I SA/Wa 2161/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi N. K., D. K., B. P., E. W., M. Ś. i A. S. na postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi N. K., D. K., B. P., E. W., M. Ś. i A. S. na postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji z [...]. w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego, zaskarżone postanowienie uchylił. A. B. - uczestnik postępowania – wyrażając zamiar wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z 29 kwietnia 2015 r., w dniu 19 czerwca 2015 r. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. We wniosku strona podała, że będąc właścicielką mieszkania o pow. [...] prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada żadnych oszczędności. Wskazała także, że jest osobą bezrobotną, od [...]. bez prawa do zasiłku, pozbawioną jakichkolwiek środków do życia i oczekującą na narodziny dziecka, z związku z czym nie może samodzielnie pokryć kosztów postępowania w jakimkolwiek zakresie. W związku z tym, że oświadczenia skarżącej złożone we wniosku o prawo pomocy okazały się niewystarczające do oceny aktualnego stanu majątkowego wnioskodawczyni, na mocy zarządzenia z 23 czerwca 2015 r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku, stosownie do art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a., poprzez przedstawienie zaświadczenia z właściwego urzędu pracy o statusie osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku, oświadczenia na temat źródeł czerpania środków na ponoszenie kosztów bieżącego utrzymania, odpisów zeznań podatkowych oraz wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych i lokat wraz z historią dokonanych na nich operacji. Wezwanie sądowe w tym przedmiocie, które skarżąca otrzymała w dniu 13 lipca 2015 r. (k. 208), pozostało jednakże bez odpowiedzi. W dniu 16 lipca 2015 r. skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego ustanowionego z wyboru, wniosła skargę kasacyjną od wyroku z 29 kwietnia 2015 r. Do skargi kasacyjnej dołączono dowód uiszczenia należnego od niej wpisu sądowego w wysokości 100 zł. Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje: Rozpoznawany wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W świetle oświadczeń złożonych przez skarżącą, deklarującą prowadzenie jednoosobowego gospodarstwa domowego a zarazem brak jakichkolwiek dochodów oraz oszczędności, za niezbędne do wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy należało uznać zarówno udokumentowanie przez stronę posiadania statusu osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku, jak i wskazanie z jakich źródeł skarżąca czerpie środki na wydatki na utrzymanie konieczne. W związku z powyższym, na mocy zarządzenia z dnia 23 czerwca 2015 r. zobowiązano skarżącą do przedstawienia dokumentów źródłowych mających zweryfikować jej aktualną sytuację finansową. Zaniechanie przez stronę przedstawienia stosownych dokumentów uniemożliwiło organowi sądowemu rozpoznającemu wniosek o prawo pomocy ustalenie, czy wniosek ten opiera się na uzasadnionych podstawach. W orzecznictwie sądowym jednolicie wskazuje się, że strona występująca na drogę postępowania sądowego powinna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Udzielenie z budżetu państwa wsparcia w postaci przyznania stronie prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia przez stronę kosztów zainicjowanego przez nią postępowania sądowego, zatem pomoc taka przysługuje nie osobom uznającym się za niezamożne, lecz takim, które fakt ten wykażą także stosownymi dokumentami (zob. postanowienie NSA z 22 stycznia 2015 r., sygn. akt I OZ 21/15, z dnia 15 kwietnia 2015 r., II OZ 262/15). Z tych względów przyjąć należało, że osoba występująca z wnioskiem o prawo pomocy zobowiązana jest nie tylko do przedstawienia we wniosku wszelkich okoliczności odnoszących się do swojej sytuacji materialnej, ale także do udokumentowania tychże okoliczności. Nieustosunkowanie się przez skarżącą do wezwania sądowego w przedmiocie uzupełnienia wniosku o prawo pomocy skutkuje zatem brakiem możliwości prawidłowego ustalenia, czy partycypowanie przez skarżącą w kosztach postępowania poprzez samodzielne pokrycie tych kosztów jest rzeczywiście niemożliwe. W niniejszym postępowaniu, z przyczyn leżących po stronie skarżącej, niepotwierdzona została bowiem okoliczność nieosiągania przez skarżącą dochodów, niewyjaśniona pozostała również kwestia źródeł czerpania środków na wydatki konieczne (żywność, opłaty eksploatacyjne). Wniesienie przez skarżącą sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego ustanowionego z wyboru skargi kasacyjnej od wyroku z 29 kwietnia 2015 r., od której skarżąca uiściła należny wpis sądowy, stanowią dodatkowe okoliczności sprawy świadczące o tym, że wyjaśnieniom strony zawartym w rozpoznawanym wniosku, w świetle których wnioskodawczyni nie posiada środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, nie można nadać waloru oświadczeń rzetelnych i wiarygodnych. Ocenę tę potwierdza znajdujące się w aktach sprawy pełnomocnictwo procesowe udzielone adwokatowi W. K. do reprezentowania skarżącej przed sądami wszystkich instancji, wskazujące na pozostawanie przez wnioskodawczynię w dniu złożenia wniosku o prawo pomocy w stosunku prawnym z profesjonalnym pełnomocnikiem (pełnomocnictwo z dnia 31 maja 2015 r., k. 147). Okoliczność ta, mając na uwadze brzmienie art. 246 § 3 p.p.s.a., wyklucza zarazem uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.