I SA/Wa 2151/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak(spr.) Sędziowie: sędzia WSA Emilia Lewandowska asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant Katarzyna Babik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2006 r. sprawy ze skargi I. M. i J. M. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej oddala skargę. ISA/WA 2151/05 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] maja 2004 roku nr [...], Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu odwołania J. M., I. i J. M. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2004r. Nr [...] nr [...] orzekającej o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu [...] W. Nr [...] z dnia [...] marca 1989r. nr [...] o oddaniu w zarząd na rzecz Ośrodka Badawczo- Rozwojowego Techniki Geologicznej nieruchomości położonej w W., w rejonie ulic [...] i [...], oznaczonej jako działka nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2, utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] maja 2004r. W toku postępowania administracyjnego ustalono, iż decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 1989 r. Zastępca Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu [...] W. orzekł o oddaniu w zarząd Ośrodka Badawczo - Rozwojowego Techniki [...] terenu o pow. [...] m2,Położonego w W. w rejonie ulic: [...] i [...], oznaczonego w ewidencji gruntów jako działka nr [...] w obrębie [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż przedmiotowy grunt stanowiący własność Skarbu Państwa został przeznaczony dla potrzeb budowy bazy laboratoryjno - biurowej i warsztatowej Ośrodka Badawczo -Rozwojowego Techniki [...], zgodnie z decyzją Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...] listopada 1986 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji nr [...]. W dniu [...] października 1997 r. pomiędzy Ośrodkiem Badawczo - Rozwojowym Techniki [...] a J. i I. małżonkami M. zawarta została w formie aktu notarialnego, sporządzonego przez notariusza w W. A. P. (Rep. A-[...]), umowa przedwstępna sprzedaży m.in. prawa użytkowania wieczystego działki gruntu nr [...], które według oświadczenia złożonego w akcie notarialnym miało zostać nabyte przez Ośrodek, z mocy prawa, na podstawie art. 2 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 1997 r. o zmianie ustawy o jednostkach badawczo - rozwojowych (Dz. U. Nr 75, poz. 467). W odniesieniu do przedmiotowego gruntu nie było prowadzone postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego w drodze deklaratoryjnej decyzji wojewody, w trybie art. 2 ust. 3 w/cyt. ustawy. W dniu 31 marca 2000 r. pomiędzy Ośrodkiem Badawczo - Rozwojowym Techniki [...] w likwidacji a Ministrem Środowiska, jako organem sprawującym nadzór nad Ośrodkiem, zawarte zostało porozumienie o przejęciu przez Ministra Środowiska zobowiązań oraz należności Ośrodka. Wśród zobowiązań podlegających przejęciu przez organ sprawujący nadzór wymienione zostało w § 1 ust. 2 pkt 2 porozumienia zobowiązanie do przeniesienia prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] na podstawie umowy z dnia [...] października 1997 r. Decyzją Nr [...] Ministra Środowiska z dnia [...] maja 2000 r. Ośrodek Badawczo -Rozwojowy Techniki [...] został uznany za zlikwidowany. Postanowieniem Sądu Rejonowego W. Wydział [...] Gospodarczy z dnia [...] maja 2000 r. sygn. akt [...] Ns. Rej. [...] Ośrodek został wykreślony z rejestru jednostek badawczo – rozwojowych [...]. Wnioskiem z dnia 31 maja 1999 r. Starosta Powiatu W. reprezentujący Skarb Państwa, wystąpił o stwierdzenie nabycia własności przedmiotowego gruntu przez Skarb Państwa w drodze zasiedzenia. Powyższy wniosek został oddalony prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego W. [...] Wydział Cywilny z dnia [...] lutego 2002 r. Sygn. akt [...] Ns [...]. Wojewoda [...] decyzją z dnia z dnia [...] maja 2004 roku stwierdził nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu [...] W. Nr [...] z dnia [...] marca 1989r. nr [...] o oddaniu w zarząd na rzecz Ośrodka Badawczo-Rozwojowego Techniki [...] przedmiotowej działki nr [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że ustalenia postępowania wyjaśniającego dają podstawę do stwierdzenia, iż w dacie wydania zaskarżonej decyzji Skarb Państwa nie legitymował się dowodem prawa własności objętego nią gruntu stanowiącego działkę nr [...] w obrębie [...], co jednoznacznie potwierdza fakt złożenia w dniu 31 maja 1999 r, w imieniu Starosty Powiatu W. reprezentującego Skarb Państwa, wniosku o stwierdzenie zasiedzenia przedmiotowej nieruchomości, oddalonego następnie prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego W. [...] Wydział Cywilny z dnia [...] lutego 2002 r. Sygn. akt [...] Ns [...]. Ustanowienie zaskarżoną decyzją Zastępcy Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu [...] W. Nr [...] z dnia [...] marca 1989 r. na rzecz Ośrodka Badawczo - Rozwojowego Techniki [...], jako państwowej jednostki organizacyjnej, prawa zarządu do gruntu nie stanowiącego własności państwowej stanowi rażące naruszenie prawa. Organ administracji publicznej właściwy do działania w trybie nadzoru (art. 157 § 1 K.p.a.) ma obowiązek stwierdzić nieważność decyzji dotkniętej wadą określoną wart. 156 § 1 K.p.a Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Zastępcy Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu [...] W. Nr [...] z dnia [...] marca 1989r. nr [...] wystąpiła radca prawny K. M., działająca w imieniu K. W., D. S., T. G., W. G., J. S., H.S.,J. T. i P. R.. Wojewoda [...] w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] maja 2004 roku wskazał, że zgromadzony w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, iż grunt działki ewid. nr [...] w obrębie [...] stanowił w dacie wydania zaskarżonej decyzji Zastępcy Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu [...] W. Nr [...] z dnia [...] marca 1989 r. własność Wspólnoty Gruntowej (w rozumieniu ustawy z dn. 29.06.1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych - Dz.U. Nr 28, poz. 169 ze zm.) b. wsi W.. Należy zatem stwierdzić, iż wnioskodawcy nie wykazali interesu prawnego uzasadniającego przymiot stron w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, w rozumieniu art. 28 K.p.a. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w całości podzielił ustalenia faktyczne i prawne organu I instancji. Wskazał, że jest bezspornym, że postępowanie o stwierdzenie nieważności może być również prowadzone z urzędu. Jak wynika z materiału dowodowego zasadnie organ wojewódzki uznał, że zaskarżona decyzja z dnia [...] marca 1989r. rażąco narusza art. 4 ust. I oraz art. 38 ust. 1 i 2 ówcześnie obowiązujących przepisów ustawy z dnia 29 września 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, ale rozstrzygnięcie organu wynika z działań urzędu skoro skarżący nie mają przymiotu strony. Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2004 roku nr [...] wnieśli I. M. oraz J. M. działający w imieniu J. M.. Skarżący wnosili o uchylenie decyzji Wojewody [...] Nr [...] potwierdzonej Decyzją Ministra Infrastruktury nr [...] z dnia [...].09.2005 r. w części stwierdzającej nieważność Decyzji nr [...] z dnia [...].03.1989r. Zastępcy Kierownika Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu [...] W.. W uzasadnieniu wskazywali, że Wojewoda [...] oraz Minister Infrastruktury oparli swoje Decyzje stwierdzające nieważność Decyzji nr [...] z dnia [...].03.1989r. na niezasadnej interpretacji Postanowienia Sądu Rejonowego W. [...] Wydział Cywilny z dnia [...].02.2002r. sygnatura akt [...] Ns [...] o oddaleniu wniosku Urzędu Rejonowego w W. o zasiedzenie przedmiotowej nieruchomości. ". Bezspornymi okazały się dowody, że Wspólnota Gruntowa byłej wsi W., która była wnioskodawcą unieważnienia Decyzji nr [...] nie posiada tytułu prawnego do własności działki nr [...]. Natomiast dowody zgromadzone w sprawie znajdujące się w W. wskazują, że działka nr [...] od 1970r. należy do Skarbu Państwa. Wystąpienie Urzędu Rejonowego w W. do Sądu Rejonowego W. z wnioskiem o zasiedzenie działki nr [...] przez Skarb Państwa spowodowane zostało trudnościami w uzyskaniu wpisu tej działki do księgi wieczystej, jako stanowiącej własność Skarbu Państwa pomimo dowodów istniejących w Gminie W.. Minister Infrastruktury w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Celem instytucji stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej (orzeczenia administracyjnego) jest eliminacja z obrotu prawnego decyzji administracyjnej (orzeczenia administracyjnego) obarczonej ciężkimi wadami wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie nadzorcze prowadzone w oparciu o art. 156-158 k.p.a. podlega takim samym regułom procesowym jak postępowanie zwykłe z tym, że odmienny jest przedmiot obu postępowań. W postępowaniu zwykłym organ zmierza do wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzyga merytorycznie sprawę, zaś w postępowaniu nadzorczym przedmiotem jest decyzja (z reguły ostateczna) i ustalenie, czy została ona wydana z wadami, o których mówi art. 156 § 1 k.p.a. Przy ustalaniu wystąpienia przesłanek z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ winien badać nie tylko samą treść decyzji oraz zachowanie przepisów procedury administracyjnej przy jej wydawaniu, lecz także ustalić czy weryfikowane rozstrzygnięcie nie narusza rażąco przepisów prawa materialnego stanowiącego podstawę jego wydania. Akta postępowania administracyjnego i treść uzasadnienia zaskarżonych decyzji wskazują, że Minister Infrastruktury w postępowaniu nadzorczym wyjaśnił należycie istotne okoliczności sprawy zarówno pod względem procesowym jak i materialnym. Istotą stwierdzenia nieważności decyzji jest to, że przesłanka będąca przyczyną stwierdzenia tej nieważności istniała już w dacie wydania tej decyzji. Inaczej mówiąc, decyzja, której stwierdzono nieważność, wydana została niezgodnie z prawem obowiązującym w dacie jej wydania, przy czym niezgodność ta spełnia, co najmniej jedną z przesłanek, ustawowo określonych, jako przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że organ administracji publicznej jako podstawę do wydania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji Zastępcy Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu [...] W. nr [...] z dnia [...] marca 1989 roku o oddaniu w zarząd Ośrodka Badawczo Rozwojowego Techniki [...] terenu o pow. [...] mtr. kw. położonego w W. w rejonie ulic [...] i [...], oznaczonego w ewidencji gruntów jako działka nr [...], w obrębie [...] - przyjął postanowienie Sądu Rejonowego W. [...] Wydział Cywilny z dnia [...] lutego 2002 roku sygn akt [...], na mocy, którego został oddalony wniosek Skarbu Państwa Starosty Powiatu W. stwierdzenie nabycia własności opisanej nieruchomości przez zasiedzenie. Organ stwierdził, że powołane postanowienie daje podstawę do stwierdzenia, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji Skarb Państwa nie legitymował się dowodem prawa własności objętego nią gruntu stanowiącego przedmiotową działkę nr [...]. Oznacza to, że decyzja Zastępcy Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu [...] W. nr [...] z dnia [...] marca 1989 roku o oddaniu w zarząd Ośrodka Badawczo Rozwojowego Techniki [...] terenu o pow. [...] mtr. kw wydana została z rażącym naruszeniem art.4 ust. 1 oraz art. 38 ust. 1 i 2 ówcześnie obowiązujących przepisów ustawy z dnia 29 września 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w skardze przede wszystkim należy mieć na uwadze, że organ nie jest związany uzasadnieniem orzeczenia, lecz jego sentencją. Sąd Rejonowy oddalił wniosek Skarbu Państwa o zasiedzenie przedmiotowej nieruchomości, co oznacza, że Skarb Państwa n a dzień dzisiejszy i dzień wydania decyzji o zarządzie nie legitymuje się i nie legitymował się żadnym tytułem własności do przedmiotowej działki gruntu. Z faktu złożenia przez Skarb Państwa wniosku o zasiedzenie działki nr [...] wynika, że gdyby Skarb Państwa legitymował się tytułem własności przedmiotowej działki gruntu to nie wystąpiłby do Sądu Rejonowego z wnioskiem o jej zasiedzenie. Podnieść należy, że dla omawianej działki gruntu nie ma urządzonej księgi wieczystej, a z wpisu dokonanego w rejestrze gruntów nie można wywodzić tytułu własności. Organ administracji publicznej dokonał prawidłowych ustaleń, iż przy wydawaniu decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu [...] W. Nr [...] z dnia [...] marca 1989r. nr [...] o oddaniu w zarząd na rzecz Ośrodka Badawczo-Rozwojowego Techniki [...] nieruchomości położonej w W., w rejonie ulic [...] i [...], oznaczonej jako działka nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2 doszło do rażącego naruszenia powołanych wyżej przepisów prawa. Powołane przepisy, bowiem przewidywały możliwość oddania w zarząd państwowym jednostkom organizacyjnym wyłącznie gruntów państwowych, stanowiących część mienia ogólnonarodowego. Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późno zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.