I SA/Wa 2175/14

WyrokWSA w Warszawie2014-12-08

Skład orzekający: Iwona Maciejuk, Tomasz Szmydt, Przemysław Żmich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przejęciu nieruchomości na własność Państwa, wydana na podstawie dekretu z 1958 r., może zostać uznana za nieważną z powodu skierowania jej do osoby zmarłej przed wydaniem decyzji oraz braku dokumentów potwierdzających władanie nieruchomością przez Państwo?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o przejęciu nieruchomości na własność Państwa, wydana na podstawie art. 9 ustawy z 1958 r., nie jest nieważna, nawet jeśli pierwotnie wskazano w niej zmarłego właściciela. Decyzja miała charakter rzeczowy i dotyczyła nieruchomości, a nie osoby. Brak kompletnych akt archiwalnych i trudności w ustaleniu faktycznego władania nieruchomością przez Państwo nie stanowią wystarczającej podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji po upływie tak długiego czasu, zwłaszcza gdy nie wykazano rażącego naruszenia prawa.
Stan faktyczny
K. G., następca prawny, wnioskował o stwierdzenie nieważności decyzji z 1964 r. o przejęciu nieruchomości na własność Państwa. Zarzucał, że decyzja została wydana wobec osoby zmarłej oraz że Państwo nigdy nie władało nieruchomością. Organy administracji odmówiły stwierdzenia nieważności, wskazując na brak dowodów rażącego naruszenia prawa i domniemanie legalności decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Szmydt Sędzia WSA Przemysław Żmich Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Wnioskiem z 8 czerwca 2010 r. K. G., następca prawny właściciela nieruchomości położonej w Ż. oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m2 stanowiącej niegdyś własność H. G., zwrócił się o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z [...] lipca 1964 r. nr [...] o przejęciu na własność Państwa tej nieruchomości. Wojewoda [...] decyzją z [...] grudnia 2012 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji. W uzasadnieniu wskazał, że Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] miało uprawnienia do orzekania w sprawach przejęcia nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych. Organ wskazał, że pomimo podejmowanych prób, nie udało się odnaleźć ani archiwalnych akt dotyczących postępowania zakończonego kontrolowaną decyzją ani dokumentacji dotyczącej władania przez Skarb Państwa - Państwowy Fundusz Ziemią działką nr [...] w latach od 1945 do 1964. Ponadto wnioskodawca nie posiada dokumentacji potwierdzającej, że spadkobiercy H. G. władali (np. użytkowali, wynajmowali, wydzierżawiali itp.) tą działką w dniu wydania ww. decyzji. Niemożność odszukania przez organ nadzoru określonych dokumentów nie oznacza, że ich nie było, w szczególności jeżeli na ich istnienie wskazują inne dokumenty zgromadzone w toku postępowania (por. wyrok NSA z 30 października 2003 r. sygn. akt I SA 3087/2001). Ponadto brak poszczególnych dokumentów, spowodowany bądź upływem czasu, bądź zaginięciem nie może stanowić podstawy do twierdzenia, iż ich w ogóle nie było, a tym samym do stwierdzenia nieważności kontrolowanej decyzji. Brak kompletnych akt archiwalnych powoduje, że nie można dokonać pełnej oceny postępowania i ustalić, że było ono przeprowadzone w sposób nieprawidłowy, a tym samym nie można stwierdzić ponad wszelką wątpliwość, że zaszły przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji. Brak akt powoduje także, iż nie można organowi przedstawić zarzutu, że nie zbadał wszechstronnie sprawy i że nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego przedmiotowa nieruchomość nie została przekazana w użytkowanie - na podstawie dekretu z 9 lutego 1953 r. o całkowitym zagospodarowaniu użytków rolnych - oraz nie została objęta we władanie przez Państwo na podstawie przepisów dekretu z 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych. Tym samym nie było przeszkód - o których mowa w ww. art. 9 ust. 2 ww. ustawy z 12 marca 1958 r. - do przejęcia nieruchomości. Stwierdzając natomiast spełnienie przesłanek określonych ww. art. 9 ust. 1 ww. ustawy - w związku z nieodnalezieniem dokumentacji archiwalnej - organ nadzoru oparł się na domniemaniu legalności badanej decyzji, kierując się przy tym zasadą trwałości określoną w art. 16 k.p.a. Organ podał, że wnioskodawca - na wezwanie Wojewody [...] - nie przedstawił żadnych dokumentów mogących potwierdzić jego stanowisko, iż brak było przesłanek do przejęcia gruntu, gdyż ww. działka nigdy nie była we władaniu Państwa, lecz H. G. Wszelkie wątpliwości co do ustaleń, że decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa, należy rozstrzygać na korzyść legalności zaskarżonej decyzji. Brak jednoznacznych dowodów w postępowaniu prowadzonym w trybach nadzwyczajnych zezwalających na podważanie ustaleń zawartych w decyzjach ostatecznych, którym art. 16 § 1 k.p.a. przyznaje cechy trwałości, stanowi negatywną przesłankę do ich wzruszenia (por.: wyrok NSA z 4 stycznia 1999 r. sygn. akt IV S.A. 1342/98). Odnosząc się do zarzutów i argumentów podniesionych we wniosku organ zgodził się z wnioskodawcą, że w kontrolowanej decyzji błędnie wskazano H. G. jako właściciela działki nr [...], bowiem zmarł on [...] marca 1954 r., zatem 10 lat przed jej wydaniem. Tym samym decyzja ta winna wskazywać spadkobierczynię H.G. (którą była, zgodnie postanowieniem Sądu Rejonowego w R. z [...] maja 1961 r. sygn. akt [...], M. S.) jako właścicielkę ww. działki. M. S. nigdy nie ujawniła swoich praw w księdze wieczystej Tom - Rola [...] wykaz [...] - prowadzonej dla działki nr [...]. Jak wynika jednak z rozdzielnika kontrolowanej decyzji, organ prawidłowo ją skierował do ówczesnej właścicielki gruntu, tj. M. S. Mając powyższe na uwadze w ocenie Wojewody przedstawione uchybienie nie jest kwalifikowaną postacią naruszenia, a wobec tego nie ma charakteru rażącego. Organ nie zgodził się z wnioskodawcą, iż brak było przesłanek do przejęcia gruntu, gdyż działka nr [...] nigdy nie była we władaniu Państwa, lecz H. G. Wnioskodawca - na wezwanie Wojewody [...] — nie przedstawił żadnych dokumentów na poparcie swojego stanowiska, z kolei jego oświadczenie w tym zakresie nie może przesądzać o braku przesłanek do przejęcia. Organ wskazał też, że mapy nie stanowią dowodu na potwierdzenie własności nieruchomości, a sam fakt nieujawnienia wynikających z niej praw pozostaje bez wpływu na niniejsze postępowanie. Także zarzut, że kontrolowana decyzja dotyczy H. G., a nie H. G. nie mógł odnieść skutku. Jak wynika bowiem z akt sprawy działka nr [...] stanowiła poza wszelką wątpliwością własność H.G., natomiast zapis jego nazwiska jako G. w kontrolowanej decyzji należy traktować jako oczywistą omyłką nie mogącą skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji. K. G. w odwołaniu zarzucił naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędne uznanie, iż decyzję PMRN z [...] lipca 1964 r. wydano bez rażącego naruszenia prawa, mimo że wydano ją wobec osoby zmarłej przed dziesięcioma laty, art. 9 ustawy z 12 marca 1958 r. o sprzedaży nieruchomości Państwowego Funduszu Ziemi oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego poprzez uznanie, iż w momencie wydawania rozstrzygnięcia istniały materialne przesłanki stwierdzenia, że przedmiotowa nieruchomość była objęta we władanie Państwa do dnia wejścia w życie tej ustawy i znajdowała się nadal we władaniu Państwa. K. G. wniósł o zmianę decyzji bądź jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Uzasadniając odwołanie wskazał na orzecznictwo sądów administracyjnych, które przyjmuje, iż decyzja skierowana do nieżyjącej już osoby rażąco narusza prawo w rozumieniu art. 156 §1 pkt 2 K.p.a. Podniósł także, iż wobec braku jakichkolwiek dowodów nie można stwierdzić w oparciu o stan faktyczny z jakiego okresu wydano kwestionowaną decyzję. Powtórzył wcześniejsze twierdzenia, iż Państwo nigdy jako właściciel nie władało nieruchomością będącą przedmiotem niniejszego postępowania. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, jako wyjątek od określonej w art. 16 § 1 k.p.a. ogólnej zasady stabilności decyzji administracyjnych, następuje tylko wtedy, gdy bezspornie ustalone zostało istnienie przyczyny nieważności określonej w art. 156 § 1 k.p.a. Organ stwierdził, że materiał dowodowy, stanowiący podstawę wydania niniejszej decyzji jest niezwykle ubogi. Organ pierwszej instancji nie dysponował dokumentacją dotyczącą postępowania zakończonego decyzją PMRN z [...] lipca 1964 r. nr [...] oraz władania przez Skarb Państwa - Państwowy Fundusz Ziemią działką [...] - w latach od 1945 do 1964. Organ pierwszej instancji występował w tym celu do: Oddziału Terenowego w [...] Agencji Nieruchomości Rolnych, wnioskodawcy K. G., Prezydentów Miast Ż. i R., jak również Archiwum Państwowego w [...]. Organ odwoławczy występował, w ramach przysługującego mu na podstawie art. 136 k.p.a. uprawnienia do uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, do Sądu Rejonowego w Ż. i [...] oddziału Archiwum Państwowego w [...]. Pomimo licznych wystąpień uzyskano jedynie niepełne i szczątkowe informacje na temat ww. nieruchomości. Z uwagi na fakt, że brak jest innych źródeł, które pozwoliłyby na uzupełnienie tak ubogiego materiału dowodowego, konieczne jest wydanie na jego podstawie decyzji administracyjnej. Minister wskazał, że decyzją PMRN w [...] z [...] lipca 1964 r., wydaną na podstawie art. 9 ustawy z 12 marca 1958 r., przejęto na własność Państwa bez odszkodowania i obciążeń nieruchomość rolną oznaczoną Tom [...] wykaz liczba [...] parc. [...] o pow. [...] ha stanowiącą własność G. H. (zachowano pisownię oryginalną). W uzasadnieniu kontrolowanej decyzji organ stwierdził, iż przedmiotowa nieruchomość od roku 1945 do chwili obecnej jest we władaniu Skarbu Państwa - Państwowego Funduszu Ziemi. Zgodnie z pismem Sądu Rejonowego w Ż. z 10 kwietnia 2014 r. własność nieruchomości opisanej w KW Nr [...] (dawna działka nr [...]), została wpisana na rzecz Gminy Miasta Ż. na podstawie decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 1991 r. nr [...]. Wpisu w księdze wieczystej dokonano [...] listopada 1991 r., a poprzednim właścicielem wpisanym w księdze wieczystej był Skarb Państwa Polskiego. Jak wynika z akt sprawy (dowód: pismo Urzędu Miasta Ż. z 9 stycznia 2012 r.) nieruchomość składająca się z działki [...] została podzielona na dwie parcele, tj. dz. [...] stanowiącą własność prywatną zapisaną w KW NR [...] oraz dz. [...] stanowiącą własność Gminy Miejskiej Ż. zapisaną w KW Nr [...]. Jak wynika z odpisu zwykłego tej ostatniej księgi wieczystej (stan z: 2011.12.20) w części odnoszącej się do migracji (przeniesienia do nowej księgi wieczystej zawartości poprzedniej księgi wieczystej) zachowała się informacja m.in. o decyzji Prezydenta Miasta Ż. o podziale nieruchomości z [...] listopada 2001 r. Minister wskazał, że na zachowanym planie z 16 lutego 1965 r. (w aktach sprawy) Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] jest wymieniony jako właściciel tej działki H. G., lecz nie oznacza to, iż nie została wobec tejże nieruchomości spełniona przesłanka przejęcia nieruchomości na podstawie art. 9 ustawy z 12 marca 1958 r. - nieruchomości rolne i leśne, objęte we władanie Państwa do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy (t.j. 05.04.1958 r.), przyjmuje się na własność Państwa bez względu na ich obszar, jeżeli znajdują się one nadal we władaniu Państwa lub zostały przekazane przez Państwo w użytkowanie innym osobom fizycznym lub prawnym. Z planu nie wynika bowiem nic, co mogłoby mieć znaczenie dla oceny stanu faktycznego władania działką. Wzmiankowana nieruchomość była nieruchomością gruntową (jak określa ją mapa z 1965 r.), a jej właściciel H. G. zmarł [...] marca 1954 r. (dowód: poświadczona za zgodność kopia postanowienia Sądu Powiatowego w [...] z [...] maja 1961 r. sygn. [...]). Minister stwierdził, że choć brak akt nie pozwala wykazać od jakiego momentu Skarb Państwa zaczął władać niniejszą nieruchomością, sam fakt władania nie podlega dyskusji. Zgromadzony materiał dowodowy nie wskazuje natomiast, że objęcie nieruchomości we władanie przez Państwo nastąpiło po 5 kwietnia 1958 r. Wobec tego nie można wzruszyć badanej decyzji PMRN w [...] z [...] lipca 1964 r. w oparciu o przesłankę z art. 9 ustawy z 12 marca 1958 r. ponieważ nie zostało bezspornie ustalone istnienie przyczyny nieważności określonej w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. W tej sytuacji stwierdzenie nieważności badanej w trybie nadzwyczajnym decyzji PMRN w [...] naruszałoby zasadę stabilności decyzji administracyjnych. W odniesieniu do podnoszonego przez stronę postępowania zarzutu, iż orzeczenie z [...] lipca 1964 r. zostało skierowane do osoby zmarłej przed dziesięcioma laty (H. G. - omyłowo w decyzji wskazano nazwisko G.) organ podał, iż sformułowanie użyte w sentencji orzeczenia - nieruchomość rolna oznaczoną Tom [...] wykaz liczba [...] parc. [...] o pow. [...] ha stanowiącą własność G. H. – nie oznacza, że organ skierował decyzję do tej osoby czy też przejął od niej przedmiotową nieruchomość. Sformułowanie to należy uznać za określenie nieruchomości, która w tamtym czasie w księgach hipotecznych była zapisana na tę właśnie osobę. Z decyzji wynika, iż skierowano ją do M.S. (żony H. G.), sama zaś decyzja nie była zaskarżona przez stronę i jak wynika z jej odpisu - stała się prawomocna 14 października 1964 r. Wobec tego odpada zarzut rażącego naruszenia prawa poprzez wydanie decyzji wobec osoby nieżyjącej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W ocenie organu brak było podstaw do stwierdzenia, że kontrolowana decyzja z dnia [...] lipca 1964 r. wydana została z rażącym naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 9 ustawy z 12 marca 1958 r. Organ nie stwierdził też, aby wystąpiły inne przesłanki nieważności wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi K. G., reprezentowanego przez adwokata, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lipca 1964 r., ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania i kosztów zastępstwa adwokackiego w sprawie na rzecz skarżącego, zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędne uznanie, iż zaskarżona decyzja została wydana bez rażącego naruszenia prawa, pomimo iż wydano ją wobec osoby zmarłej; - art. 9 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz o uporządkowaniu niektórych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym, poprzez uznanie, iż w momencie wydania decyzji, istniały jakiekolwiek materialne przesłanki do jej wydania. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego wskazał m.in., że bezsporne jest, iż H.G. zmarł w dniu [...] marca 1954r., a zatem decyzja PPRN została skierowana do osoby, która nieżyła od ponad 10 łat. Z daleko posuniętej ostrożności podniósł, iż nawet gdyby rodzina starała się złożyć odwołanie do Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...], byłoby ono odrzucone, albowiem żona nie byłaby stroną niniejszego postępowania. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne pełnomocnik skarżącego wskazał, że nie ulega wątpliwości, iż wydanie decyzji wobec osoby nieżyjącej jest nie do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Podniósł też, że Państwo nigdy nie władało przedmiotową nieruchomością. Podkreślił, iż nieruchomość leży w bezpośrednim sąsiedztwie miejsca zamieszkania skarżącego, dlatego też doskonale znamy jest mu status oraz historia nieruchomości. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie powołując się na dotychczasowe ustalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. W ocenie Sądu, zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji odpowiadają prawu. Decyzje wydane zostały przez właściwe w sprawie organy. Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest instytucją stanowiącą wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji, o której mowa w art. 16 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej k.p.a. Z tego względu może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Ewentualne zaistnienie wad, o których mowa w tym przepisie ocenia się według stanu faktycznego i prawnego sprawy, istniejącego w dacie wydania decyzji kwestionowanej w postępowaniu nieważnościowym. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa ma miejsce wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (v. wyrok NSA z dnia 28 października 2011 r. sygn. akt I OSK 1888/10, Lex nr 1069632; wyrok NSA z dnia 18 lipca 1994 r. sygn. akt V SA 535/94, ONSA 1995, nr 2, poz. 91; wyrok NSA z dnia 21 października 2010 r. sygn. akt I OSK 28/10, orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślenia wymaga, iż zadaniem organu w postępowaniu nieważnościowym jest ocena decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, a nie ponowne rozpatrzenie sprawy, jak w postępowaniu zwykłym. Wyjątkowy charakter instytucji stwierdzenia nieważności wynika stąd, że zastosowanie tej instytucji powoduje wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc. Prawidłowo organ stwierdził, iż w sprawie tej, nie wystąpiły kwalifikowane wady uzasadniające wyeliminowanie decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lipca 1964 r. nr [...] z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc. Poddana ocenie organu w postępowaniu nieważnościowym decyzja z dnia [...] lipca 1964 r. wydana została na podstawie art. 9 ustawy z 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz o uporządkowaniu niektórych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz. U. 1958 r., nr 17, poz. 71), zgodnie z którym, nieruchomości rolne i leśne, objęte we władanie Państwa do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, przejmuje się na własność Państwa bez względu na ich obszar, jeżeli znajdują się one nadal we władaniu Państwa lub zostały przekazane przez Państwo w użytkowanie innym osobom fizycznym lub prawnym. Nieruchomości te przejmuje się bez odszkodowania, a długi i ciężary zabezpieczone na tych nieruchomościach umarza się, z wyjątkiem służebności gruntowych, których utrzymanie w mocy uznane zostało za niezbędne. W ocenie Sądu, na podstawie materiału dowodowego, jaki istniał w tej sprawie, organ prawidłowo stwierdził, iż nie można przyjąć, że decyzja Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lipca 1964 r. obarczona jest jakąkolwiek przesłanką nieważności określoną w art. 156 § 1 k.p.a. We wniosku o stwierdzenie nieważności strona podniosła, że decyzja z dnia [...] lipca 1964 r. została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, albowiem H.G. zmarł w dniu [...] marca 1954 r., a zatem 10 lat przed wydaniem decyzji, a nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] nigdy nie była we władaniu Państwa, lecz H. G. Wskazania wymaga w związku z powyższym, że powołany wyżej przepis art. 9 ustawy z 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz o uporządkowaniu niektórych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym, stanowił o przejęciu na własność Państwa nieruchomości rolnej, bez odszkodowania. Orzeczenie wydane w trybie tego przepisu było aktem rzeczowym, który regulował sytuację prawną rzeczy (nieruchomości), a jego oddziaływanie dotyczyło każdoczesnego właściciela, czy innej osoby, której np. w użytkowanie ta nieruchomość została przekazana przez Państwo. Wskazanie zatem w decyzji z dnia [...] lipca 1964 r. H. G. (omyłkowo wskazano H. G.) jako właściciela nieruchomości nie oznacza skierowania decyzji do osoby nieżyjącej. H. G. wskazany został jako właściciel nieruchomości, na podstawie istniejących wówczas zapisów w księgach hipotecznych. Powyższe nie stanowi spełnienia – wobec rzeczowego charakteru decyzji – przesłanki rażącego naruszenia prawa. Nadto, odnosząc się do zarzutów skargi, wskazania wymaga, że decyzja z dnia [...] lipca 1964 r. skierowana była do M.S. (małżonki H. G.). Niezrozumiałe jest twierdzenie pełnomocnika skarżącego, że nawet gdyby rodzina starała się złożyć odwołanie, to byłoby ono odrzucone, albowiem żona nie byłaby stroną postępowania. Skierowanie decyzji do M.S. świadczyło o tym, że była ona stroną postępowania i tak była przez organ traktowana. Niepodjęcie działań przez stronę w tamtym czasie, nie uzasadnia stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lipca 1964 r. Również obecny stan zagodpodarowania, czy niezagospodarowania tej nieruchomości nie stanowi podstawy do stwierdzenia kwalifikowanej wady decyzji. Prawidłowości ustaleń organu w niniejszym postępowaniu nadzorczym nie zmienia okoliczność, że H. G. był właścicielem (figurował jako właściciel) przejętej nieruchomości. Organ twierdzeniu temu nie zaprzeczał. Ustawa nie wykluczała przejęcia nieruchomości stanowiącej własność określonej osoby, w sytuacji władania nią przez Państwo. Podkreślenia wymaga, co wynika z samej treści kontrolowanej w postępowaniu nadzorczym decyzji z dnia [...] lipca 1964 r., że nieruchomość, o której mowa, od 1945 r. do dnia, w którym wydano decyzję, była we władaniu Skarbu Państwa – Państwowego Funduszu Ziemi. Wobec braku innych dowodów, brak jest podstaw do uznania w trybie nadzorczym - wbrew treści kontrolowanej decyzji – że stan faktyczny był inny, niż w niej określono. Wnioskodawca w toku całego postępowania nieważnościowego - poza własnymi twierdzeniami, co do władania nieruchomością - nie przedstawił żadnych dowodów na potwierdzenie powyższego twierdzenia. Na gruncie tej sprawy, nie ma zatem, jak trafnie stwierdził organ, podstaw, aby po 50-latach od wydania kwestionowanej decyzji stwierdzić jej nieważność, skoro nie wykazano, aby była ona obarczona kwalifikowaną wadą. W świetle powyższego, zarzuty skargi Sąd uznał za nieuzasadnione. Podkreślenia wymaga przy tym, że organ we własnym zakresie dokonywał w niniejszym postępowaniu starań mających na celu pozyskanie materiału dowodowego. Materiałów archiwalnych nie odnaleziono. Także w postępowaniu odwoławczym, organ w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego, zwrócił się m.in. do Archiwum Państwowego w [...] o odnalezienie w zasobach archiwalnych informacji o tym, kto w latach 50-tych, 60-tych XX wieku opłacał podatek gruntowy od nieruchomości. Nie odnaleziono dokumentów w tym zakresie. Nie można w świetle powyższego zarzucić organowi administracji publicznej naruszenia przepisów postępowania, albowiem czynił on starania mające na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i załatwienie sprawy z uwzględnieniem interesu strony. Wobec braku wykazania przez wnioskodawcę w postępowaniu nadzwyczajnym przesłanki nieważności, a dopełnieniu przez organ obowiązku wynikającego z art. 7 k.p.a., brak było podstaw – na podstawie istniejącego materiału dowodowego – do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lipca 1964 r., co zasadnie stwierdził organ. Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło