie wejścia w życie dekretu tytułem własności do gruntu przedmiotowej nieruchomości legitymowała się spółka "X Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" (która jako spółka kapitałowa występowała samodzielnie w obrocie prawnym i stanowiła podmiot odrębny od tworzących ją wspólników), to w ocenie organu to przedmiotowa Spółka posiada interes prawny do występowania z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczeń dekretowych. L. M. nie przedłożył do akt sprawy ani odpisu z Rejestru Handlowego, ani odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego z aktualnymi wpisami dotyczącymi sposobu reprezentacji, a nadto wskazał, że Spółka nie zakończyła działania w drodze postępowania likwidacyjnego.
Zdaniem organu dopóki spółka istnieje, to wyłącznie ta spółka, reprezentowana przez zarząd spółki (zgodnie ze sposobem reprezentacji wynikającym z umowy spółki i ujawnionym w rejestrze sądowym), ma legitymację do żądania wszczęcia postępowania w przedmiocie wzruszenia orzeczeń administracyjnych dotyczących jej majątku.
W przedmiotowej sprawie umowa spółki zawarta w formie aktu notarialnego w dniu [...].11.1932 r., Repertorium Nr [...] konstytuuje zarząd spółki "X" jako organ złożony z trzech wspólników spółki.
Jeżeli zatem spółka "X Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" nie została do chwili obecnej wykreślona z rejestru handlowego, to interes prawny, w rozumieniu art. 28 KPA do występowania z wnioskiem w imieniu przedmiotowej Spółki posiadają jedynie wspólnicy wchodzący w skład zarządu, którzy zgodnie z wpisami ujawnionymi w tym rejestrze uprawnieni są do jej reprezentowania, przy czym jak wskazał Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia w niniejszym przypadku prawo do reprezentacji Spółki posiada każdy członek zarządu samodzielnie.
Interes spadkobierców wspólników można uznać w tej sytuacji za realnie istniejący, ale ma on wymiar wyłącznie faktyczny.
W świetle zgromadzonego materiału dowodowego brak jest zdaniem organu podstaw do przyjęcia utraty bytu prawnego przez przedmiotową Spółkę. Samo faktyczne zaniechanie prowadzenia działalności przez Spółkę nie prowadzi w sposób bezpośredni do ustania jej bytu prawnego. Spółka rejestrowa nie traci bowiem automatycznie bytu prawnego na skutek jej rozwiązania, likwidacji czy też zakończenia działalności w inny sposób ,lecz tylko poprzez wykreślenie jej z rejestru. Z posiadanej dokumentacji nie wynika, aby spółka "X Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" została wykreślona z rejestru handlowego.
Zasadnie zatem Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej stwierdził w zaskarżonym postanowieniu, że skoro przedmiotowa spółka posiada byt prawny, to tym samym ma przymiot strony w postępowaniu nadzorczym. Co za tym idzie, interes prawny do występowania z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej nr [...] z dnia [...].08. 1969 r. oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej [...] nr [...]z dnia [...].01.1953 r. odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] posiada wyłącznie przedmiotowa spółka reprezentowana przez uprawniony organ.
Na marginesie organ wskazał, że z odpisu z Rejestru Handlowego [...] z dnia [...].12.2005 r. załączonego do wniosku inicjującego postępowanie nadzorcze nie wynika, aby spadkobiercy wspólników spółki (w szczególności spadkobiercy członków zarządu) stali się na mocy wcześniejszej umowy spółki jej wspólnikami. W postępowaniu administracyjnym organ nie ma kognicji do ustalenia, czy wnioskodawca faktycznie jest wspólnikiem, a ponadto, czy jest uprawniony do jej reprezentacji.
Tym samym zdaniem organu dopóki istnieje spółka, dopóty inne podmioty, choćby były spadkobiercami wspólników spółki, nie mogą domagać się stwierdzenia nieważności orzeczeń administracyjnych dotyczących mienia spółki.
Dodatkowo organ podniósł, że L. M. nie wykazał, iż wszedł w prawa swojego poprzednika prawnego, obejmujące także udziały w spółce "X Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" W świetle zgromadzonej dokumentacji nie ma pewności czy M. M., udziałowiec spółki "X Sp. z o.o.", w chwili otwarcia spadku nadal pozostawał wspólnikiem spółki (czy np. wcześniej nie wystąpił ze spółki).
Jednocześnie organ zarzuca, że jeżeli L.M., jako spadkobierca członka zarządu spółki "X Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" pragnie dokonać skutecznie czynności zmierzających do stwierdzenia nieważności orzeczeń dekretowych, musi doprowadzić do wpisania Spółki do Krajowego Rejestru Sądowego i w szczególności do wpisania jego jako członka organu uprawnionego do jej reprezentacji.
Z kolei argumenty skarżącego podjęte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, że organ administracji publicznej powinien z urzędu wszcząć postępowanie nadzorcze w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że dana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 KPA, nie znajdują zdaniem organu uzasadnienia w niniejszej sprawie.
Wobec powyższego organ uznał, że w zaskarżonym postanowieniu Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej prawidłowo ocenił, że L. M. nie ma interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej nr [...] z dnia [...] .08.1969 r. oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...].01.1953 r. nr [...].
Na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] czerwca 2013 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył L. M. poprzez swojego pełnomocnika. Zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisu art. 61 a KPA poprzez brak wszczęcia postępowania administracyjnego na żądanie uprawnionej w rozumieniu przepisu art. 28 KPA strony postępowania;
naruszenie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji nie stwierdzenie nieważności decyzji obarczonej wadą prawną, która to wada uniemożliwia jej prawidłowe funkcjonowanie w obrocie prawnym;
obrazę przepisów postępowania, a mianowicie art. 7, 8 i 77 § 1 i 4 KPA poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz błędne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego okoliczności sprawy, w tym brak wszechstronnego zebrania i oceny materiału dowodowego;
uchybienia w zakresie zasad logicznego rozumowania oraz oceny prawnej okoliczności niniejszej sprawy, i wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie utrzymanego nim w mocy postanowienia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...].
W obszernym uzasadnieniu wskazano na uchybienia organu w zakresie zasad logicznego rozumowania w aspekcie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego poprzez błędne uznanie przez organ, że przymiot strony w rozumieniu art. 28 KPA przysługuje w niniejszym postępowaniu jedynie osobie prawnej Spółce "M." sp. z o.o. Zdaniem skarżącego nie ma wątpliwości iż wszczęcie postępowania nadzorczego w przedmiotowej sprawie oraz jego wynik dotyczy bezpośrednio interesów następcy prawnego M. M. udziałowcy Spółki "X" Sp z o.o. czyli skarżącego.
Do czasu zakończenia procesu reaktywacji Spółki ma on bowiem zarówno prawo, jak i obowiązek podejmowania wszelkich czynności, które zmierzają do zachowania wspólnego prawa wszystkich udziałowców Spółki, będącej dawnym właścicielem nieruchomości oznaczonej hip. pod nazwą ,, [...]’ położonej przy ulicy [...] w W.
Ponadto, skarżący podniósł, wskazać należy, iż stosownie do ogólnych zasad prowadzenia postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej winien z urzędu wszcząć postępowanie nadzorcze w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, iż dana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w przepisie art.156 § 1 KPA.
W przedmiotowej sprawie zdaniem skarżącego zaistniała przesłanka z art.156 §1 pkt 2 KPA tj. decyzja została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, nie ma bowiem zdaniem skarżącego wątpliwości, iż uzasadnienie rozstrzygnięcia Prezydium Rady Narodowej [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 1953 roku jest typowym uzasadnieniem powielaczowym. Powołanie w uzasadnieniu decyzji planu zagospodarowania, jako przyczyny odmowy, nie spełnia jego zdaniem dekretowych przesłanek do odmowy prawa własności czasowej. Nie podano na jakim planie zostało oparte rozstrzygnięcie, czym uniemożliwiono sprawdzenie jaka jest treść planu oraz czy dla obszaru na jakim znajduje się nieruchomość w ogóle został uchwalony i prawomocnie zatwierdzony plan zagospodarowania przestrzennego.
Wobec powyższego, zdaniem skarżącego orzeczenie to rażąco naruszało prawo, a w szczególności art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na terenie m. st. Warszawy oraz art. 44 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym, co stanowi kwalifikowaną wadę prawną usankcjonowaną trybem nieważności.
W tych warunkach zdaniem skarżącego, nie można nie zarzucić organowi I instancji, niedopełnienia obowiązków zawartych w art. 7 w zw. z art. 77 KPA. Organ administracyjny nieprawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe i wyjaśniające, czym doszedł do mylnych wniosków i wydał rozstrzygnięcie bez wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy i na podstawie zebranego niekompletnego materiału dowodowego, co w konsekwencji prowadzi do naruszenia art.7, 77 i 80 KPA a co z kolei powoduje zdaniem skarżącego konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje ; Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Na wstępie wskazać należy, że stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest instytucją stanowiącą wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji, o której mowa w art. 16 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.Dz .U. z 2013 r. poz. 267), zwanej dalej KPA. Z tego względu może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w art.156 §1 KPA.
Zgodnie z art.157 § 2 KPA postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
Podstawowym zatem obowiązkiem organu właściwego do rozpatrzenia wniosku, w którym określony podmiot żąda stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest zbadanie m.in., czy wniosek złożony został przez podmiot uprawniony do zainicjowania postępowania nieważnościowego. Ustalenia organu w tym zakresie warunkują prowadzenie postępowania nieważnościowego, co do zaistnienia przesłanek o których mowa w art.156 § 1 KPA.
Stroną, zgodnie z art. 28 KPA, jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, iż o istnieniu interesu prawnego decydują przepisy prawa materialnego przyznające stronie określone uprawnienie lub nakładające obowiązek . Istnienie interesu prawnego oznacza wykazanie i ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można żądać skutecznie czynności lub zaniechania organu (v. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 868/11, orzeczenia .nsa.gov.pl; wyrok NSA z dnia 30 listopada 1993 r. sygn. akt II SA 1783/93; wyrok NSA z dnia 10 marca 1989 r. IV SA 1254/88; powoł. [w:] Kodeks postępowania administracyjnego z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego pod redakcją R.Hausera, Warszawa 1995, str,112).Chodzi zatem o ustalenie związku o charakterze materialno prawnym między obowiązującą normą prawną, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu, w tym przypadku L. M.
Pojęcie interesu prawnego użyte w przepisie art. 28 KPA rozumiane w bezpośrednim znaczeniu oznacza interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo, czyli oparty na konkretnym przepisie prawa materialnego.
Zdaniem Sądu od tak pojmowanego interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym podmiot wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji (por.wyrok NSA w Warszawie z dnia 22 lutego 1984 r. sygn. akt I SA1748/83). Niewątpliwie szczególnymi cechami interesu prawnego jest po pierwsze bezpośredniość związku między sytuacją danego podmiotu a wspomnianą normą prawa, na której budowany jest interes prawny Oznacza to, że interes prawny mają tylko te z podmiotów, których sytuacja prawna wynika wprost z normy prawa materialnego, a nie powstaje za pośrednictwem drugiego podmiotu. Drugą szczególną cechą interesu prawnego jest jego realność, interes ten musi rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego.
Nie może to być interes tylko przewidywany w przyszłości, ani hipotetyczny (por .wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2002 r. sygn. akt IV SA 1132/00 oraz cyt. tam orzecznictwo i literatura, Lex nr 81670).
Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga więc zdaniem Sądu ustalenia owego związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes taki powinien być bezpośredni, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego.
Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowej sprawy, Sąd stwierdza, że w zaistniałym stanie faktycznym nie istnieje żaden przepis prawa materialnego, na który skarżący mógłby się powołać i z którego wynikałby jego interes prawny.
Interes prawny może być wywodzony w rozpoznawanej sprawie jedynie z przysługującego tytułu prawnorzeczowego do spornej nieruchomości, ponieważ tylko taki tytuł prawny może doznać ograniczeń wskutek wydanej decyzji, której nieważności żąda.
Tymczasem w rozpoznawanej sprawie prawo własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] oznaczonej nr hip. [...] przysługiwało osobie prawnej Spółce "X" Sp. z o.o. Z materiału dokumentacyjnego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że formalnie spółka ta nadal istnieje, a zatem jak słusznie uznał organ tylko ona (lub jej statutowe organy) posiada interes prawny w rozumieniu art. 28 KPA do wszczęcia postępowania nadzorczego w celu zakwestionowania decyzji dekretowych . Jako spółka kapitałowa występowała samodzielnie w obrocie prawnym i stanowiła podmiot odrębny od tworzących ją wspólników.
Skarżący jest jedynie następcą prawnym udziałowca powyższej spółki M. M., co do którego nie ma pewności czy w chwili otwarcia spadku nadal był wspólnikiem Spółki.
Sąd w pełni podziela stanowisko organu wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia dotyczące ustaleń związanych interesem prawnym w rozumieniu art. 28 KPA w rozpoznawanej sprawie. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, że dopóki spółka ta istnieje w obrocie prawnym, dopóty inne podmioty choćby nawet były spadkobiercami wspólników spółki, nie mogą domagać się stwierdzenia nieważności orzeczeń administracyjnych dotyczących mienia tej spółki. Sąd nie podzielił żadnego z zarzutów skargi, w tym także stanowiska skarżącego w kwestii obowiązku organu do podjęcia z urzędu postępowania nadzorczego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 KPA. Sąd podzielił jednocześnie w tej kwestii stanowisko organu uznając, że skoro przedmiotowa sprawa została wszczęta na wniosek skarżącego, to argument ten nie ma w tej sprawie zastosowania.
Ponieważ Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organ Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w zaskarżonym postanowieniu dlatego też na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. ) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło