I SA/Wa 2128/06
WyrokWSA w Warszawie2007-02-02
Skład orzekający: Marek Stojanowski, Gabriela Nowak, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa prawidłowo ustaliła przesłanki przekazania mienia państwowego gminie na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. (Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych), w szczególności czy mienie to było związane z realizacją zadań własnych gminy, czy stanowiło mienie inne niż wymienione w art. 5 ust. 1-3 tej ustawy, oraz czy prawidłowo ustalono stan prawny przekazywanego mienia?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, stwierdzając, że organ nie wyjaśnił wszechstronnie wszystkich przesłanek wymaganych do przekazania mienia państwowego gminie na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. W szczególności organ nie ustalił prawidłowo stanu prawnego przekazywanego mienia, nie wykazał, że jest to mienie inne niż wymienione w art. 5 ust. 1-3 tej ustawy, a także nie wykazał w sposób jednoznaczny bezpośredniego związku mienia z realizacją zadań własnych Gminy B., która wykonywała je jedynie pośrednio.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosków dwóch gmin, Gminy S. i Gminy B., o przekazanie na ich rzecz tych samych nieruchomości gruntowych. Wojewoda orzekł o przekazaniu nieruchomości Gminie S., odmawiając ich przekazania Gminie B. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uchyliła decyzje Wojewody i postanowiła przekazać prawo współwłasności nieruchomości obu gmin w częściach ułamkowych. Gmina S. złożyła skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, kwestionując przekazanie części mienia Gminie B. Sąd pierwszej instancji uchylił decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, stwierdzając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na rzecz Gminy S. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski sędzia WSA Gabriela Nowak asesor WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant referendarz sądowy Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2007 r. sprawy ze skargi Gminy S. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie przekazania mienia gminie 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na rzecz Gminy S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] lutego 2004 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołań Wójta Gminy B. z dnia [...] listopada 2003 r. od trzech decyzji Wojewody [...]:
- z dnia [...] października 2003 r., nr [...] o przekazaniu Gminie Miejskiej S. prawa własności nieruchomości gruntowych, oznaczonych w ewidencji gruntów w obrębie [...] jako działki nr [...],
- z dnia [...] października 2003 r., nr [...] o przekazaniu Gminie Miejskiej S. prawa własności nieruchomości gruntowych, oznaczonych w ewidencji gruntów w obrębie [...] jako działki nr [...],
- z dnia [...] listopada 2003 r., nr [...] odmawiającej przekazania Gminie B. prawa własności nieruchomości gruntowych wymienionych w decyzjach nr [...] i [...],
postanowiła:
1) uchylić zaskarżone decyzje w całości,
2) przekazać Gminie B. oraz Gminie Miejskiej S. prawo współwłasności nieruchomości gruntowych, oznaczonych w ewidencji gruntów w obrębie K. jako działki nr [...], uregulowanych w księdze wieczystej nr [...], oraz oznaczonych w ewidencji gruntów w obrębie W. jako działki nr [...], uregulowanych w księdze wieczystej nr [...] - w częściach ułamkowych po [...] w odniesieniu do każdej z wyżej wymienionych nieruchomości.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa przedstawiła następujący stan sprawy.
Gmina Miejska S. jak i Gmina B. - powołując się na art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz.191 ze zm.) - wystąpiły do organu pierwszej instancji o przekazanie na rzecz każdej z nich tych samych nieruchomości gruntowych oznaczonych w ewidencji gruntów w obrębie K. jako działki nr [...], oraz w obrębie W. jako działki nr [...]. Na gruntach tych znajdują się budynki i urządzenia [...], co zaspokaja potrzeby obu tych gmin. Gmina S. złożyła taki wniosek w dniu [...] marca 2000 r., a Gmina B. w dniu [...] października 2000 r. (po skorygowaniu poprzednio złożonego wniosku, który pierwotnie opierał się na przepisie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.).
Zainteresowane gminy nie utworzyły dotąd związku międzygminnego, który mógłby przejąć całość mienia związanego z wspólnym prowadzeniem tego zadania.
Po dwukrotnym uchyleniu poprzednio podjętych przez Wojewodę [...] decyzji w tej sprawie przez organ odwoławczy, Wojewoda [...] trzema kwestionowanymi obecnie przez Wójta Gminy B. decyzjami nr [...], [...] i [...] orzekł o przekazaniu spornych działek Gminie Miejskiej S., odmawiając jednocześnie ich przekazania Gminie B. W uzasadnieniu rozstrzygnięć Wojewoda [...] powołał się zarówno na poglądy wyrażane wcześniej w uzasadnieniach decyzji organu odwoławczego jak i na fakt, że znajdujące się na objętych jego decyzjami gruntach budynki i urządzenia nabyła Gmina Miejska S. od [...] Zakładów [...] wraz z prawem użytkowania wieczystego tych gruntów. Jednocześnie podniósł, że to Zakład [...] Gminy Miejskiej S. aktualnie pozyskuje i dostarcza [...] na spornych nieruchomościach, tak mieszkańcom S. jak i mieszkańcom Gminy B. na podstawie zawartej umowy z Zarządem Gminy B. Skoro więc Gmina Miejska S. prowadzi na przedmiotowych działkach zadania własne określone w art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), należało jej, a nie Gminie B. przekazać sporne mienie na podstawie art. 5 ust. 4 powołanej ustawy z dnia 10 maja 1990 r.
Od powyższych decyzji Wojewody [...] odwołał się Wójt Gminy B. Według odwołującego przedmiotowe grunty jako położone na terenie Gminy B. służą także wykonywaniu zadań własnych tej Gminy z zakresu [...] swoich mieszkańców w [...]. Również Gmina B. poczyniła na nich nakłady inwestycyjne z własnych środków. Biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności, zdaniem Wójta, na rzecz obu gmin, to jest Gminy B. i Gminy Miejskiej S. należałoby ustanowić prawo współwłasności przedmiotowych gruntów. Podsumowując, odwołujący wniósł o uchylenie kwestionowanych decyzji.
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa stwierdziła, że zgodnie ze wskazanym we wnioskach obu gmin art. 5 ust. 4 ustawy komunalizacyjnej, gminie na jej wniosek może być przekazane mienie ogólnonarodowe (państwowe) inne niż wymienione w art. 5 ust. 1-3 tej ustawy, jeżeli jest ono związane z realizacją jej zadań własnych.
W pierwszej zatem kolejności należało zbadać, czy sporne mienie jest mieniem państwowym i równocześnie innym niż wymienione w art. 5 ust. 1-3 powołanej ustawy z 10 maja 1990 r. Nadto ponieważ w osnowie decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej jest mowa wyłącznie o składnikach gruntowych, to zgodnie z brzmieniem art. 49 KC, nie objęto w niej naniesień na tych działkach (budynków i innych urządzeń [...]), które z mocy tego przepisu nie należą do części składowych gruntu.
Organ odwoławczy przyjął też, że niepodzielność składników mienia o jakich mowa w art. 6 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 10 maja 1990 r. (w tym także urządzeń i instalacji [...]) nie wyłącza możliwości przekazania składników gruntowych znajdujących się pod tymi urządzeniami, w trybie art. 5 ust. 4 tej ustawy, jeśli spełniają warunki określone tym przepisem. Co do stanu własnościowego spornego mienia, to jak wynika ze znajdujących się w aktach sprawy odpisów z księgi wieczystej nr [...], oraz księgi wieczystej nr [...], w stosunku do wszystkich objętych niniejszą decyzją nieruchomości gruntowych prawo własności przysługiwało zarówno w dniu 27 maja 1990 r. jak i służy nadal Skarbowi Państwa. Natomiast z uwagi na fakt, iż na mocy decyzji Naczelnika Gminy T. z dnia [...] kwietnia 1987 r., nr [...] nieruchomości te w dniu 27 maja 1990 r. i w dniu 5 grudnia 1990 r. pozostawały w prawidłowo ustanowionym zarządzie [...] Zakładów [...] podporządkowanych organowi centralnemu, Zakłady te nabyły z dniem 5 grudnia 1990 r. z mocy prawa (art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - Dz. U. Nr 79 poz.464 ze zm.) prawo użytkowania wieczystego tych nieruchomości i prawo własności znajdujących się na ich powierzchni budynków i urządzeń. Następnie w związku ze zbyciem całości tych praw na rzecz Gminy Miejskiej S. aktem notarialnym z dnia [...] czerwca 1997 r., nr rep. [...] zarząd ten został wygaszony i sporne składniki gruntowe stanowiły odtąd mienie państwowe inne niż wymienione w art. 5 ust. 1-3 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Równocześnie na omawianych działkach znajdują się nadal urządzenia służące [...] mieszkańców Gminy B. i Gminy Miejskiej S. Mienie to jest więc ściśle związane z realizacją zadań własnych obu tych gmin, określonych w art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym. Nie zmienia tego faktu ani nabycie na tych gruntach znacznej części urządzeń [...] przez Gminę Miejską S. ani prowadzenie na nich działalności [...] przez zakład tej gminy, ani mniejsze zużycie z tych urządzeń [...] przez Gminę B. W tego rodzaju okolicznościach nie jest też wyłączona ani ewentualność przekazywania danej gminie na podstawie powołanego art. 5 ust. 4 mienia położonego na obszarze innej gminy, ani ustanawianie w jego trybie współwłasności mienia w częściach ułamkowych. Zasada terytorialności komunalizowania mienia ustalona orzeczeniami Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 grudnia 1992 r., sygn. akt W 13/91, OTK 1992/2/37 i z dnia 14 listopada 2000 r., sygn. akt K 7/2000, OTK 2001/7/259 nie odnosi się do przekazywania mienia, w trybie określonym w art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. W przedstawionym stanie faktycznym i prawnym jednakowe udziały własnościowe obu gmin orzeczone decyzją są konsekwencją z jednej strony poczynienia przez Gminę Miejską S. znacznych nakładów finansowych na spornym mieniu, a z drugiej lokalizacją urządzeń [...] do tych urządzeń na terenie Gminy B.
Wojewoda uznał wcześniej za uzasadnione przekazanie prawa własności przedmiotowych nieruchomości wyłącznie na rzecz Gminy Miejskiej S. Choć decyzje podejmowane na podstawie powołanego art. 5 ust. 4 mają charakter uznaniowy, to jednak uznaniowość przyznana organowi nie może oznaczać dowolności. Całkowite pominięcie w decyzji Wojewody Gminy B., na której obszarze jest położone całe sporne mienie nie zasługuje w istniejącym stanie sprawy na akceptację. Dlatego weryfikowane decyzje podlegały uchyleniu. Natomiast połączenie trzech prowadzonych dotąd odrębnie spraw administracyjnych i podjęcie wspólnego dla nich rozstrzygnięcia motywuje organ drugiej instancji występowaniem przesłanek wynikających z art. 62 KPA.
Na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej złożyła skargę Gmina Miejska S. kwestionując zgodność z prawem przekazania Gminie B. prawa współwłasności nieruchomości przyznanych przez organ pierwszej instancji Gminie Miejskiej S. W uzasadnieniu skargi podała, że Gmina Miejska S. nabyła prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości jak i prawo własności naniesień budowlanych i urządzeń znajdujących się na przedmiotowych nieruchomościach od [...] Zakładów [...] na mocy aktu notarialnego z dnia [...] czerwca 1997 r. Celem realizacji zadań własnych Gmina Miejska S. przekazała nieruchomości w administrowanie do byłego Zakładu [...] na mocy protokołu trójstronnego i podjęła kroki zmierzające do przejęcia prawa własności (uchwała Rady Miejskiej nr [...] z dnia [...] września 1997 r. w sprawie przejęcia na własność jako mienie komunalne nieruchomości gruntowych nabytych od [...] Z. [...] w S. składających się na [...]). Następnie dnia [...] listopada 1997 r. został złożony wniosek o przyznanie prawa własności do Wojewody [...]. W wyniku interwencji telefonicznych uzyskano jedynie informację o zaginięciu wniosku, co spowodowane było reorganizacją terytorialną kraju i o konieczności złożenia ponownego wniosku, co też zostało przez Gminę Miejską S. uczynione dnia [...] marca 2000 r. Prawo użytkowania wieczystego bezsprzecznie jest prawem niezależnym od prawa własności i podnoszone argumenty Gminy B. o wykonywaniu zadań własnych przez tą gminę są nietrafione. Jedynym bowiem prawem właściciela gruntów oddanych w użytkowanie wieczyste jest przede wszystkim prawo do pobierania opłat z tytułu użytkowania wieczystego i ich aktualizacji. Decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej o przyznaniu udziałów po [...] w prawie własności rodzi wiele wątpliwości natury prawnej, gdyż jest to współwłasność dotycząca gruntów będących w użytkowaniu wieczystym. Rodzą się pytania - komu przysługiwało będzie prawo naliczania opłat z tytułu użytkowania wieczystego i ich aktualizacji ? - kto będzie miał prawo do wygaszenia użytkowania wieczystego, w przypadku wystąpienia ku temu przesłanek ? - kto będzie uprawniony do wydania decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego na własność, bądź sprzedaży tego prawa na rzecz użytkownika wieczystego ? I wiele innych. Pytania te są zasadne, gdyż zadania własne Gminy Miejskiej S. wykonywane są przez powołaną przez tę gminę spółkę komunalną Zakład [...] S. Spółka z o.o. Kolejną sprawą jest niezgodne z prawem podjęcie próby "załatwienia" roszczeń Gminy B. odnośnie poczynionych nakładów na nieruchomości będącej w tym czasie w użytkowaniu wieczystym [...] na drodze administracyjnej. Sprawy takie winny być załatwiane na drodze postępowania cywilnego przed sądami powszechnymi, a nie przed organami administracji.
W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie i podtrzymała argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - uwzględniając skargę Burmistrza Miasta S. - wyrokiem z dnia 8 czerwca 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 647/04 stwierdził nieważność decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lutego 2004 r. w części dotyczącej punktu pierwszego. W uzasadnieniu Sąd uznał, że - jeżeli obydwie gminy od dawna realizują swoje zadania dotyczące [...] mieszkańców w [...] - celem ich wystąpienia o przekazanie mienia nie była realizacja zadań własnych "lecz zmiana beneficjenta prawa użytkowania wieczystego, a więc pomniejszenie wydatków gminy", doszło zatem - w rozumieniu art. 156 1 pkt 2 in fine KPA - do rażącego naruszenia art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., gdyż ratio legis tego przepisu nie jest przysporzenie gminie majątku, czy też zmniejszenie wydatków na realizację zadań.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosła Gmina B., podnosząc przede wszystkim, że gmina - aby wykonywać swoje ustawowe zadania - musi zostać odpowiednio wyposażona, w tej sprawie zaś chodzi o mienie służące potrzebom dwóch gmin, które powinno stać się ich wspólną własnością, w częściach ułamkowych.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1346/05 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarga kasacyjna ma usprawiedliwioną podstawę, ponieważ w świetle art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. jedynym warunkiem przekazania mienia jest związek z realizacją zadań gminy, w tej sprawie nie kwestionowany. Zdaniem Sądu nie znajduje zatem uzasadnienia prawnego przekonanie, aby możliwość realizacji zadań gminy na mieniu nie będącym jej własnością - dowodząca tylko, że mienie nie jest jej niezbędne, chociaż potrzebne - wyłączała zastosowanie przepisu art. 5 ust. 4. W ocenie Sądu nie znajduje również uzasadnienia prawnego przekonanie, aby celem art. 5 ust. 4 nie było przysporzenie gminie majątku, gdyż taki jest właśnie cel wszystkich przepisów komunalizacyjnych, które dotychczasowe mienie ogólnonarodowe (państwowe) przekształcają w mienie gminne (komunalne).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po ponownym rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona.
Podstawę prawną w niniejszej sprawie stanowi art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Stosownie do jego treści gminie na jej wniosek może być także przekazane mienie ogólnonarodowe (państwowe) inne niż należące w dniu 27 maja 1990 r. do rad narodowych, przedsiębiorstw państwowych i zakładów, o których mowa w art. 5 ust. 1-3, jeżeli jest ono związane z realizacją jej zadań. Z przepisu tego wynika, że okoliczności, czy mienie objęte wnioskiem gminy jest związane z realizacją jej zadań, jak i przesądzenie o celowości i racjonalności przekazania na tej podstawie mienia ogólnonarodowego gminie zostały pozostawione ocenie i uznaniu organu orzekającego o tym przekazaniu (por. wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 1993 r., sygn. akt I SA 1473/92, niepubl.). Z tym że na gminie ciąży obowiązek wykazania, że dane mienie będące na jej terenie związane jest z realizacją jej zadań (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2001 r., sygn. akt I SA 2574/99, opubl. Legalis). Sformułowanie art. 5 ust. 4 tej ustawy wskazuje, że gminie może być przekazane tylko takie mienie które aktualnie jest związane z realizacją ściśle określonych zadań własnych gminy, określonych w ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Przy czym związek, o którym mowa w tym przepisie musi mieć charakter bezpośredni (por. wyrok NSA z dnia 16 września 1991 r., sygn. akt I SA 802/91, opubl. Legalis). Decyzja o przekazaniu mienia gminie ma bowiem charakter konstytutywny. Właściwy wojewoda obowiązany jest zatem do zbadania statusu mienia na dzień wydania decyzji o jego przekazaniu gminie.
W kontekście tak ukształtowanej instytucji przekazania mienia należało więc dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, w szczególności zbadać, czy Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wydając w sprawie rozstrzygnięcie należycie ustaliła wystąpienie pozytywnych przesłanek, o których mowa w art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.
W treści zaskarżonej decyzji Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa podała, że wyżej wymienione nieruchomości na dzień wydania decyzji stanowiły własność Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym Gminy Miasta S. (odpisy z ksiąg wieczystych Kw nr [...] i Kw nr [...], opatrzone datą [...] maja 2000 r.). Tymczasem z treści skargi Gminy Miejskiej S. oraz protokołu rozprawy przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2005 r. wynika, że gospodarkę [...] na przedmiotowych gruntach prowadzi Zakład [...] S. sp. z o. o.
W świetle oświadczeń przedstawicieli Gminy Miejskiej S. budzą więc wątpliwości poczynione przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową ustalenia dotyczące stanu prawnego przekazywanego mienia, istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Komisja przekazała bowiem własność przedmiotowego gruntu na rzecz obydwu gmin, bez wyjaśnienia, czy mienie to nadal jest obciążone prawem użytkowania wieczystego przysługującym Gminie Miejskiej S., czy stanowi składnik majątku Zakładu [...] S. sp. z o. o. jako odrębnej od gminy osoby prawnej. W tej sytuacji nie można więc przyjąć, iż organ w sposób wszechstronny wyjaśnił status prawny przekazywanego mienia (pierwsza przesłanka). Ma to istotne znaczenie, ponieważ w orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę na brak przeciwwskazań do odrębnej komunalizacji samych gruntów bądź posadowionych na nich urządzeń wodociągowych (por. wyrok NSA z dnia 29 czerwca 1995 r., sygn. akt I SA 839/94, niepubl.; wyrok NSA z dnia 8 maja 2001 r., sygn. akt I SA 2035/99, LEX nr 54196). Z tym że w judykaturze podnosi się również, iż nie jest możliwe przekazanie gminie w trybie art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. gruntów, które stały się majątkiem odrębnej od gminy i Skarbu Państwa osoby prawnej, np. zostały wniesione do spółki tytułem aportu i w dniu wydania decyzji o przekazaniu mienia stanowią jej własność (por. wyrok NSA z dnia 30 lipca 1993 r., sygn. akt I SA 1833/92, niepubl.), bądź na skutek uwłaszczenia stały się mieniem przedsiębiorstwa państwowego (por. wyrok NSA z dnia 6 października 1992 r., sygn. akt I SA 861/92, niepubl.). Poza tym, w przypadku niewadliwego ustalenia, iż do przedmiotowego gruntu lub jego części przysługuje wymienionemu wyżej Zakładowi tytuł prawnorzeczowy obowiązkiem organu będzie zawiadomienie tej jednostki o toczącym się postępowaniu i umożliwienie jej wzięcia udziału w sprawie.
Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie zostało również w sposób wszechstronny wyjaśnione, czy własność przedmiotowych nieruchomości to mienie inne, niż mienie należące w dniu 27 maja 1990 r. do rad narodowych, przedsiębiorstw państwowych i zakładów, o których mowa w art. 5 ust. 1-3 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. (druga przesłanka). Do ustalenia, że przesłanka ta wystąpiła nie jest wystarczające twierdzenie organu, iż w dniu 27 maja 1990 r. działki nr [...] oraz działki nr [...] pozostawały w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego podporządkowanego organowi centralnemu. W uzasadnieniu decyzji organ nie przeprowadził dowodu potwierdzającego, że organem założycielskim [...] Zakładów [...] był inny organ, niż organy, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika także, czy Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa dokonała oceny prawidłowości przeprowadzonego przez komisję inwentaryzacyjną protokolarnego przejęcia mienia, o którym mowa w art. 17 ust. 3-6 tej ustawy.
Wątpliwości Sądu budzi również stanowisko Komisji w kwestii wystąpienia przesłanki istnienia aktualnego i bezpośredniego związku przejmowanego mienia z realizacją zadań Gminy B. (trzecia przesłanka). W wyroku z dnia 20 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1346/05 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że jedynym warunkiem przekazania mienia jest związek z realizacją zadań gminy, w tej sprawie nie kwestionowany. Wyrażoną w tej kwestii oceną prawną związany jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa. Zastosowanie się przez organ do oceny prawnej zaprezentowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny wymaga jednak ponownej analizy tej przesłanki przekazania mienia. Z akt sprawy wynika bowiem, iż w dacie wydania decyzji o przekazaniu zadania własne w zakresie [...] mieszkańców obu gmin [...] wykonywała Gmina S. poprzez powołaną do tego celu komunalną jednostkę organizacyjną. Warunki realizacji przez Gminę Miejską S. zadań w tym zakresie, na rzecz członków wspólnoty samorządowej Gminy B. uregulowano w umowie o [...] zawartej pomiędzy stronami w dniu [...] października 2001 r. na czas nieoznaczony. Wskazane wyżej okoliczności zdają się sugerować, że przedmiotowe mienie nie jest bezpośrednio związane z realizacją zadań Gminy B. Gmina ta wykonuje zadania z zakresu [...] jedynie pośrednio (za pośrednictwem jednostki utworzonej przez Gminę Miejską S.). Przy czym, z akt sprawy nie wynika, aby realizacja przez obie gminy tego rodzaju zadania miała charakter wspólny (współrealizacji zadania), w rozumieniu art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Wydaje się więc, że związek, o którym mowa w art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. występuje tylko po stronie Gminy S. Istotne dla sprawy może być to, że o związku prawa własności działek nr [...] oraz działek nr [...] z realizacją zadań przez Gminę B. nie świadczą poniesione przez tę Gminę w przeszłości nakłady w zakresie budowy urządzeń [...]. Roszczenia te mają wyłącznie charakter cywilnoprawny (por. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2001 r., sygn. akt I SA 2492/99, LEX nr 54444). Poza tym skoro dopuszczalne jest przekazanie mienia położonego na terenie danej gminy innej gminie, jeżeli ma to związek z realizacją jej zadań, to przesądzającym w sprawie argumentem nie może być położenie przedmiotowego mienia na terenie Gminy B.
Przedstawione wyżej wskazania organ winien wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrywaniu sprawy.
W świetle powyższego należało więc uznać, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 107 KPA w zakresie nie wyjaśnienia przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową pierwszej i drugiej przesłanki przekazania mienia oraz zachowania trybu opisu mienia, o którym mowa w art. 17 ust. 3-6 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., a także z naruszeniem art. 5 ust. 4 tej ustawy w zakresie dotyczącym przesłanki trzeciej.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt lit. a i c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło