I SA/Wa 2159/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt Sędziowie: WSA Agnieszka Miernik WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2015 r. sprawy ze skargi I.O. o wznowienie postępowania zakończonego orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 974/13 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A.K., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych. I.O. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 974/13 oddalającego skargę I.O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] o odmowie umorzenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych za okres od [...] listopada 2010 r. do [...] grudnia 2010 r. w łącznej wysokości [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że w sprawie ujawniły się nowe okoliczności mające zasadniczy wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej skargi. Po pierwsze – żadna z instancji nie rozważyła przesłanki kryterium dochodowego uzasadniającego umorzenie dochodzonych przez urząd kwot, z powodu braku jakichkolwiek dochodów w przeszłości. Skarżąca wskazała, że ta przesłanka w chwili obecnej może być przez Sąd rozważana, ponieważ skarżąca podjęła zatrudnienie w Polsce. Po drugie – Urząd Dzielnicy skutecznie uchyla się od aktualnego badania "szczególnie uzasadnionych okoliczności" dotyczących sytuacji rodziny podnosząc zarzut powagi rzeczy osądzonej, uniemożliwiając w ten sposób dochodzenie prawa do umorzenia nienależnie wypłaconych (przez Urząd) świadczeń. Po trzecie – Urząd Dzielnicy twierdzi, że skarżąca niedostatecznie dowiodła w toku postępowania instancyjnego odpowiedzialności Urzędu za wypłatę przedmiotowych świadczeń, co nie jest prawdą. Zdaniem skarżącej, być może Sąd popełnił błąd nie badając podstawowej przesłanki do umorzenia zwrotu świadczeń, tj. ewidentnej winy urzędników powodującej zaistnienie bezpodstawnego roszczenia wobec skarżącej. Po czwarte – skarżąca podała, że przebywa w kraju (dotychczas postępowania toczyły się podczas jej pobytu w Australii) i ma wrażenie, że wznowienie postępowania dla umożliwienia jej uczestnictwa jest także istotne bowiem wyrok Sądu i jego formalne uzasadnienie pozostawiają skarżącą w poczuciu niepowetowanej krzywdy i niesprawiedliwości społecznej. W skardze wniosła o dołączenie do akt decyzji [...] wraz z kompletną dokumentacją postępowania administracyjnego i akt sprawy w toku o sygn. I SA/Wa 1625/14. W piśmie z dnia 23 października 2014 r. pełnomocnik skarżącej uzupełnił brak formalny skargi wskazując, że I.O. w dniu 9 maja 2014 r. dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania sądowego. W toku rozprawy przeprowadzonej w dniu 13 maja 2015 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie kwestionowanego wyroku Sądu oraz wydanych decyzji odmawiających umorzenia nienależnie pobranych świadczeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest nieuzasadniona. Instytucja wznowienia postępowania umożliwia rozpoznanie sprawy, w której zapadł wyrok prawomocny. Wznowienie postępowania może jednak nastąpić wyłącznie w przypadkach przewidzianych w Dziale VII ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej "Ppsa". Powyższe wynika z treści art. 270 Ppsa. Skarga o wznowienie postępowania, zgodnie z art. 277 i 279 Ppsa, powinna: 1) być wniesiona w terminie trzymiesięcznym od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia; 2) zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia; 3) zawierać podstawę wznowienia i jej uzasadnienie; 4) zawierać okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do jej wniesienia; 5) zawierać żądanie o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia. Zdaniem Sądu, skarga o wznowienie postępowania wniesiona przez I.O. spełnia wszelkie formalne przesłanki pozwalające na jej merytoryczną ocenę. Nie budzi wątpliwości Sądu to, że niniejsza skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego odwołuje się do podstawy określonej w art. 273 § 2 Ppsa. Wskazując tę podstawę wznowienia, strona powołała się na nowe okoliczności, o których dowiedziała się dopiero w dniu 9 maja 2014 r. Te nowe ujawnione w sprawie okoliczności to, zdaniem skarżącej: 1) uzyskiwanie obecnie dochodu z zatrudnienia, umożliwiające ocenę przesłanki kryterium dochodowego w sprawie o umorzenie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych; 2) pozbawianie skarżącej przez organ prawa do umorzenia nienależnie pobranych świadczeń poprzez odmowę badania przez organ przesłanki "szczególnie uzasadnionych okoliczności dotyczących sytuacji rodziny", o której mowa w przepisie art. 30 ust. 9 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), regulującym instytucję umarzania nienależnie pobranych świadczeń, z powołaniem się na tzw. powagę rzeczy osądzonej; 3) obecny pobyt w kraju. Jednak wbrew temu, co twierdzi skarżąca powoływane w skardze o wznowienie postępowania "nowe okoliczności" nie spełniają przesłanek z art. 273 § 2 Ppsa. Sąd zauważa, że zgodnie z przepisem art. 273 § 2 Ppsa można żądać wznowienia postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Przesłanka, o której mowa w art. 273 § 2 Ppsa dotyczy zatem takich okoliczności faktycznych, które: 1) istniały w poprzednim postępowaniu, tj. istniały przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej, której dotyczy wniosek o wznowienie; 2) zostały wykryte po prawomocnym zakończeniu postępowania; 3) mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a więc niezbędne jest istnienie związku przyczynowego pomiędzy okolicznościami faktycznymi, a treścią prawomocnego orzeczenia Sądu; 4) strona nie mogła z tych okoliczności faktycznych skorzystać w poprzednim postępowaniu, a więc nie były one znane stronie. Wymogi określone w art. 273 § Ppsa muszą być spełnione łącznie. Z załączonej do akt sprawy (k. 28 akt) umowy zlecenia nr [...] wynika, że skarżąca w dniu [...] czerwca 2013 r. była już w Polsce i podjęła zatrudnienie. Okoliczności te były zatem znane skarżącej przed uprawomocnieniem się kwestionowanego wyroku Sądu z dnia 1 sierpnia 2013 r. Przed wydaniem tego wyroku skarżąca mogła się na te okoliczności powołać poprzez swego pełnomocnika P.O., obecnego na rozprawie (fakt znany Sądowi z urzędu). Powyższy wyrok uprawomocnił się w dniu 10 października 2013 r. (fakt znany Sądowi z urzędu). Okoliczności te w żaden sposób nie mogły wpłynąć na wynik sprawy o umorzenie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, ponieważ w kontrolowanej przez Sąd sprawie o sygn. akt I SA/Wa 974/13 znaczenie miał stan faktyczny i prawny, istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji SKO w W., tj. w dniu [...] lipca 2012 r. Jeżeli chodzi o kwestię negatywnego obecnie stanowiska organu, co do umorzenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych Sąd zwraca uwagę, że także ta okoliczność w żaden sposób nie ma związku z kontrolowaną przez Sąd w wyroku z dnia 1 sierpnia 2013 r. decyzją SKO w W. z dnia [...] lipca 2012 r. Wypada jedynie zasygnalizować, że – co do zasady - zmiana sytuacji rodzinnej skarżącej w stosunku do tej, którą oceniało SKO w W. wydając decyzję z dnia [...] lipca 2012 r., a następnie WSA w Warszawie w wyroku z dnia 1 sierpnia 2013 r. mogłaby świadczyć o tym, że organ rozpoznający wniosek o umorzenie nienależnie pobranych świadczeń miałby do czynienia z nową sprawą, a zatem nie byłby związany swą wcześniejszą decyzją i prawomocnym wyrokiem Sądu z dnia 1 sierpnia 2013 r. To czy, rzeczywiście skarżąca ma rację twierdząc, że zmieniła się jej sytuacja rodzinna wykracza poza przedmiot niniejszej sprawy i w związku z tym nie podlega ocenie Sądu. Sąd odmówił dopuszczenia zawnioskowanych przez skarżącą w skardze dowodów, ponieważ z treści decyzji nr [...] oraz z treści uzasadnienia wyroku wydanego w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1625/14 wynika, że dotyczą one okoliczności zaistniałych po wydaniu kwestionowanego wyroku Sądu z dnia 1 sierpnia 2013 r. i w żaden sposób nie wpływają na sprawę zakończoną decyzją SKO w W. z dnia [...] lipca 2012 r. Decyzja nr [...] została wydana na wniosek strony z dnia 17 września 2013 r., natomiast w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 18 lipca 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1625/14 postępowanie administracyjne zostało zainicjowane wnioskiem z dnia 8 października 2013 r. Dla sprawy o wznowienie postępowania nie miały znaczenia zarzuty kierowane przez I.O. pod adresem WSA w Warszawie orzekającego w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 974/13, czy też pod adresem organów administracji publicznej, dotyczące nierozważenia przesłanki kryterium dochodowego, czy braku zbadania winy urzędników. Jeżeli skarżąca nie zgadzała się z wyrokiem Sądu z dnia 1 sierpnia 2013 r. i motywami tego rozstrzygnięcia miała prawo do wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, z czego nie skorzystała. Natomiast podnoszona w skardze o wznowienie postępowania sądowego sama chęć wzięcia przez skarżącą osobiście udziału w sprawie sądowoadministracyjnej celem ponownej oceny legalności decyzji SKO w W. z dnia [...] lipca 2012 r. odmawiającej umorzenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych za okres od [...] listopada 2010 r. do [...] grudnia 2010 r. nie mieściła się w żadnej z podstaw do wznowienia postępowania sądowego wskazanych w przepisach art. 271-274 Ppsa. Wobec niezasadności zgłoszonej w sprawie podstawy wznowienia, Sąd na podstawie art. 282 § 2 Ppsa oddalił skargę o wznowienie postępowania sądowego, zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 974/13. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu orzeczono w oparciu o art. 250 Ppsa oraz § 2 ust. 3, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 19 pkt 1 i § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U z 2013 r. poz. 461).