I SA/Wa 2200/12

WyrokWSA w Warszawie2013-04-12

Skład orzekający: Gabriela Nowak, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Przemysław Żmich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę Miejską L. własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, nastąpiło prawidłowo, pomimo istnienia hipoteki przymusowej na tej nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przesłanki z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. zostały spełnione, co skutkowało nabyciem z mocy prawa własności nieruchomości przez Gminę Miejską L. Sąd podkreślił, że nabycie to ma charakter pierwotny, co oznacza, że następuje niezależnie od dotychczasowych obciążeń, w tym hipotecznych, które nie podlegają ujawnieniu w nowej księdze wieczystej. Zarzuty dotyczące naruszeń proceduralnych uznano za nieistotne dla wyniku sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej utrzymującej w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę Miejską L. własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną. Gmina Miejska L. wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym brak możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów oraz niewyjaśnienie stanu faktycznego. Podniesiono również kwestię istnienia hipoteki przymusowej na nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Gminy Miejskiej L.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi Gminy Miejskiej L. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z dniem 1 stycznia 1999 r. nieodpłatnie prawa własności nieruchomości oddala skargę. Minister Transportu, Budownictwa I Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] września 2012 r. po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta L. od decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...].12.2010 r. znak [...] stwierdzającej nabycie z dniem 1.01.1999r. z mocy prawa przez Gminę - Miasto L. własności nieruchomości położonej w L. w obrębie [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] m2, objętej księgą wieczystą nr [...], zajętej pod drogę publiczną - gminną - ul. [...] w L. - utrzymał ww. w mocy. Decyzja zapadła w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Wojewoda [...], działając na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13.10.1998r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), decyzją Nr [...] z dnia [...].12.2010 r. znak [...], stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1.01.1999 r. przez Gminę - Miasto L. własności nieruchomości położonej w L. w obrębie [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] m2, zajętej pod drogę publiczną - gminną - ul. [...] w L., stanowiącej część gruntów uregulowanych w księdze wieczystej nr [...]. Od powyższej decyzji odwołanie złożył Prezydent Miasta L., zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 107 § 1 i § 3 Kpa, poprzez niepełne uzasadnienie faktyczne i prawne oraz art. 7 Kpa poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, jak również art. 10 § 1 Kpa poprzez uniemożliwienie Gminie L. zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. W odwołaniu podniesiono również błędne oznaczenie strony Gminy - Miasto L., zamiast Gminy Miejskiej L., jak również brak właściwego powołania podstawy prawnej decyzji oraz pominięcie kwestii zapisu w księdze wieczystej hipoteki przymusowej. Po rozpatrzeniu odwołania Minister wydał zaskarżoną decyzję . W uzasadnieniu wskazał , że z uwagi na treść art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13.10.1998 r. nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na jego podstawie uzależnione jest od łącznego spełnienia w dniu 31.12.1998 r. następujących przesłanek: - zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, - pozostawania nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego, - braku przysługiwania prawa własności nieruchomości Skarbowi Państwa lub jednostkom samorządu terytorialnego. Podkreślił, że przepis art. 73 ust. 1 ma charakter wywłaszczeniowy i dotyczy sytuacji, gdy w dniu 31.12.1998r. prawo własności było uregulowane na rzecz innych podmiotów prawnych niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, przy istnieniu publicznego władztwa nad nieruchomością. Organ wywiódł, że z akt sprawy wynika, iż właścicielami działki nr [...] (wydzielonej z dawnej działki nr [...]) w dniu 31.12.1998r. byli: A. L., J.J. i M. G. Na podstawie aktu notarialnego z dnia [...].05.2007r. działkę nr [...] nabyła X sp. z o.o. w W. (por. treść księgi wieczystej nr [...]). Ustalono także, że ulica [...] w L. zaliczona została do kategorii dróg lokalnych miejskich na podstawie uchwały nr [...] Rady Narodowej Miasta [...] z dnia [...].05.1988r. w sprawie zaliczenia niektórych dróg publicznych na terenie [...] i województwa [...] do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz do dróg gminnych (Dz. Urz. Województwa [...] z 1998r., Nr [...], poz. [...]). Na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 13.10.1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r. Nr 133, póz. 872 ze zm.) z dniem 1.01.1999r. droga ta stała się drogą gminną. Organ ustalił, że działka nr [...] w dniu [...].12.1998r. znajdowała się w granicy pasa drogowego ul. [...] w L., który to fakt znajduje potwierdzenie w wypisie z rejestru gruntów i wyrysie z mapy ewidencyjnej (por. opis i mapa z dnia [...].08.2010 r. znak [...]) oraz w piśmie Naczelnika Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Miasta L. z dnia [...].08.2010 r. Wskazał , że przestrzenny zasięg działania ww. art. 73 ust. 1 w odniesieniu do zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną determinowany jest możliwością zakwalifikowania danego stanu faktycznego z dnia 31.12.1998 r. do definicji pasa drogowego (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21.03.1985r. o drogach publicznych), jako urządzenia technicznego, stanowiącego zorganizowaną całość funkcjonalną podporządkowaną utrzymaniu i eksploatacji ciągów ruchu pojazdów i pieszych. Podkreślił , że o przestrzennych granicach zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną rozstrzyga stan jej urządzenia w dniu 31.12.1998 r. bądź sposób korzystania z niej. W przypadku dróg publicznych od dawna istniejących, granice zajęcia pod drogę odpowiadają granicom jej urządzenia w ramach normatywnie zdefiniowanego pasa drogowego, a więc jezdnie wraz z poboczami, zatokami, ciągami dla pieszych, rowami odwadniającymi i pasem izolacyjnym. Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wywiódł, że w dniu 31.12.1998 r. nad przedmiotową nieruchomością sprawowane było władztwo publicznoprawne. Poświadczenie tego faktu znajduje odzwierciedlenie w informacji udzielonej przez Naczelnika Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Miasta L. w piśmie z dnia [...].08.2010r. znak [...], jak również w dokumentach dołączonych do pisma Prezydenta Miasta L. z dnia [...].07.2008 r. znak [...] (np. umowa o dzieło nr [...] z dnia [...].03.1998r., wykaz "[...]" - ulice utwardzone do odśnieżania i zwalczania śliskości w drugiej kolejności utrzymania - sezon zimowy 1998/1999). Biorąc pod uwagę zebrany w sprawie materiał dowodowy Minister stwierdził, że wszystkie przesłanki z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13.10.1998r. zostały spełnione i w sposób prawidłowy udokumentowane. Odnosząc się do podnoszonych w odwołaniu zarzutów, wskazał, iż zaskarżona decyzja nie jest obarczona wadą, która powodowałaby konieczność jej uchylenia. Art. 107 § 1 Kpa określa enumeratywnie elementy, które winny być zawarte w decyzji, w tym powołanie podstawy prawnej, niemniej jednak z przepisu tego nie wynika obowiązek powołania w osnowie wszystkich zmian aktu normatywnego stanowiącego podstawę do wydania decyzji. Z kolei niepowołanie konkretnego ustępu powołanego przepisu prawa może być uznane jedynie za uchybienie nie mające wpływu na wynik sprawy, skoro istnieje przepis prawa stanowiący podstawę do orzekania w sprawie. Także zarzut braku pełnego uzasadnienia uznał organ za niezasadny. Podkreślił , że zaskarżona decyzja zawiera uzasadnienie odpowiadające wymogom art. 107 § 3 Kpa. Zauważył przy tym , że niepełne, a nawet nieprawidłowe uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji nie stanowi wystarczającej podstawy do uchylenia decyzji, jeżeli sentencja tej decyzji jest prawidłowa, ponieważ organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji koryguje ewentualne wady uzasadnienia decyzji pierwszoinstancyjnej. Podobnie nie uznał za uzasadniony zarzut dotyczący naruszenia art. 10 Kpa, bowiem dokumenty potwierdzające możliwość zastosowania dla przedmiotowej nieruchomości przepisu art. 73 ww. ustawy zostały przedstawione przez Prezydenta Miasta L., co oznacza iż skarżący wiedział o toczącym się postępowaniu oraz znał wszystkie przesłanki występujące w sprawie. Skoro zaś odwołanie zawiera wyłącznie zarzuty o charakterze formalnym, to brak jest podstaw do uznania, że wypowiedzenie się przez stronę przed wydaniem decyzji miałoby znaczenie dla kierunku rozstrzygnięcia. Podkreślił ponadto, że skarżący nie wykazał aby zarzucane uchybienie uniemożliwiło mu dokonanie konkretnych czynności Ponadto, zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 Kpa przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek jedynie wówczas, gdy strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych - czego Prezydent Miasta L. nie wykazał Odnosząc się do zarzutu odnoszącego się do błędnego określenia strony Gminy - Miasto L., zamiast Gminy Miejskiej L., wskazał , iż decyzja została skierowana prawidłowo do Prezydenta Miasta L., zaś sentencja decyzji, w której wskazano stwierdzenie nabycia z dniem 1.01.1999r. z mocy prawa przez Gminę - Miasto L. własności nieruchomości również odpowiada prawu. Zauważył, iż decyzja wydawana w trybie art. 73 ust. 1 ustawy jest jedynie decyzją potwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 1.01.1999r. własności określonej nieruchomości przez podmiot publicznoprawny. Zatem nazewnictwo danego podmiotu również winno odnosić się do stanu na dzień 1.01.1999r. Powołana w odwołaniu uchwała Rady Miasta L. Nr [...] z dnia [...].09.2004r. nie odnosi się do stanu prawnego z dnia 1.01.1999 r. Do tego stanu prawnego odnoszą się zaś uchwały: Rady Miejskiej w L. Nr [...]- z dnia [...].03.1995 roku, w sprawie uchwalenia Statutu Gminy [...], Rady Miejskiej w L. Nr [...] z dnia [...].02.1996 roku w sprawie uchwalenia Statutu Gminy [...] oraz Rady Miejskiej w L. Nr [...] z dnia [...].05.1996 roku w sprawie uchwalenia Statutu Gminy [...]. Minister wskazał ponadto, że hipoteka przymusowa obciążająca przedmiotową działkę została wykreślona, zatem zarzut skarżącego odnoszący się do powyższej kwestii należy uznać za bezprzedmiotowy. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Gmina Miejska [...], zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, tj. - art. 10 § 1 kpa i art. 77 § 4 kpa poprzez uniemożliwienie Gminie Miejskiej zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych materiałów, co w konsekwencji doprowadziło do zamknięcia stronie drogi do dochodzenia swoich interesów prawnych oraz miało wpływ na rozstrzygniecie sprawy, - art. 7, art. 8, art. 11, art. 80 kpa poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego i wszystkich okoliczności sprawy oraz zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy podejmowaniu decyzji. W uzasadnieniu skargi przytoczono argumenty na poparcie podniesionych zarzutów wskazując w szczególności, że przedstawione umowy, na podstawie których ustalone zostało władztwo publiczne nie dotyczą bezpośrednio ul. [...] i konkretnie działki nr [...], ich przedmiot określony został ogólnie, obejmując ulice położone na terenie [...]. Organy rozpoznające sprawę nie wyjaśniły zatem dokładnie stanu faktycznego sprawy i bezpodstawnie przyjęły, że spełnione zostały przesłanki z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Skarżąca zarzuciła ponadto, że organ nie zawiadomił stron o zaliczeniu do materiału dowodowego faktów znanych z urzędu organowi, nie umożliwił też wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W sprawie doszło również do naruszenia art. 107 § 1 kpa poprzez niepowołanie dokładnej podstawy prawnej decyzji, jak i nieprawidłowe oznaczenie strony postępowania. Nadto skarżący zarzucił, że powoływana przez Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w decyzji księga wieczysta nieruchomości prowadzona przez Sąd Rejonowy w L. Nr [...] została zamknięta. Po jej zamknięciu zaś do nowej księgi wieczystej nr [...] wpisano z urzędu hipotekę przymusową zwykłą na rzecz Skarbu Państwa. Nadto w dziale III przedmiotowej księgi wpisano zobowiązanie do utrzymania nieruchomości w charakterze letniskowym oraz wzmiankę o wszczęciu egzekucji. Podkreślił, że trudno zaakceptować fakt, że Gmina miałaby przejąć nieruchomość, na której istnieją liczne zobowiązania. Przed stwierdzeniem nabycia przedmiotowej nieruchomości przez Gminę, dotychczasowi właściciele powinni uregulować jej stan prawny. W tej sytuacji wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W odpowiedzi na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). W ocenie Sądu skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2012 r. nie narusza prawa. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, powołany przepis określa przesłanki, od spełnienia których uzależnione jest nabycie przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności gruntów. Przesłanki te to - zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną, władanie nią w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego oraz nieprzysługiwanie Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego prawa własności do nieruchomości. Podkreślić trzeba, że przesłanki określone w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. muszą być spełnione łącznie, a niespełnienie chociażby jednej z nich wyklucza możliwość nabycia przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości, na podstawie tego przepisu. Powołana ustawa z dnia 13 października 1998 r. nie zawiera definicji drogi publicznej. W związku z tym należy w tym względzie odnieść się do ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (w brzmieniu obowiązującym w 1998 r.). W rozumieniu art. 1 tej ustawy za drogę publiczną może być uważana droga spełniająca dwa wymienione w tym przepisie warunki. Po pierwsze, musi to być droga zaliczona na podstawie ustawy o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg. Po drugie zaś, z drogi tej może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych. Przepis art. 2 ust. 1 tej ustawy dzieli zaś drogi publiczne na drogi krajowe, wojewódzkie, gminne i lokalne miejskie oraz zakładowe. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że zawarte w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. sformułowanie - nieruchomości zajęte pod drogi publiczne - oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed 1 stycznia 1999 r. Zauważyć przy tym trzeba, że droga to nie tylko jezdnia, ale tzw. pas drogowy czyli wszystko to, co znajduje się w jej liniach rozgraniczających, a więc także chodnik, ścieżka rowerowa, pobocze, zatoki, rowy przeznaczone do powszechnego korzystania. Definicję pasa drogowego zawiera art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych określając go jako urządzenie techniczne, stanowiące zorganizowaną całość funkcjonalną podporządkowaną utrzymaniu i eksploatacji ciągów ruchu pojazdów i pieszych, co słusznie podniósł organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu organy administracji publicznej rozpoznające niniejszą sprawę prawidłowo uznały, że w sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. umożliwiające wydanie decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę Miejską L. prawa własności działki nr [...] o pow. [...] m², w obrębie nr [...], zajętej pod drogę publiczną – część ul. [...] w [...].. Zaznaczyć należy, że ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego wynika, że właścicielami działki nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. były osoby fizyczne. Okoliczność powyższa nie jest przez strony postępowania w żaden sposób kwestionowana. Oczywiste zatem jest, że przedmiotowa działka w dniu 31 grudnia 1998 r. nie była własnością Skarbu Państwa ani jednostki samorządu terytorialnego. Analiza akt sprawy wskazuje jednocześnie, że objęta zaskarżoną decyzją działka w dniu 31 grudnia 1998 r. pozostawała we władaniu publicznoprawnym i wchodziła w skład ul. [...] w L. Ulica ta, na mocy uchwały Rady Narodowej miasta W. Nr [...] z dnia [...] maja 1988 r. w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie W. i województwa [...] do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz dróg gminnych (Dz. Urz. Województwa [...] Nr [...], poz. [...]) została zaliczona do dróg lokalnych miejskich. Zgodnie natomiast z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r., dotychczasowe drogi gminne oraz drogi lokalne miejskie z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się drogami gminnymi. W ocenie Sądu o tym, że działka nr [...] wchodziła w dniu 31 grudnia 1998 r. w skład ul. [...] w L. świadczy m.in. znajdujący się aktach sprawy wypis z rejestru gruntów oraz wyrys z mapy ewidencyjnej gruntów wpisanej do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w L. w dniu [...] sierpnia 2010r. jak również pismo Naczelnika Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Miasta L. z dnia [...].08.2010r. Wbrew zarzutom skargi , nie ulega również wątpliwości, że działka nr [...] w dniu [...] grudnia 1998 r. pozostawała we władaniu publicznoprawnym. Zdaniem Sądu świadczy o tym treść pisma Naczelnika Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Miasta L. z dnia [...].08.2010r. jak również znajdująca się w aktach sprawy umowa nr [...] zawarta w dniu [...] marca 1998 r. dotycząca odśnieżania w sezonie 1998/1999r. Odmiennie od argumentacji skarżącego , zauważyć należy, że dla wykazania władztwa publicznego wystarczające są umowy, których przedmiotem są np. prace konserwacyjne lub dotyczące utrzymania dróg, przy czym zdaniem Sądu, dla wykazania tego władztwa nie jest konieczne wymienianie w umowie numerów ewidencyjnych poszczególnych działek wchodzących w skład danej ulicy. Jako logiczne należy bowiem uznać wykonywanie czynności właściwego utrzymania drogi, w tym odśnieżania, w całym jej przebiegu a nie na poszczególnych jej częściach. Zaznaczyć również trzeba, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż skoro ustawa z dnia 13 października 1998 r. nie zawiera normatywnie zdefiniowanego pojęcia "władania nieruchomością", to podstawowe znaczenie w świetle powołanego przepisu ma to, czy działające poprzez swoje jednostki organizacyjne Skarb Państwa lub gmina wykonywały faktyczne czynności w odniesieniu do nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, wykazując przy tym i dokumentując wykonywanie prac związanych m.in. z utrzymaniem drogi, jej konserwacją, modernizacją, odśnieżaniem (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2008 r., sygn. akt I OSK 1471/07). W świetle powyższego stwierdzić należy, że organy obu instancji orzekające w sprawie dokonały prawidłowej oceny przesłanek wynikających z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. w odniesieniu do wskazanej wyżej działki nr [...]. Wydane w sprawie rozstrzygnięcia są więc zgodne z prawem. Odnosząc się do zarzutu istnienia obciążenia omawianej nieruchomości hipoteką przymusową na rzecz Skarbu Państwa podkreślić należy w pierwszej kolejności, że istnienie lub brak hipoteki nie jest objęty dyspozycją art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r., a co za tym idzie nie może stanowić przeszkody w potwierdzeniu nabycia prawa o którym w nim mowa. Na marginesie jedynie wskazać można, że ustawa z dnia 13.10.1998 r. nie reguluje kwestii losu obciążeń prawno-rzeczowych nieruchomości, istniejących w dniu 01.01.1999 r. ani obciążeń ustanowionych przez dotychczasowego właściciela po tym dniu, do czasu ujawnienia własności jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa. Art. 73 ust 1 ustawy z dnia 13.10.1998r. jest przepisem o charakterze nacjonalizacyjnym i komunalizacyjnym jednocześnie stanowiąc podstawę pierwotnego nabycia prawa własności nieruchomości. O ile przy nabyciu pochodnym nabywca wywodzi swoje prawa od zbywcy i jest jego następcą, o tyle przy nabyciu pierwotnym nabywca nabywa prawo własności niezależnie od czyichkolwiek uprawnień, nie jest następcą praw zbywcy, a prawo własności nabywa bez dotychczasowych obciążeń. Przejście własności następuje ex lege, a ewentualne orzeczenie administracyjne stwierdzające to zdarzenie ma znaczenie deklaratywne. Wspomniana ustawa z dnia 13.10.1998r. nie przewidziała w swej treści utrzymania żadnych obciążeń na nieruchomościach będących przedmiotem jej regulacji, wobec tego należy stwierdzić, że Skarb Państwa, województwa, powiaty i gminy nabyły na jej podstawie własność nieruchomości w sposób pierwotny bez żadnych obciążeń , w tym hipotecznych. W związku z tym okoliczność, że nieruchomość, której część przeszła na własność państwa lub jednostki samorządu terytorialnego była przed 01.01.1998 r. obciążona hipoteką nie ma znaczenia dla odłączenia i urządzenia nowej księgi wieczystej dla odłączonej części nieruchomości, gdyż żadne obciążenia nie podlegają ujawnieniu w nowej księdze wieczystej. Poza tym za bezwzględnie wykluczone należy uznać ustanowienie lub istnienie hipoteki na nieruchomości stanowiącej drogę publiczną, która jest rzeczą wyjętą z obrotu publicznego, nie może być przedmiotem takiego obrotu ani egzekucji.(Glosa do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 13.10.2004 r., III CZP 52/04-Radosław Skwarło). Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd nie dopatrzył się także naruszenia powołanych w skardze przepisów kpa, co uzasadniałoby ewentualne uchylenie wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Zdaniem Sądu organy administracji publicznej rozpoznające sprawę nie naruszyły art. 7 kpa, art. 8 kpa, art. 11 kpa, art. 80 kpa, ani też art. 107 § 1 kpa. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z zasadami określonymi w kodeksie. Organ odwoławczy prawidłowo ustalił strony postępowania, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy został właściwie oceniony, prawidłowo powołano i zinterpretowano też mające zastosowanie przepisy prawa. W sprawie nie doszło również do naruszenia art. 77 § 4 kpa, zgodnie z którym fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu, a fakty znane organowi z urzędu należy zakomunikować stronie. Zauważyć trzeba, że strona skarżąca nie wskazała do jakich faktów znanych organowi z urzędu nie mogła się ustosunkować. Sąd zauważa, że Wojewoda [...] rozpoznając sprawę po wniesieniu odwołania winien dokonać sprostowania oczywistych omyłek i niedokładności w zakresie uszczegółowienia ustępu art. 73 ustawy z dnia 13.10.1998r. Przepisy wprowadzające (...) stanowiącego podstawę prawną decyzji oraz prawidłowo oznaczyć stronę postępowania jako Gminę Miejską L. Uchybienia te pozostają jednakże bez wpływu na prawidłowość dokonanego rozstrzygnięcia. Odnosząc się natomiast do podnoszonego zarzutu naruszenia art. 10 § 1 kpa, zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań wskazać należy, że naruszenie tej zasady nie stanowi w każdym przypadku podstawy do uchylenia decyzji. Zdaniem Sądu zarzut ten może być skuteczny, jeżeli naruszenie przepisów postępowania zapewniających realizację czynnego udziału strony w postępowania, było naruszeniem istotnym, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się ponadto, że zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 kpa przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych, czego w rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, strona skarżąca nie wykazała. Wskazać należy, iż skarżąca nie wykazała również, aby między brakiem zawiadomienia przed wydaniem decyzji o możliwości wypowiedzenia się odnośnie zebranych dowodów a treścią decyzji administracyjnej zachodził jakikolwiek związek przyczynowy, nie wykazała również, aby została pozbawiona możliwości udowodnienia swoich twierdzeń czy możliwości złożenia konkretnych wniosków dowodowych i wyjaśnień, jak również, aby uchybienie art. 10 § 1 Kpa mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Nie zostało również przedstawione, jakie dowody zostałyby zgłoszone i jakie okoliczności mogłyby zostać dzięki nim wyjaśnione w sposób odmienny od przyjętego przez organ stanu faktycznego sprawy. W świetle powyższego stwierdzić należy, że wniesiona skarga jest bezzasadna i brak jest podstaw do jej uwzględnienia. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło