I SA/Wa 2140/19
WyrokWSA w Warszawie2019-12-11
Skład orzekający: Joanna Skiba, Elżbieta Lenart, Dariusz Pirogowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent miasta dopuścił się bezczynności w wykonaniu wyroku zobowiązującego go do rozpoznania wniosku o odszkodowanie, a jeśli tak, to czy naruszył prawo w sposób rażący?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Prezydent miasta dopuścił się bezczynności w wykonaniu wyroku, ponieważ nie rozpoznał wniosku o odszkodowanie w wyznaczonym terminie. W związku z tym wymierzył mu grzywnę w wysokości 1500 zł. Sąd nie stwierdził jednak rażącego naruszenia prawa, biorąc pod uwagę złożoność sprawy związaną z ustaleniem powierzchni nieruchomości i koniecznością wyjaśnienia rozbieżności, a także fakt, że strona była informowana o postępach w sprawie. Skarga została oddalona w pozostałej części, w tym w zakresie żądania zasądzenia od organu sumy pieniężnej.Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła skargę na niewykonanie przez Prezydenta miasta wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który zobowiązywał organ do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość w terminie dwóch miesięcy od doręczenia akt. Akta zostały doręczone organowi w sierpniu 2018 r., a termin upłynął w październiku 2018 r. Pomimo wezwania do wydania decyzji, organ nie rozpoznał sprawy. Prezydent miasta w odpowiedzi na skargę wskazał na konieczność wyjaśnienia rozbieżności powierzchni działek i zlecenie prac geodezyjnych, a także wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji dekretowej, która mogła być wydana z rażącym naruszeniem prawa.Rozstrzygnięcie
1. Wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1500 zł. 2. Stwierdził, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. Oddalił skargę w pozostałej części. 4. Zasądził od [...] na rzecz U.C. kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie WSA Elżbieta Lenart WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Protokolant specjalista Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi U.C. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2018 r. sygn. akt I SAB/Wa 621/17 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1500 (jeden tysiąc pięćset) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od [...] na rzecz U.C. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
U. C. pismem z [...] sierpnia 2019 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku tut. Sądu z 5 kwietnia 2018 r. sygn. akt I SAB/Wa 621/19, zobowiązującego Prezydenta [...] do rozpoznania jej wniosku z [...] listopada 2013 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczoną w ewidencji gruntów jako część działki ew. nr [...] z obrębu [...] o pow. 103,66 m2 - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta te wraz z odpisem prawomocnego wyroku doręczone zostały zaś organowi [...] sierpnia 2018 r.
Wobec braku podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie, pismem z [...] października 2018 r. U. C., w nawiązaniu do ww. wyroku, wezwała Prezydenta [...] do wydania w sprawie decyzji, a następnie wniosła wskazaną na wstępie skargę, zarzucając Prezydentowi naruszenie art. 8, art. 12 i art. 35 § 1 w zw. z art. 37 § 1 k.p.a. poprzez zwłokę w załatwieniu sprawy i brak reakcji na monity strony. W związku z czym żądała wymierzenia Prezydentowi [...] grzywny w maksymalnej przewidzianej prawem wysokości, tj. 45.850,03 zł; przyznania na jej rzecz od organu sumy pieniężnej w wysokości 22.925,15 zł oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W motywach skargi zwracała uwagę na niemal roczną zwłokę w wykonaniu wyroku, a także nieskuteczność interwencji telefonicznych i mailowych, co jej zdaniem wskazuje na lekceważenie prawa.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie podnosząc, że pismem z [...] września 2018 r. informował stronę o etapie postępowania i konieczności wyjaśnienia rozbieżności powierzchni obecnych działek ewidencyjnych w dawnej nieruchomości hipotecznej oraz zleceniu geodecie uprawnionemu jej rozliczenia. W związku zaś ze sporządzoną przez geodetę sprawozdaniem technicznym stwierdzono, że istnieją rozbieżności w zakresie powierzchni działek objętych decyzją dekretową Prezydenta [...] z [...] grudnia 2009 r. nr [...], ustanawiającą na rzecz U. C. prawo użytkowania wieczystego do części gruntu dawnej nieruchomości hipotecznej przy ul [...], a co do części (za którą obecnie dochodzone jest odszkodowanie) odmawiającej ustanowienia ww. prawa. To z kolei wskazuje, że powyższa decyzja wydana została, zdaniem Prezydenta [...], z rażącym naruszeniem prawa. W związku z czym wystąpił on do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. o stwierdzenie jej nieważności. Wskazywał przy tym na informowanie strony o stwierdzonych rozbieżnościach pocztą elektroniczną [...] maja 2019 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skarga, w zakresie w jakim zarzuca Prezydentowi [...] bezczynność w wykonaniu prawomocnego wyroku tut. Sądu jest zasadna, co skutkować musi wymierzeniem organowi określonej w sentencji grzywny, jak też oceny charakteru zaistniałej zwłoki.
Wniesiona ona została w trybie art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2 art. 154). Uwzględniając skargę sąd, w myśl § 7 art. 154 p.p.s.a., może ponadto przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 5 kwietnia 2018 r. sygn. akt I SAB/Wa 621/17 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za część nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] o pow. 103,66 m2 - w terminie dwóch miesięcy od zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Te wraz z prawomocnym wyrokiem zostały mu zwrócone [...] sierpnia 2018 r. Od tej daty zatem, zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a., rozpoczął swój bieg wyznaczony wyrokiem termin w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna być rozpoznana. W konsekwencji upłynął on [...] października 2018 r. Niekwestionowaną okolicznością jest przy tym, że do dnia podjęcia niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania przez strony do wykonania powyższego wyroku (tak należy traktować wezwanie z [...] października 2018 r. do wydania decyzji), Prezydent [...] zawisłej przed nim sprawy administracyjnej nie rozstrzygnął.
Skoro zatem Prezydent [...] w terminie wyznaczonym wyrokiem sprawy nie załatwił, ani nie podjął w tym czasie aktu o charakterze procesowym wstrzymującym bieg terminów określonych kodeksie postepowania administracyjnego, to wniosek o wymierzenie mu z tego powodu grzywny jest uzasadniony. Niewykonywanie wyroków sądów godzi bowiem w samą istotę zasady praworządności, którą organy administracji publicznej są bezwzględnie związane (art. 7 Konstytucji RP, art. 6 k.p.a.) i w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane.
W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy skład orzekający ocenił jednak że wystarczająco represyjną jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości 1500 złotych, a nie jak oczekiwała tego skarżąca w maksymalnym dopuszczalnym prawem jej wymiarze. Taka kwota jest bowiem adekwatna z punktu widzenia skali przekroczenia terminu załatwienia sprawy. W dacie wnoszenie skargi przekroczony on został bowiem o 10 miesięcy, a aktualnie zwłoka ta wynosi 14 miesięcy. Wymierzając grzywnę w powyższej wysokości uwzględniono także wyłaniające się z odpowiedzi na skargę, jak też przekazanych do sądu akt administracyjnych, okoliczności determinujące tę zwłokę. Te zaś były związane przede wszystkim ze stwierdzeniem rozbieżności w ustaleniach co do obszaru wchodzącego w skład dawnej nieruchomości hipotecznej, na tle aktualnie istniejących działek geodezyjnych, jakiem legły u podstawa wydanej w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279) decyzji Prezydenta [...] z [...] grudnia 2009 r. Okoliczności te, udokumentowana sprawozdaniem technicznym geodety uprawnionego z [...] stycznia 2019 r. (k. 363 akt administracyjnych), skłoniły bowiem Prezydenta [...] do wystąpienia [...] października 2019 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. o wszczęcie z urzędu postepowania w sprawie stwierdzenie nieważności tej decyzji. O ile zaś do takiej eliminacji decyzji dekretowej by doszło, spowoduje to "odżycie" sprawy nią załatwionej (o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości przy ul. [...] w W.). Ta z kolei wyprzedzać będzie postępowanie odszkodowawcze prowadzone w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r. poz. 2204 ze zm.). W związku z czym do jej zakończenia ta ostatnia nie będzie mogła być merytorycznie rozpoznana.
Mając zatem na uwadze skalę przekroczenia wyznaczonego wyrokiem terminu i wspomniane wyżej okoliczności, nie ma w ocenie Sądu wystarczająco uzasadnionych podstaw by zaistniałą obecnie zwłokę w wykonaniu wyroku kwalifikować jako przejaw rażącego naruszania prawa, będącego wynikiem przede wszystkim – jak sugeruje to skarżąca - lekceważącego stosunku do obowiązujących organ norm postępowania i intencjonalnego ich naruszania, przekładającego się na szczególnie długotrwałe milczenie w sprawie. Tym bardziej, że o okolicznościach, związanych z wątpliwościami co do prawidłowości rozliczenia powierzchni dawnej nieruchomości hipotecznej, rzutujących na sprawę odszkodowawczą, skarżąca (poprzez pełnomocnika) była przez organ informowana (vide wydruki wiadomości email z [...] maja 2019 r. i [...] czerwca 2019 r. – k.366 akt administracyjnych).
W tej sytuacji nie jest także zasadnym przyznanie na jej na rzecz na podstawie art. 154 § 6 p.p.s.a. żądanej sumy pieniężnej i z tego względu w powyższej części skarga została oddalona. Tym bardziej, że suma ta ze względu na jej kompensacyjny charakter, stanowi swego rodzaju zadośćuczynienie za realną krzywdę jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej, której w tym przypadku w skardze nie wskazano.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie p.p.s.a. orzekł jak w punktach 1 i 2 wyroku, a na podstawie art. 151 powołanej ustawy jak w punkcie 3 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego orzeczono natomiast na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło