I SA/Wa 218/04

WyrokWSA w Warszawie2005-03-15

Skład orzekający: Daniela Kozłowska, Monika Nowicka, Anna Tarnowska-Mieliwodzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 kpa w sytuacji, gdy nie ustalił, czy strony postępowania żyją, a w przypadku ich śmierci, nie ustalił ich następców prawnych?
Ratio decidendi
Zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 kpa jest przedwczesne, jeśli organ administracji nie przeprowadził stosownego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia, czy strony postępowania żyją, a w przypadku ich śmierci, kto jest ich następcą prawnym. Brak adresów lub informacji o spadkobiercach nie może stanowić samodzielnej podstawy do zawieszenia postępowania, jeśli nie podjęto kroków przewidzianych w art. 30 § 5 kpa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., które utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Gminy W. o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu. Organ pierwszej instancji zawiesił postępowanie z uwagi na nieustalenie spadkobierców dawnych współwłaścicieli nieruchomości. Kolegium Odwoławcze podtrzymało tę decyzję, argumentując, że nie jest dopuszczalne oddanie w użytkowanie wieczyste ułamkowej części nieruchomości i konieczne jest ustalenie wszystkich stron. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa, wskazując na brak podstaw do zawieszenia postępowania i niewłaściwą interpretację przepisów przez organy.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz postanowienie Burmistrza Gminy W. z dnia [...] października 2002 r.; stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz K.S. kwotę 350 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie WSA Monika Nowicka Asesor WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka (spr.) Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2005 r. sprawy ze skargi K.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Burmistrza Gminy W. z dnia [...] października 2002 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz K.S. kwotę 350 (trzysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Wa 218/04 Uzasadnienie Burmistrz Gminy W. postanowieniem z dnia [...] października 2002 r., nr [...] wydanym na podstawie art. 97 § 1, art. 101 i art. 103 kpa oraz art. 39 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] lutego 1949 r. dawnych właścicieli hipotecznych nieruchomości położonej przy ul. [...] w W. ozn. hip. [...] – J.S, M.H. i M.C. w trybie art. 7 ust. 1 i 2 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy ( Dz. U. Nr 50, poz. 279) o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu postanowił zawiesić z urzędu postępowanie administracyjne do czasu ustalenia przed sądem powszechnym spadkobierców po dawnych współwłaścicielach tej nieruchomości ( M.H. i M.C.) oraz zobowiązać następców prawnych po dawnym współwłaścicielu J.S. – M.S., B.B. i K.S. – do przedłożenia adresów lub prawomocnych postanowień sądu wskazujących spadkobierców pozostałych współwłaścicieli po zakończeniu postępowania przed sądem powszechnym oraz przedłożenia w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania niniejszego postanowienia lub zaświadczenia z sądu o toczącym się postępowaniu w tej sprawie. W uzasadnieniu organ podał, że z uwagi na fakt, że przedmiotowa nieruchomość stanowi współwłasność w częściach niepodzielnych niemożliwe jest prowadzenie odrębnego postępowania administracyjnego w odniesieniu tylko do jednego z następców prawnych po dawnym właścicielu – J.S. ( współwłaścicielu ¼ części przedmiotowej nieruchomości), z pominięciem pozostałych uprawnionych osób lub ich następców prawnych. Ponieważ do rozstrzygnięcia sprawy decyzją administracyjną konieczny jest udział wszystkich stron postępowania potwierdzony odpowiednimi dokumentami, a w chwili obecnej nie wiadomo, kto ewentualnie zgodnie z art. 922 § 1 kc wszedł w uprawnienia dawnych właścicieli należało postępowanie zawiesić. Na powyższe postanowienie wnieśli zażalenie M.S., B.B. i K.S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2003 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ podniósł, iż nie jest dopuszczalne oddanie w użytkowanie wieczyste ułamkowej części nieruchomości gruntowej. Nie można podzielić poglądu pełnomocników w niniejszej sprawie, że organ administracyjny właściwy w I instancji w przedmiotowej sprawie mógł orzec w sprawie ustanowienie bądź odmowy ustanowienia użytkowania wieczystego na części nieruchomości. Muszą być znane wszystkie strony w sprawie (wszyscy spadkobiercy), aby mógł być rozpatrzony wniosek w sprawie ustanowienia użytkowania wieczystego (dawna własność czasowa) z dnia [...] stycznia 1949 r. Natomiast art. 6 k.c. nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, jednakże spadkobiercy jednego z dawnych właścicieli nieruchomości mają interes prawny w żądaniu od sądu powszechnego dokonania ustaleń odnośnie spadkobierców pozostałych dawnych właścicieli. W sytuacji, gdy M.H. i M.C. prawdopodobnie nie żyją, a postępowanie w sprawie najpierw ustanowienia własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości – wniosek z dnia [...] stycznia 1949 r., toczy się od tej daty do chwili obecnej ( na skutek stwierdzenia ex tunc nieważności decyzji z dnia [...] maja 1971 r. utrzymującej w mocy decyzję odmawiającą przyznania tego prawa z dnia [...] września 1970 r. i uchylenia do ponownego rozpatrzenia tej ostatniej decyzji, decyzją Kolegium z dnia [...] września 2001 r. sygn. akt [...], i nie można ustalić spadkobierców ww osób, organ I instancji mógł w tej sprawie zwrócić się do znanych spadkobierców. K.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2003 r. Zarzucił w niej naruszenie przepisów prawa, bowiem zdaniem skarżącego nie było podstaw do zawieszenia postępowania, gdyż udział spadkobierców w przedmiotowej nieruchomości ma charakter niewydzielony i nie obejmuje oznaczonych lokali w nieruchomości, lecz wyraża się w ułamkowej części tego prawa. Organ I instancji niewłaściwie zinterpretował art. 6 k.c., ponieważ skarżącym nie przysługuje uprawnienie do złożenia wniosku o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłych M.H. i M.C., gdyż w świetle przepisów kpc nie mają oni interesu prawnego w wykazaniu następstwa prawnego tych osób. Realizacja obowiązku zapewnienia udziału stron w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z dyspozycją art. 30 § 5 kpa, powinna w tym przypadku polegać na wystąpieniu przez organ administracji do sądu powszechnego o ustanowienie kuratora spadku po M.H. i M.C. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) ogranicza się do badania zgodności zaskarżonego orzeczenia z prawem. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że skarga jest uzasadniona, bowiem zaskarżone postanowienie narusza przepisy art. 97 § 1 pkt 1 kpa przez błędne jego zastosowanie. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 1 kpa organ administracji publicznej, zawiesza postępowanie; w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5 kpa, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe ( art. 105) Analiza materiału dokumentacyjnego sprawy wskazuje, że zarówno zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. jak i utrzymane nim w mocy postanowienie Burmistrza Gminy W. z dnia [...] października 2002 r. zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 i art. 80 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Burmistrz Gminy W. nie zgromadził niezbędnego w sprawie materiału, a mianowicie nie ustalił, czy współwłaściciele nieruchomości położonej przy ul. [...] w W. – M.H. i M.C. żyją, bowiem brak jest jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego ten fakt. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpatrując zażalenie na postanowienie organu pierwszej instancji również nie poczyniło żadnych ustaleń w przedmiocie wyjaśnienia, czy M.H. i M.C. żyją lub, w przypadku ich śmierci, ustalenia ich następców prawnych. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego Sąd uznał, że organy administracji nie przeprowadziły stosownego postępowania wyjaśniającego, bowiem nie wykazały, czy M.H. i M.C. żyją czy też nie. Fakt, iż w aktach sprawy brak jest adresów pozostałych dawnych właścicieli przedmiotowej nieruchomości,ewentualnie kto nabył po nich prawa spadkowe, a tym samym posiada przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu, nie może stanowić podstawy do zawieszenia postępowania. Tym samym należy uznać, że zawieszenie postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] lutego 1949 r. złożonego przez dawnych właścicieli o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej przy ul. [...] w W. jest przedwczesne. W świetle powyższych ustaleń należało stwierdzić, że zaskarżone postanowienia naruszają przepis art. 7, 77 i 80 kpa, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na względzie powyższe Sąd , na podstawie art. 145 § 1 pkt 1lit c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło