I SA/Wa 2140/10
PostanowienieWSA w Warszawie2011-07-06
Skład orzekający: Referendarz sądowy Grzegorz Antas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wniosła skargę kasacyjną i jednocześnie ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wykazała, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, biorąc pod uwagę jej dochody, majątek oraz dotychczasowe zachowanie procesowe?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został odmówiony, ponieważ wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Sąd uznał, że dochody wnioskodawczyni i jej męża, a także fakt uiszczenia przez nią wpisu od skargi w postępowaniu przed WSA, wskazują na możliwość partycypowania w kosztach sądowych, nawet jeśli ponosi ona znaczne wydatki związane ze stanem zdrowia.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni M. C. złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie oddalającego jej skargę na decyzję Wojewody M. dotyczącą ustalenia odszkodowania. Jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni podała, że wraz z mężem otrzymuje świadczenia emerytalne w łącznej wysokości 8310 zł, posiada segment mieszkalny, ale ponosi znaczne wydatki na leki i rehabilitację ze względu na podeszły wiek i stan zdrowia.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy M. C. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. C. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.
Wyrokiem z 24 lutego 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Wojewody M. z [...] sierpnia 2010 r. w przedmiocie ustalenia odszkodowania. Skarżąca M. C., wnosząc skargę kasacyjną na powyższy wyrok, wystąpiła jednocześnie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku oraz w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, sporządzonym na urzędowym formularzu PPF wnioskodawczyni podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem. Dochody gospodarstwa domowego pochodzą z otrzymywanych przez obojga świadczeń emerytalnych (wraz z dodatkami kombatanckimi) w łącznej wysokości 8310 zł. Skarżąca wskazała, że posiada segment o powierzchni [...] m². Ze złożonego oświadczenia wynika jednocześnie, że skarżąca ze względu na podeszły wiek i stan zdrowia (swój oraz męża) ponosi znaczne wydatki (rehabilitacja, leki).
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym jest możliwe wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wskazany powyżej warunek przyznania prawa pomocy, ograniczonego do zwolnienia od kosztów sądowych, nie został w rozpoznawanej sprawie spełniony z uwagi na uznanie, że wysokość uzyskiwanych przez wnioskodawczynię (oraz jej męża) dochodów umożliwia stronie skarżącej wygospodarowanie środków finansowych pozwalających uiścić wymagane w niniejszej sprawie koszty sądowe.
Powyższa ocena uwzględnia wymagania finansowe, jakie w świetle prawa nałożone zostały na skarżącą w ramach toczącego się postępowania sądowego (na jego etapie odwoławczym) w związku z wniesieniem skargi kasacyjnej od wyroku Sądu I instancji. Ciężar finansowy tego zobowiązania, znajdującego swoją podstawę prawną w § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), ma charakter szczególny z tego względu, że stanowi ułamek (1/2) kwoty uiszczonego wpisu od skargi. Jeżeli uwzględnić tę okoliczność, niezależnie od przedstawionych we wniosku okoliczności, wskazujących na konieczność ponoszenia przez skarżącą wydatków wyższych aniżeli przeciętne, nie może ulegać wątpliwości możliwość partycypowania przez stronę w kosztach prowadzonego postępowania sądowego, polegająca na uiszczeniu wpisu od skargi kasacyjnej. Wskazuje na to bowiem dotychczasowy przebieg czynności procesowych dokonanych w ramach toczącego się postępowania sądowego. Wyrazem dysponowania przez skarżącą określonymi środkami finansowymi było uiszczenie przez skarżącą wpisu od skargi (3403 zł). Dopełnienie powyższej czynności w przeszłości daje uzasadnione podstawy, by uznać, że skarżąca ma możliwość także aktualnie gospodarować bieżącymi przychodami w taki sposób, by być w stanie samodzielnie uiścić wpis od skargi kasacyjnej, skoro odnosi się on do opłaty, która jest znacząco niższa od kwot dotychczas przez stronę jednorazowo pokrywanych. Przy formułowaniu powyższej oceny nie można nie mieć równocześnie na uwadze wysokości otrzymywanych przez skarżącą i jej męża świadczeń emerytalnych. Nawet jeżeli skarżąca nie ma faktycznych możliwości zgromadzenia znaczących oszczędności z uwagi na konieczność ponoszenia wydatków ze względu na zły stan zdrowia, to suma regularnie uzyskiwanych dochodów w żaden sposób nie pozwala traktować skarżącej jako osoby znajdującej się w stanie ubóstwa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się zaś, że przyznanie prawa pomocy jest instytucją prawną skierowaną do tej przede wszystkim grupy podmiotów. Chodzi w tym przypadku o osoby, które są pozbawione środków do życia, a pozyskanie przez nie kwot na sfinansowanie kosztów udziału w sporze sądowym jest – jak się przyjmuje - obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z 8 kwietnia 2010 r. sygn. I OZ 211/10). Skarżąca w dotychczasowym postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie (jak również obecnie – w związku z wniesieniem skargi kasacyjnej) jest reprezentowana przez adwokata, a więc osobę profesjonalnie świadczącą pomoc prawną, z zasady odpłatną, co dodatkowo wzmacnia przyjętą powyżej ocenę o niewykazaniu przez składającą wniosek przesłanki przyznania prawa pomocy, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło