I SA/Wa 2196/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Iwona Maciejuk Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi H. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2013r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] maja 2013r. nr [...] odmawiającą przyznania H. G. dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego w kwocie [...] zł w okresie od 1 stycznia 2013r. do 30 czerwca 2013r. W uzasadnieniu decyzji Kolegium podało, że ww decyzją odmówiono H. G. dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego w kwocie 100 zł w okresie od 1 stycznia 2013r. do 30 czerwca 2013r. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że zgodnie z przepisami obowiązującymi od 1 stycznia 2013r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu pod warunkiem, że nie ma innej osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu, jest małoletnia lub legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ponieważ wykazano, że jest osoba spokrewniona w pierwszym stopniu z J.G. (bratem skarżącego) – jego córka K. J., zatem nie została spełniona przesłanka wskazana w art. 17 ust. 1a pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w związku z czym odmówiono przyznania dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł H.G. Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wskazało, że zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 7 grudnia 2012r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012r. poz. 1548) osoby uprawnione do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów dotychczasowych zachowują prawo do tego świadczenia w dotychczasowej wysokości do dnia 30 czerwca 2013r., jeżeli spełniają warunki określone w przepisach dotychczasowych. Natomiast art. 12 tej ustawy stanowi, ze osobom o których mowa w art. 11 ust. 1, spełniającym warunki określone w art. 17 ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz osobom, którym przyznano prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, za każdy miesiąc w okresie od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy do dnia 30 czerwca 2013r., w którym przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, przysługuje dodatek do świadczenia pielęgnacyjnego. Organ odwoławczy przywołał treść art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006r. nr 139, poz. 992 ze zm.) oraz art. 128 i 129 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego i podniósł, że w znowelizowanych przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych ustawodawca doprecyzował krąg osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego i zgodnie z art. 17 ust. 1a świadczenie to przysługuje przede wszystkim osobom najbliższym tj. matce, ojcu, dzieciom, czyli osobom spokrewnionym w pierwszym stopniu. Natomiast dalszym krewnym takie świadczenie przysługuje tylko w przypadku, gdy nie ma osób najbliższych, albo osoby te nie mogą wypełnić swojego obowiązku. Kolegium podkreśliło, ze organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji w sposób wyczerpujący wykazał, że H. G. nie spełnia przesłanki, o której mowa w art. 17 ust. 1a pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2013r. Ponadto organ II instancji podniósł, ze w sprawie niniejszej wystąpiła druga przesłanka uniemożliwiająca przyznanie skarżącemu dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż jak wynika z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] czerwca 2007r. niepełnosprawność J. G., którym opiekuje się H. G. istnieje od [...] czerwca 1997r., a wtedy J. G. miał [...] lat. Zgodnie zaś z art. 12 ustawy z dnia 7 grudnia 2012r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw oraz art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2013r. świadczenie pielęgnacyjne oraz dodatek do tego świadczenia przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała : 1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł H. G. podnosząc, ze ustalenia organów są chybione i niesprawdzone. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W piśmie z dnia 11 grudnia 2013r. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 1270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawa prawną. Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną. Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 7 grudnia 2012r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012r. poz. 1548) osobom, o których mowa w art. 11 ust. 1, spełniającym warunki określone w art. 17 ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz osobom, którym przyznano prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, za każdy miesiąc w okresie od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy do dnia 30 czerwca 2013r., w którym przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, przysługuje dodatek do świadczenia pielęgnacyjnego. Dodatek do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje w wysokości [...] zł miesięcznie (ust. 2). Prawo do dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego ustala z urzędu wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej do świadczenia pielęgnacyjnego. (ust. 3). Powyższe oznacza, że od dnia 1 stycznia 2013r. do dnia 30 czerwca 2013r. osobom uprawnionym do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje dodatek do tego świadczenia pod warunkiem jednak, że zachodzą przesłanki ustawowe do uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego określone w art. 17 ustawy w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2013r. Zgodnie zaś z jego brzmieniem po nowelizacji świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. 1a. Osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. 1b. Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy uznać, że organy orzekające zasadnie odmówiły H. G. prawa do dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego przyznanego w związku ze sprawowaną przez niego opieką nad niepełnosprawnym bratem J. G. W świetle bowiem znowelizowanej ustawy o świadczeniach rodzinnych H. G. nie jest osobą uprawnioną do świadczenia pielęgnacyjnego. Jak wynika bowiem z akt sprawy J. G. ma córkę K., która faktycznie nie sprawuje opieki nad ojcem, jednakże jest obciążona wobec niego obowiązkiem alimentacyjnym. Zgodnie bowiem z treścią art. 129 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem. Jak słusznie zauważył organ II instancji w świetle znowelizowanych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne przysługuje przede wszystkim osobom najbliższym, a więc matce, ojcu, dzieciom czyli osobom spokrewnionym w linii prostej. Dopiero w przypadku, gdy nie ma osób najbliższych albo osoby te nie mogą wypełnić swojego obowiązku z powodu niepełnosprawności w stopniu znacznym, świadczenie pielęgnacyjne może być przyznane dalszym krewnym. H. G. nie jest osobą spokrewnioną w stopniu pierwszym z J. G., gdyż jest jego bratem, a jednocześnie J. G. ma córkę, która jest obciążona wobec niego obowiązkiem alimentacyjnym jako osoba spokrewniona w stopniu pierwszym, w związku z czym nie spełnia on przesłanek określonych w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych w aktualnym jego brzmieniu uprawniających go do uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W konsekwencji powyższego nie może więc być osobą uprawnioną do dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od dnia 1 stycznia 2013r. do dnia 30 czerwca 2013r. mimo, że na podstawie dotychczasowych przepisów zostało mu przyznane świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad bratem J. G. decyzją Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2010r. Nie ma przy tym znaczenia z jakich powodów córka J. G. nie sprawuje opieki nad ojcem, a z akt sprawy nie wynika by była ona osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności, bo tylko w takiej sytuacji innym osobom mogłoby ewentualnie przysługiwać prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Dodać należy, że prawidłowo organ II instancji zauważył, że w niniejszej sprawie nie została również spełniona przesłanka określona w ww przepisie art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, ponieważ niepełnosprawność J. G. istnieje od [...] czerwca 1997r., kiedy miał on [...] lat, a wskazany przepis uprawnia do świadczenia pielęgnacyjnego, a w konsekwencji także do dodatku pielęgnacyjnego jedynie w sytuacji, gdy niepełnosprawność powstała przed ukończeniem 18 roku życia, we wskazanych okolicznościach nie później niż do 25 roku życia. Reasumując należy stwierdzić, że stanowisko organów administracji, iż skarżącemu nie przysługuje prawo do dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego jest prawidłowe. Należy przy tym wyjaśnić, że decyzja w sprawie przyznania dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego ma charakter związany, co oznacza, że organy rozstrzygając sprawę oceniają wyłącznie to, czy zachodzą ustawowe przesłanki do przyznania świadczenia, natomiast nie mogą uwzględniać innych okoliczności, takich jak względy społeczne czy zasady współżycia społecznego. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.